Мухар-Шэбэрэй аймагай хэдэн һургуулиин ахамад ангиин хүбүүд, сэрэгэй эхин һуралсал гараха гэжэ ошоһон аад, коронавирус халдаба. Өөһэдөө үбдэһэн мүртөө гэртээ ерэхэдээ түрэлхидээ үбшэндэ хүртүүлбэд.
Загарайн аймагай Эрхирэгэй дунда һургуулиин түүхын багша Владислав Тепкесов «Түүхэ һургуулида: ёһо заншал болон шэнэ нэбтэрүүлгэ» гэһэн бүхэроссиин шанда хүртэбэ. Багшын хүнгэн бэшэ ажалда хүдэлхэ үедөө тэрэнэй туйлаһан олон шагналнуудайнь нэгэн болоно.
Уулын үндэр үбгэн гэгдэһэн Шагдар Дашеевич БАЙМИНОВ 1926 ондо августын 1-дэ Түнхэнэй аймагай Түхэреэн нютагта түрѳѳ. Нютагай һургуули дүүргэһэнэй удаа сэрэгэй албанда ябажа ерээ юм. 1969 ондо КПСС-эй ЦК-гай дэргэдэхи Хабаровска партийна һургуули журналистикын мэргэжэлээр дүүргээ.
Ямаршье сагта һайхан даа, үргэн уужам даа минии нютаг! Үргэн тала дайда тай, хойноо мүнгэн орой той Саяан хадатай, сэбэр арюун Хэнгэргэ голтой, ой модоор элбэг Толто нютаг — минии түрэһэн гуламта.
«Толтомнай, Толтомнай
Торгон һубаг хадагнай
Золтойл даа, золтойл даа,
Зоной хэшэг нютагнай...»
Ж.Юбухаев
Агын тойрогой үзэсхэлэнтэ һайхан Ушарбай нютагта түрэһэн, багаһаа тоо бодолгодо һүбэлгэн хурса Сэсэг (Светлана) Цыренжаповна Баторова тоонто нютагаа ходол һайханаар дурдажа, дуулажа байдаг юм.
Мүнөө сагта хүдөө нютагта сомон даргаар ажал хэхэдэ, тиимэшье бэлэн бэшэ. Гол түлэб ажал хэхэеэ хамсыгаа шамаад ороходо, мүнгэн байхагүй, байгаашье һаа, тэрэ мүнгэндэ юу хэхэбши гээд, олохон нютагуудай гулваанар ухаандаа оруулаад ябана гээшэ. Харин Баргажанай аймагай Уро нютагай сомон дарга Анатолий Ёлшин тиигэжэ һананагүй. “2021 оной эгээл эрхим хүдөө нютагай сомон дарга” гэһэн нэрэ зэргэдэ хүртэһэн, урагшаа һанаатай, ажалша бэрхэ Анатолий Александрович ЁЛШИНТОЙ уулзалгаһаа хөөрэлдөөн.
Буряад Уласай патриотическа хүмүүжүүлгын, аяншалгын ба тамирай нөөсын түбэй үүсхэлээр иимэ хэмжээ ябуулга эмхидхэгдэнэ. Теэд дэлхэй дээрэ һүжэрһэн ковид үбшэнһөө дулдыдажа, саг соогоо бэелүүлэгдээгүйнь харамтай.
Түгэсхэлдөө хүрэжэ байһан 2021 он Мухар-Шэбэртэ Гэр бүлын болон үхибүүдэй жэл гээд соносхогдоһон байгаа. Эгээл тиимэһээ Хүсөөтэ нютагай номой сан аха захатандаа зорюулһан “Алдар соло” гэжэ выставкэ эрхилээ, үхибүүдэй дунда уран уншалгын чемпионат эмхидхээ.
Буряад Уласай патриотическа хүмүүжүүлгын, аяншалгын ба тамирай нөөсын түб һүүлэй хэдэн жэлдэ хүндэ байдалда ороһон үхибүүдээр нягта харилсаатайгаар хүдэлжэ, хүмүүжүүлгын олон тоото хэмжээ ябуулгануудые эмхидхэнэ.
Улаан-Үдэдэ Ц. Сампиловай нэрэмжэтэ уран һайханай музейдэ «Уран дархан» гэһэн үзэсхэлэн дэлгээгдэбэ. Арадай уран дарха шуулые дэмжэхэ, тэдэнэй урлаһан бүтээлнүүдые олоной һонорто дурадхаха, дээдэ үеһөө дамжан ерэһэн дарханай аргануудые жэнхэни ёһоорнь үлөөхэ гэһэн зорилго эмхидхэгшэд урдаа табина. Энэ үйлэ хэрэг Буряад Уласай Соёлой яаманай, Арадай уран бэлигэй түбэй эмхидхэһэн урилдаанай үргэлжэлэл болоно.
Дондог Улзытуевай 85 жэлэй ойн баярта
Гансахан хүнэй гансахан наhанай
Газар дэлхэйдэ охорхоншье hаа,
Үгэлhэн үгэ, үйлэ хэрэгынь
Үеын үедэ мүнхэ болтогой
Д. Улзытуев
Дондог Аюшиевич Улзытуев гансашье буряад арадай, монгол угсаатанай бэшэ, харин бүхэдэлхэйн литературын эгээл бэлигтэй поэдүүдэй нэгэниинь байhан. Дондог Улзытуев Бэшүүрэй аймагай Заган дабаанай үбэртэ, үндэр хайрангын хормойдо Шэбэртэ гэжэ тосхондо 1936 оной декабриин 5-да түрэhэн намтартай.
Һүүлэй хэдэн жэлэй туршада буряад хэлэн ехэ орёо байдалда оронхой, багашуул, залуушуул түрэл хэлэеэ мэдэхэеэ болёо, гол түлэб ородоор хөөрэлдэнэ. Энээнһээ уламжалан, хэлэмнай үгы болохонь гэхэ мэтэ хөөрэлдөөнүүд үдэр бүри шахуу болоно. Засаг түрын зүгһөө хэмжээ ябуулганууд элбэгээр үнгэргэгдэжэл байна. Буряад хэлэн дээрэ сонин сэтгүүлнүүд гарана, сэнхир дэлгэсээр дамжуулгануудшье бэлдэгдэнэ. Сүүдхын 24 сагай туршада хүдэлдэг «Буряад ФМ» радио байгуулагданхай, түрүүшынгээ алхамуудые «Буряад ТВ» хэжэ байнхай. Теэд юундэ энэ сошордомо байдал һайжарнагүйб, юундэ буряад хэлэеэ мэдэхэ зомнай олошорногүйб, юундэ бидэ ородоор харилсаһаарбди?
Декабриин 3-5-ай үдэрнүүдтэ Улаан-Үдэ хотодо худалдаанай дүрбэн талмайда мяханай заншалта яармаг үнгэрбэ. «Крестьянский», «Центральный рынок», «Capital Mall» худалдаанай түбүүдтэ, «Стимул» дэлгүүртэ мяха абаха дуратай хүнүүд олоороо ерэбэ. Иимэ яармагууд юугээрээ һайн бэ гэхэдэ, мяханай сэн хямда болгожо үгэнэ. Хүн дуратай мяхаяа шэлэжэ абаха аргатай. Үүсэ мяхаяа нөөсэлжэ абана. Зарим хүнүүдэй нэгэ бүхэли үхэрэй мяха абаа һаань, нүгөөдүүлынь ха гү, али гуяда һанаатай ерэдэг. Һүүлэй жэлнүүдтэ худалдан абагшад малай гэдэһэ дотор – эльгэ, зүрхэ, хото хоолой, уушха, өөхэ абаха дуратай болоо.
Аймагууд руу харгынуудые шэнэлхэ ажал ябуулагдаһаар. Захааминай аймагта шэнэ 10 модоной харгы дэлгээгдэбэ. Энэ зай "Аюулгүй болон шанартай харгы" гэhэн үндэhэтэнэй түсэлэй ашаар заhабарилагдаба.
Арадай уран бэлигэй түбтэ уласхоорондын эгээ түрүүшын инклюзивнэ нааданай хабаадагшадта элдэб бэлэгүүдые барюулаа. Энэ мүрысөөндэ бэлигтэй үхибүүд 7 номинацяар шагналнуудта хүртөө.
Үндэhэтэнэй номой сангай hэльбэн шэнэлэлгын ажал дүүрэхэ тээшээ болонхой. Хэр зэргэ ажал хэрэг бүтэнэб гэжэ Буряад Уласай Засагай газарай Түрүүлэгшын орлогшо сэгнээ.
Редактор газеты «Угай зам» опровергает версию маститого ученого.
Һүүлэй хоёр долоон хоногто барилдаанай хибэс дээрэһээ һонирхолтой мэдээсэлнүүд ерэнэ. Хүндэтэ уншагшадаа зарим тэды һонинуудтай танилсуулха һанаатайбди.
Долоон хоногой хугасаада эмхидхэгдэһэн Ородой чемпионадта Буряадай тамиршад ялас гэмэ амжалтануудые туйлаһан байна. Манай эхэнэрнүүд аяар табан медаль абажа, спортдо дуратайшуулые одоошье гайхуулан баярлуулаа.
Улаан-Үдын гол талмай, үйлсэ гудамжанууд хасууринуудаар шэмэглэгдэжэ эхилбэ. Шэнэ жэлэй баярта хотын бюджедһээ 450 мянган түхэриг гаргашалагдаха юм. Гол талмай шэмэглэхэ эрхэдэ «Карнавал» эмхи хүртэбэ.