Һонирхол татама газарнууд
ИВАЛГЫН ДАСАН
Ивалгын дасан – Буряад орондоо эгээл мэдээжэ дасан гээшэ. Россиин Буддын шажантанай заншалта Сангхын түб дасан руу дэлхэйн зон ерэжэ, шүтэн мүргэдэг заншалтай. Түбэд хэлэн дээрэ «Риво Гандан Геже Даши Чойнхорлин» гэжэ нэрэтэй.
Апрелиин 27-до Буряад Уласай соёлой сайд Соёлма Дагаева забһарал абаһан заншалаа һэргээн, сэдхүүлшэдые суглуулжа, хуралдаа эмхидхэбэ. Тиихэдээ соёлой эмхинүүдэй ударидагшадые уриһан байна.
Буряадай ажаһуугшадай амаралтаяа ашагтайгаар үнгэргэхынь тулада соёлой эмхинүүд юу дурадханаб гэһэн дэлгэрэнгы мэдээнүүд үгтөө. Х. Намсараевай нэрэмжэтэ Буряадай гүрэнэй драматическа театр, Г. Цыдынжаповай нэрэмжэтэ Оперо болон баледэй театр, Буряадай Филармони, Үндэһэтэнэй музей ба Хүүгэдэй номой сангууд һонирхолтой программатаяа дүтөөр танилсуулаа.
Коронавирус үбшэнэй һүжэрһэнэй шалтагаанһаа боложо, хэдэн жэл ээлжэлэн, гүрэн доторнай Агууехэ Илалтада зорюулһан хэмжээ ябуулганууд хоригдоод байгаа. Зариманиинь онлайн аргаар эмхидхэгдээ. Харин мүнөө жэлдэ Илалтын һайндэртэ зорюулагдаһан хэмжээнүүд заншалта ёһоороо болохонь.
Олондо һайшаагдаһан “Хэтын жагсаал” урданайнгаа гуримаар эмхидхэгдэхэ. Тус хэмжээндэ хэнэй фото-зураг абаад алхалхатнайб, түрэлхидэйнгөө дайшалхы зам тухайнь тобшохоноор хөөрэжэ үгыт гэһэн асуулта табиһан байнабди.
Энэ жэл «Tүрүүшын бараздаа» Тарбагатайн аймагай «Куйтунское» гэhэн хизаарлагдамал харюусалгатай бүлгэмэй паар дээрэ гаргагдаба. Жэлдээ Буряад Уласай ондо ондоо аймагуудаар «Tүрүүшын бараздаа» гэhэн ёhолол болодог. Тус хэмжээ ябуулгада Буряад Уласай Гулваа Алексей Цыденов хабаадаа.
Буряад Уласай Үндэhэтэнэй номой сан шэнэ нэрэтэй болохонь.
Улаан-Үдэ хотын Забайкальский тосхондо «Ёлочка» гэжэ шэб шэнэхэн сэсэрлиг үүдэеэ сэлеэ. Тэрээн соо 14 бүлэг бүридхэгдөө, тамирай, хүгжэмэй танхим байгуулагдаа. Тиимэһээ үхибүүд багаһаа бэлиг талаангаа элирүүлэн мүлихэ аргатай байха.
Үнгэрһэн долоон хоногой эсэстэ Ород гүрэнэй Санаар урилдаанай федерацида һоригшодой ехэ суглаан эмхидхэгдэбэ. Үнгэрһэн үбэлэй халаанай дүнгүүд согсологдоо, ерэхэ жэлэй түсэбүүд хэлсэгдээ.
Московско можын Раменское хотодо 16 наһа хүрөөдүй басагадай дунда Ородой чемпионат үнгэргэгдэбэ. Буряадай тамиршад дүрбэн медальтай гэртээ бусаа.
Эдиршүүлдэ эхэ буряад хэлэеэ дамжуулха зорилготойгоор 2017 ондо "Амар мэндэ" гэһэн буряад хэлэнэй һургуули байгуулагдаһан юм. Олзын ехэ хэрэг эрхилэгшэ Дарима Матханова Буряадайнгаа хуби заяанда һанаагаа зободог байһандаа үргэн түхэлтэй энэ һургуули байгуулха гэһэн шиидхэбэри абаһан байгаа. Һаяхана Буряадай Толгойлогшо тус һургуулитай танилсаа. Алексей Цыденовэй урда багашуул шадаха мэдэхэеэ харуулаа.
Апрелиин 27-до Улаан-Үдын Һунгамалнуудай зүблэл ээлжээтэ 32-дохи сессиеэ зарлаһан байна.
Майн 9-эй һайндэртэ зорюулан, Улаан-Үдэ хотын Һунгамалнуудай зүблэл урилдаа соносхобо.
Буряадһаа уг гарбалтай сэрэгшын медальон Москвагай можодо олдожо, Буряадай һайн дураараа туһа хүргэгшэдэй ротын хүтэлбэрилэгшэ Евгений Малушкада дамжуулагдаа.
Байгша оной апрелиин 26-да Гомбо Цыдынжаповай нэрэмжэтэ Оперо болон баледэй театрай тайзан дээрэ Ород Уласай, Буряад Уласай мэдээжэ хүгжэмшэн Виктор Усовичой түрэhэн үдэртэнь дашарамдуулhан тоглолто үндэр хэмжээндэ үнгэргэгдэбэ. Тоглолтын 1-дэхи хэһэг Буряадай арадай артист Билигма Ринчиновагай дуулаhан дуунуудhаа бүридѳѳ. Виктор Алексеевич Усовичой 1973 ондо, үшөө Ураалай консерваториин оюутан байгаад бэшэһэн, һүүлэй үеын, vIII зуун жэлэй Хитадай агууехэ шүлэгшэд Ли Бо Ду Фу хоёрой зохёолнууд дээрэ бэшэhэн камерна бүтээлнүүдынь энэ үдэшэ зэдэлээ.
• Буряад театрай пресс-албанай мэдээсэһээр, «Eden Lighting» брендын тайзан гэрэлтүүлдэг хэрэгсэлнүүд Санкт-Петербург хотоһоо абтаба. «Театрально-техническэ корпораци» гэһэн үйлэдбэри Буряад театрай эбээн тэдхэгшэ боложо, сагай эрилтэдэ таарама томо тайзанай гэрэлтүүлгэ бүтээбэ.
Буряад Уласай ниислэл Улаан-Үдэ хотодо тамирай үшөө нэгэ томо талмай бии болобо. “Патриот” гэһэн тамирай тулалдаануудай зүйлнүүдэй түб һайндэрнүүдэй урдахана нээгдэһэн байна.
Бүгэдэ Буряадай «Алтаргана» нааданай үдэрнүүд гараба
Кяхта хотын «Чемпион» стадион дээрэ хотын ТОСуудай дунда «Эдир түймэр сарагша» гэhэн мүрыcөөн үнгэрөө. Тус мурысөөн жэлдээ майн 30-да тэмдэглэгдэдэг Россин түймэр сарагшадай үдэртэ зорюулагдаа.
“2024 ондо БАМ-ай баригдажа эхилһээр 50 жэлэй алтан ойе – угаа ехэ удха шанартай һайндэрөө угтахамнай гээшэ. Харин хойто жэл Северобайкальскда байгуулагдаһан “Гэсэр” гэжэ буряад аман зохёолой арадай ансамблиингаа мүндэлһөөр 25 жэлэй ойе ехэ тоглолтоор тэмдэглэхэ хүсэлтэйбди. Апрелиин 30-да дала наһанайнгаа дабаа дабан, ойн баяраа угтаха түсэбтэйб. Үнэхөөрөө наһамнай ехэ түргэн урагшаа тэгүүлэн дабшанал даа...БАМ-ай түмэр харгыгаар түерэн, нэерэн, түргөөр шуумайһан поезднүүд мэтэ,”-гэжэ БАМ-ай барилгын ажалда гол хубитаяа наһанайнгаа нүхэр Владимир Бальжинимаевичтаяа оруулалсаһан тухайгаа Людмила Лугдуевна Бальжинимаева хөөрөө бэлэй.
Һүүлэй үедэ ээрсэгэй эрьелдэһэн мэтээр түргэн үнгэрдэг наһан тухай хэлэбэл, үнэхөөрөө, сахилгаан шэнгеэр ялас гээд лэ, хойно хойноһоо һубарин ябадаг жэлнүүд, үнгэрһэн наһан хүнэй намтар зохёодог шуу гэжэ һанадагби. Бүри һурагшад ябахадаа, хүсэд ойлгогдоогүй үгэнүүдтэй нэгэ буряад дуу огсом зохидоор дуулалдадаг бэлэйбди:
...Наһан, наһан түргэн гээ гүш,
Ная, ерэ хүрөө хадаа.
Наһан, наһан түргэн юмэл,
Найдыш, инагни...
Хүннүүдэй гүрэн дэлхэй дээрэ эгээн шанга гүрэнүүдэй нэгэн байгаа. Римэй хаан засагтай урилдадаг һэн. Теэд гайхалтайнь гэхэдэ, Буряад ороной дэбисхэр дээрэ иимэ шанга хаанта засаг бии боложо, хүсэ шадалаа абаһан байна бшуу даа.
Үшөө харуулха
