Байгал №2 2023
ГАРШАГ
Соёл уралиг
5 jun
ГАРШАГ
Москва хотодо «Уряал» гэhэн буряад соёлой ниитэ бүлгэм хэдэн арбаад жэлэй туршада урган, ехэ ажал хүдэлмэринүүдые ябуулан хүгжэнэ. Тоонто нютагhаа олон мянгаад модо холын зайда байрлаhан буряад угсаатаниие нэгэдүүлэн хамтаруулжа, томо хотын хүлгөөтэй шууяан соо таража hалангүй, буряад арадайнгаа hүр hүлдые үргэжэ, хүн бүхэнэй сэдьхэлдэ дулаахан гуламтын гал бадарааhан аша габьяатай.
Буряад ороноймнай хүдөө аймагуудай зарим ажахынуудай таряалангай талмайнууд дээрэ эртэ үглөөнһөө үдэшэ орой болотор түмэр хүлэгүүдэй хүүеэн соностоһоор. Ажалшад талха таряагаа тарижа, үшөө сүлөөгүй. Үдэрэй хэды хубилжа байдаг уларилһаа уламжалан, хабарай гол ажал унжагайруулагдаһаар. Буряад Уласай хүдөө ажахын сайдай орлогшо Булат Цыренжапов үхибүүн наһаяа дурсахадаа, нэн түрүүн Загаһатынгаа хойно добо дээрэ олон комбайнуудай тооһо бурьюулан ябахые һанаадхина. Булат Цыденовичтэй хөөрэлдөөгөө дурадхахамнай.
«Байгал», №2, 2023 г.
Хабаровск хотодо үнгэргэгдэһэн уласхоорондын мүрысөөндэ Буряадай тамиршад долоон медаль абажа, олон тоото харагшадаа баярлуулба. Илагшадай тоодо дүрбэниинь оролсожо, алтан медальнуудаар шагнагдаа.
Кремлиин Екатерининскэ танхим соо майн 23-да Россиин Юрэнхылэгшэ Владимир Путин «Гэр бүлэ бэхижүүлгэдэ, эхын удха дааһан үүргэ дээрэ үргэлгэдэ болон үхибүүдые хүмүүжүүлгэдэ аша габьяагай түлөө» Буряад ороной Людмила Бадмаевада «Эхэ-герой» гэһэн нэрэ зэргэ олгоо гэжэ уншагшаднай мэдэнэ.
Тэдэнэй нэгэн – Имескенов Содном-Жамса Аюшеевич. Энэ хүмнай 1919 ондо Түнхэнэй аймагай Нура нютагта түрэһэн, юрын лэ айлда эрэ болоһон һурагтай. Хара багаһаа хүдэлмэриин “халуун хүйтэниие долёолгоһоо” айнгүй, ябаһан газартаа бэеэ үгөөд лэ, үлүү хаража, булуу химэлжэ гараһан хүн бэшэ. Задагайн Аюушынхи гэжэ айлай хүбүүн үшөө нэгэ эгэшэтэй, тэрэнь хадамда гараад, адлил ажалша бэрхэ айл бүлэдэ оролсожо, эхэ эсэгэеэ дахаад, үмсынгөө адуу мал харалсаад ябатарнь, колхозууд бии боложо, хуу малаа хамтын болгохо гэжэ хатуу даабари буужа, эсэгэ хүбүүн хоёр сугларһан адуу хараха болобод.
Энээн тухай Ородой Буддын шажантанай заншалта Сангхын толгойлогшо – XXIV дүгээр Бандида Хамба лама Дамба Аюшеев дуулгаа.
Цырен-Базар Бадмаев (туужаһаа хэһэг).
Буряад Уласта аршаанта булагууд ёhото фонтанууд мэтэ тэhэрэн мүндэлжэ, тэдээнтэй хамта оюун бэлигтэй уран шүлэгшэд түрэн заларжа, түрэл арадайнгаа соёлой алтан абдарые шэмэглэн баяжуулна.
Сагаан-шулуутайһаа– сарюун замдаа.
Ород гүрэнэй Юрэнхылэгшэ Владимир Путин юрэнхы болбосоролой һуралсалай гуламтануудта хүмүүжүүлгын талаар захиралай зүбшэлэгшын шэнэ тушаал байгуулха тухай даабари 2022 оной хабар үгэһэн байна. 2022-2023 онуудта түрүүшын зүбшэлэгшэнэр 45 можо хизаарта хүдэлжэ эхилээ. Бүхы Ород гүрэн дотор һургуулинуудта 2023-2024 онуудта энэ тушаал нэбтэрүүлэгдэхээр хараалагданхай.
Түнхэнэй Үндэһэтэнэй хүреэлэнэй дэргэдэ “Байгаали ба хүн” гэһэн тусхай музей хүдэлжэ байдаг. Хэды тиигэбэшье энэ багахан музей Түнхэнэй аймагай нютаг нугануудай хэдэн мянган жэлэй түүхэ, эндэхи ажаһуугшадай ажабайдал харуулна гэхэдэ, алдуу болохогүй.
Бүһэтэй хүнэй дүрэ эрхимээр гүйсэдхэһэнэй түлөө «Болор хаб загаһахан» (Хрустальный нерпёнок) (6+) гэһэн уласхоорондын кинофестивальда тусхай шанда хүртөө.
Залуу наһандаа Евгения Даржаева “тунеядец” гэжэ нэрлэгдээд, түрэл нютагайнгаа номой санда “сүлэгдэһэн” байна. Иигэжэ саг зуура хүсөөр эльгээгдэһэн хүдэлмэринь бүхы наһанайнь ажал хэрэг боложо үгөө. Мүнөө Евгения Владимировна “Буряад Уласай соёлой габьяата хүдэлмэрилэгшэ” гэһэн хүндэтэ нэрэ зэргэдэ хүртэнхэй, Түнхэнэй аймагай Жэмһэг һууринай номой санда 39 жэл хүдэлжэ байһан дээдэ гарай мэргэжэлтэн болоно.
Июниин 24-дэ Зэдын аймагта «Борьёогой хониной мяхан» гэһэн эдеэ хоолой фестиваль (6+) үнгэрхэ.
Үшөө харуулха
