Ород Уласай Юрэнхылэгшэ Владимир Путинай зарлигаар Буддын шажанай заншалта Сангхын хамба лама Дамба Аюшеев Хүндэлэлэй орденоор шагнагдаба. Энээн тухай Юрэнхылэгшын гар табилгатай зарлиг мартын 27-до хэблэгдэһэн юм.
Байгал-Амарай түрмэр замай агууехэ барилгын эхилһээр 2024 ондо тэбхэр 50 жэл гүйсэхэнь. Энэ ушараар тэрэ гайхамшагта барилгада хабаадалсаһан арад зон ойн баяртаа бэлэдхэлгын ажал ябуулжа эхилээ юм байна. Түмэр замай барилгада хабаадалсаһан, энэ наһанайнгаа эгээл һайхан залуу үе сагаа тэндэ үнгэргэһэн нютагаархиднай мүн лэ энэ хэмжээ ябуулгада оролсоно. БАМ-да хүдэлһэн ажалай ветерануудай нэгэдэлэй Буряадтахи таһагай эдэбхитэд манай Хэблэлэй байшанда айлшалхадаа, согтой залитай залуу наһандаа зуун жэлэй эгээл ехэ барилгада ажаллаһан тухайгаа хөөрэбэд.
Зунай сагта хүнүүдэй, амитадай, байгаалиин ба юртэмсын нэгэдэлэй амин илангаяа хурса тодоор мэдэрэгдэдэг. Түрэл байгаалиин энгэртэ нэмжыhэн модод, hалбарhан сэсэгүүд, hэрбэгэнэлдэhэн эрбээхэйнүүд, жэгүүртэ шубууд…Эндэ нэгэшье үлүү юумэн үгы: хорхой шумуул, үрмэдэhэ ногоон, ан арьяатан – бүгэдэ дээдын табисуурай заяанай үүргэтэй.
Гарахаяа байһан хабарай дунда һарын 2-то «Феникс» театральна түбтэ «Аза хүсэл» гэһэн арадай аман зохёолой бүлгэмэй ээлжээтэ тоглолто болохонь. Анхан байгуулагдаһаар 10 жэлэйнгээ ойн баяр тэмдэглэжэ байһан бүлгэмэйхид баярта үдэшэдөө нютагаархинаа урижа байна.
Хэлэ шэнжэлэгшэ, багша, оршуулагша ба уран зохёолшо Надежда Колесниковагай «Шоргоолзонууд ба загаhад», «Иакинф Бичурин ба Буряад орон. Эрдэмтэ санаартанай мүрɵɵр» гэhэн номууд «нара хаража», Буряадай уран зохёол сэнтэй шэнэ хэблэлнүүдээр баяжаба.
«Буряадай түрүү хүнүүд – 2023». «Гуа сэсэн хатан». Түхэреэн Буряадтаа түрүү һургуулинуудай тоодо ородог Мариинскэ гимназиин захирал Дарима Ринчиновна Эрдыниева Түгнын эхин болохо Хүсөөтэ нютагһаа гарбалтай. Ринчин Эрдынеевич Сыжип Цыренжаповна хоёрой үнэр баян бүлын үри боложо түрэһэн юм.
Бүгэдэ Буряадай “Эрдэм-2023” гэжэ диктант бэшэлгын 161 талмай Буряад Улас дотор дэлгээгдээ. Жэшээнь, Улаан-Үдэ хотын “Журавлёнок” сэсэрлигтэ 50-яад хүн хабаадаһан байна.
Буряадай элитэ эрдэмтэн, оршуулагша, архивай албанай ветеран Галина Очировагай «Хори Хёлгын Хохюуртын дасанай түүхэ» гэhэн ном хэблэгдэжэ, арадай түүхын, буддын шажанай ба уран зохёолой алтан абдар шухала сэнтэй хэблэлээр баяжаба.
Байгша ондо Буряадай филармони байгуулагдаһаар 85 жэлээ тэмдэглэхэнь. Ойн баярай олонхи хэмжээ ябуулганууд ерэхэ намар ехээр эмхидхэгдэхэ. Энээн тухай соёлой гуламтын хүтэлбэрилэгшэд мэдүүлбэ.
Буряад Уласай байгуулагдаһаар 100 жэлэй ойн баярта, мүн Саха (Яхад) Уласай Үндэһэтэнэй хатарай театрай, С.А. Зверевэй – Кыыл Уолын нэрэмжэтэ үндэһэтэнэй инструментнүүдэй оркестрэй анхан байгуулагдаһаар 30 жэлэй баярта зорюулагдаһан тоглолто Г.Цыдынжаповай нэрэмжэтэ Буряадай Оперо болон баледэй театрай ордондо үндэр хэмжээндэ боложо үнгэрбэ. Айлшаар бууһан хүгжэмшэдтэй хамта Буряадаймнай алдар суута «Байгал» театрай дуушад, Ч.Павловай нэрэмжэтэ буряад инструментнүүдэй оркестр хүгжэм дуунда дуратайшуулай шэхыень шэмэглэбэ.
Зүүн зүгэй VIII экономическа хуралдаан сентябриин 10-13-ай үдэрнүүдтэ үнгэрхэ.
Улаан-Үдэ хотын 4-дэхи дунда һургуулиин дэргэдэхи театр «Агууехэ сайн зам дээрэ» гэһэн уласхоорондын ехэ нааданай дипломант болоо.
Дамба-Даржаа Заяевай нэрэмжэтэ Буддын шажанай дээдэ һургуулиин шангуудта хүртэхын түлөө түргэн шатараар мүрысөөн мартын 24-26-ай үдэрнүүдтэ үнгэрбэ. Эндэ аяар 476 хүн хабаадаа гээд хэлэлтэй.
Түрэһэн тоонто нютагһаа талаан бэлигэйнгээ эхи абаһан, уг гарбалайнгаа нэрэ солые дээрэ үргэжэ ябаһан Арья-Жап Батоцыренович Дашиев Буряад-Монголой АССР-эй Бэшүүрэй аймагай Харлан нютагта 1938 оной мартын 25-да алтан дэлхэй дээрэ мүндэлжэ гараһан, эжы абаяа баясуулһан юм.
Энээн тухай фильмын найруулагша Татьяна Мирошник ба продюсер Людмила Доржиева гэгшэд дуулгаба.
Талада байгуулагдаха "Хатан эжы" гэһэн этномастерскойн түлэб Юрэнхылэгшын жасын грантда хүртэбэ.
Байгша оной март һарада Новосибирск хотодо «Арчилан» гэhэн оршуулагшадай түрүүшын хуралдаан үнгэргэгдэбэ. Тус суглаан «Сибириин уран зохёолшон» гэhэн жасын түрүүлэгшэ Егор Плитченкын үүсхэлээр эмхидхэгдэhэн байна.
Соёлой хүдэлмэрилэгшэд, илангаяа театрай ажалшад мэргэжэлтэ һайндэрөө эдэ үдэрнүүдтэ тэмдэглэбэ. Үнгэрһэн жэлдэ хэһэн ажалайнь дүнгүүд согсологдожо, эрхимүүдтэнь хайра шагналнууд барюулагдаба.
Буряад ороной Аяншалгын яаман түлэбүүдые бэелүүлхэ урилдаа соносхобо. Аяншалагшадые угтан абаха талаар гүрэнэй мүнгэн дэмжэлгэдэ хүртэхын түлөө мэдүүлгэнүүд 2023 оной апрелиин 21-һээ майн 10 болотор абтаха. Бусаалтагүй Федеральна грантнууд үндэһэтэнэй “Аяншалгын ба угтан абалгын” түлэбөөр үгтэхэ юм.
Буряад Уласай Толгойлогшо Алексей Цыденов Ородой Холбоото Уласай Гүрэнэй Дүүмэдэ Байгал далайн байгаали хамгаалха тухай элидхээ.