Колумб ба һарын хиртэлгэ
1504 ондо Христофор Колумбын Америкын материк руу шэлэһэн харгы замдань һаад ушаралдажа, тэрэ экспедициингээ гэшүүдтэй хамта нэгэ һарын туршада Ямайка олтирог дээрэ байрлаһан түүхэтэй. Тэндэхи үндэһэн арадай түлөөлэгшэд – индеецүүд – түрүүшээр эдеэ хоолоор ба ууха уһаар яһала һайнаар хангадаг аад, баймга тон бага эдеэ хоол асардаг болоһон байгаа. Экспедициин гэшүүд туража үхэхэ туйлдаа хүрэһэн гэдэг.
Колумб одо мүшэдэй зурхай хэрэглэжэ, индеецүүдые һүрдөөхэ гэжэ шиидэһэн ушартай. Тиигээд зурхайн ном соо харахадань, 1504 оной мартын 1-дэ дүүрэн һарын хиртээн болохо байгаа ха.
Христофор Колумб тэрэ үдэр индеецүүдэй ударидагшадтай уулзажа, иигэжэ занаһан гэдэг: “Намда туһалхаяа болиһондотной, дээдын бурхад ехээр уурлажа, мүнөө һүни тэнгэриһээ һарые хулуужа абаха. Тиихэдэнь таанад булта хосоржо һалахат!”.
Индеецүүд түрүүшээр этигээгүй аад, үдэшын тэнгэридэ һарын гараад, удаань бүтүү улаан мананда хушагдаад, харагдахаа болиходонь, айжа һүрдэһэн гэдэг. Тиигээд Колумбые һарые бусааха тухай гуйхадань, тэрэнь: “Зай, таанадай бидэниие эдеэ уһаар хангахые зүбшөөлөө үгэбэл, би каюта соогоо ороод, бурхадта зальбаржа, һара бусаахыень гуйхаб”, - гэжэ харюусаһан түүхэтэй.
Индеецүүд тэрэ дары зүбшөөлөө үгэжэ, Колумб онгосо руугаа ошоһон байгаа. Тэндэ 45 минутын туршада үргэлжэлһэн һарын хиртэлгын дүүрэхые хүлеэгээд, гаража хэлээ һэн ха: “Зай, минии мүргэжэ зальбарһанай ашаар бурхад таанадые хүлисэжэ, һарые тэнгэридэ бусааба”.
Тэрэ сагһаа испанецууд эдеэ хоолоор ядалдахаяа болиһон түүхэтэй.
Карл Маркс, “Титаник”, Гагарин...
1818 оной майн 5-да сахариглаһан наранай хиртээн соогуур Трир гэһэн немецкэ хотодо Карл Маркс түрэһэн намтартай.
Тэрэ наранай хиртэлгые Германида ажаглан харахын аргагүй байгаа. Харин ородой Санкт-Петербург хотодо ехэ эли тодоор үзэгдэһэн гэдэг. Зурхайн мэргэжэлтэдэй тэмдэглэһээр, тэрэ ушараар Карл Марксын хубисхалай түсэлнүүд Оросой гүрэндэ ехээр дэлгэрэн дэмжэгдэһэн. Үшөө Санкт-Петербург хото гурбан хубисхалай болоһон хото гэжэ эли.
1912 оной апрелиин 17-до тохёолдоһон наранай хиртэлгэһээ хоёр үдэр урид Атлантическа океан соо Британи гүрэнэй “Титаник” гэһэн лайнер асари томо мүльһэн айсбергтай ушаржа, хосоржо шэнгэһэн байна. Тэрэ XX зуун жэлэй эгээл ехэ хохидолтой һүйд аюулда 1500 гаран хүнүүд хосорһон.
1968 оной мартын 27-до, наранай хиртэхэһээ хоёр үдэр урид, дэлхэй дээрэ түрүүшын космонавт Юрий Гагарин МиГ самолёдоор туршалга хэхэ үедөө, тэрэнь тэһэржэ наһа бараһан юм.
1986 оной апрелиин 9-эй наранай ба апрелиин 24-дэ тохёолдоһон һарын хиртэлгэнүүдэй хоорондохи коридорой удаа хоёр хоног үнгэрөөд байхада, апрелиин 26-да Чернобыль хотын атомна элетростанцида асари ехэ аюул болоһон. Элдэб баримта мэдээнүүдээр, тэндэ 15-60 мянгаад тухай хүнүүд хосорһон.
1997 оной августын 31-дэ, наранай хиртэлгын урда үдэрынь, олондо мэдээжэ Англиин принцесса Диана авто-унаагаар аюулда орожо нүгшэһэн юм.
Хиртэлгын коридор соо
Зурхайн заншалаар, наранай хиртэлгын үдэрһөө 7 хоног урагша ба һарын хиртэлгэһээ 7 хоног хойшоо үдэрнүүдтэ нүлөөтэй һэн тулань, мүнөө боложо байһан хиртэлгын коридор августын 5-һаа сентябриин 4-эй үдэрнүүдтэ үргэлжэлхэ ушартай.
Зурхайшадай онсо тэмдэглэһээр, һара наранай хиртэлгын үедэ хүнэй ажал хэрэгэй, бусадтай холбоо харилсаанай, мүнгэнэй, түсэбүүдээ бэелүүлгын талаар бэрхэшээлнүүд ушаралдажа, һанаа бодолой ба сэдьхэлэй оршондо түгшүүрилтэй, хүлгөөтэй байдал тогтожо магадгүй.
Тиихэдээ наранай хиртэлгэ - хүнэй гадаа талын байдалтай, харин һарын хиртэлгэ – дотор сэдьхэлэй мэдэрэлнүүдтэй холбоотой гэдэг.
Августын 12-то, баруун зүгэй зурхайгаар, “Арсалан” гэһэн ододой һүлдэтэ тэмдэг соо ажаглагдаһан наранай хиртээн хүнүүдэй хоорондохи харилсаан, ажал хүдэлмэри, зохёохы урлал, гэр бүлэ г.м. байдалай талануудта сэхэ нүлөөтэй. “Арсалан” зурхайн тэмдэг омог дорюунай, ударидагшын, өөртөө этигэлэй, инаг дуранай, үхибүүдэй, уран һайханай һүлдэтэй.
Зурхайн мэргэжэлтэдэй тэмдэглэһээр, һара наранай хиртэлгын коридорой үедэ зохёохы уран бэлигтэй олон хүнүүдэй толгойдо “ялас” гэмэ шэнэ түсэл түсэбүүд, дээдын тамгатай үзэл бодолнууд, һанамжа ойлгомжонууд мүндэлэн түрэдэг гэжэ элирүүдэгдэһэн. Тэдээндэ заабол анхаралаа табихань шухала.
Үшөө хэзээб даа эхилээд, орхигдоһон ба мартагдаһан хэрэгүүд, түсэлнүүд гэнтэ бодожо ерэхэдээ магадгүй. Тэдэниие тоонгүй бү орхигты, ехэ амжалтатай хэрэг бүтэжэ болохо.
Хиртэлгын коридорой үедэ хүнүүдэй сэдьхэлэй ба ухаан бодолой байдал хүлгөөтэй, түгшүүрилтэй болодог, элдэб нюусанууд элирүүлэгдэдэг, бэрхэшээлнүүд ушаралдадаг, арсалдаа тоосолдоонууд олошордог.
Тиигээд, анхарагты, хиртэлгын үедэ хуби заяандаа эгсэ шухала хубилалтануудые - үбгэ һамганһаа һалаха, ажалһаа гараад, ондоо шэнэ ажалда орохо, ехэ мүнгэнэй урьһаламжа абаха, инвестици хэхэ, холын харгыда гараха г.м. хорюултай. Тиигэбэл, тус үйлэнүүд муу хойшолонгуудтай байжа магадгүй гэжэ зурхайшад һэргымжэлнэ. Байдалаа арюудхагты, буян үйлэдэгты
Һара наранай хиртэлгын үедэ һанаа бодолоо, сэдьхэлээ болон оршон тойронхи байдалаа арюудхан сэбэрлэхэдэ, эгээл таарамжатай ба һайн нүлөөтэй үе болоно. Үнинэй үмдэгдөөгүй, хуушан хубсаһануудые, хэрэггүй гэрэл-зурагуудые болон смартфонууд сооһоо хэрэглэгдэдэггүй файлнуудые г.м. гаргажа хаягты! Үшөө энэ үедэ гэр байраяа, хото хорёогоо арилган сэбэрлэхэдэ ехэ һайн гэжэ хэлэгдэнэ. Мүн лэ дабһатай болон элдэб эмтэй домтой ургамалнуудтай ваннада һуужа, махабад бэеэ арюудхахада ехэ һайн.
Хамаг муу муухайһаа һалажа, һайн хубилалтануудай шэнэ элшэнүүдые уряалха хэрэгтэй. Хиртэлгын үе - хүнэй үйлын үриин түргөөр болбосордог хаһа. Тиимэһээ маани тарнинуудые уншажа, дасан дугангуудта хамһалсажа, ядаһан тулиһан хүнүүдтэ ба амитадта туһа хүргэжэ, үйлын үриеэ (карма) арилгахань шухала.
Зураг зурагты, шүлэг зохёогты, хатарагты, дуу дуулагты, хүгжэм шагнагты, хүгжэмэй зэмсэгүүд дээрэ наадажа хужарлагты. Уран һайханай бүтээлнүүд, зохёолнууд хүнэй һүнэһэн бэеые баярлуулан бүхэжүүлдэг гэжэ тэмдэглэгдэнэ.
Үшөө энэ үедэ зүүдэнүүдтээ онсо анхаралтайгаар хандаха хэрэгтэй гэжэ зурхайшад хэлэнэ. Тусхай дэбтэр дээрэ энэ үедэ болоһон һонин ушарнууд, уулзалганууд болон һанал бодолнуудаа, сэдьхэлэйнгээ мэдэрэлнүүдые (баяр жаргал, голхорол, гомдолго г.м) бэшэхэдэ туһатай. Нэгэ хэды долоон хоногой үнгэрһэнэй хойно тэрэ дэбтэрээ уншахада, ехэ һонин ба гайхалтай тохиролто ушарнууд зураглал соо заабол олдодог ха.
Нарин мэдэрэлэй оршондо
Хиртэлгын коридор августын 28-да зурхайн “Загаһад” гэһэн һүлдэтэ тэмдэг соо һарын хиртэлгээр түгэсэхэ. Энэ хадаа нарин мэдэрэлэй, эльгээрээ тухайлалгын, зүн танилгын тэмдэг болоно.
Энэ үедэ хүнүүд дотор сэдьхэлэйнгээ далда мэдэрэлнүүдые, илангаяа һайнаар шагнан ойлгожо эхилдэг. Тэрээнтэй хамта ехэ худхаан, үймөөн, сэдьхэлэй хүдэлөөн ба болоһон үйлэ ушарнуудые буруу ойлгожо тайлбарилаан г.м. шэнжэтэй байдал тогтохо.
Тиимэһээ эдэ үдэрнүүдтэ түбшэн даруу, номгон зан абаритай байжа, байдалай бодото шэнжые һайн ойлгохо, гүнзэгы бодолтой байхань шухала. Элдэб һанагдаа хүлеэгдээгүй ушарнуудай тохёолдобол, сүхэрэнгүй, дотор сэдьхэлэйнгээ “би” гээшые бүхөөр мэдэрээд, хамаг юумэндэ ба хүнүүдтэ ойлгосотойгоор хандаха гэжэ оролдогты гэжэ хэлэгдэнэ.
Үшөө мэргэжэлтэдэй онсо тэмдэглэһээр, хиртэлгын коридорһоо айха, һүрдэхэ хэрэггүй. Тус үзэгдэлые “үйлын үриин үе саг” гээд нэрлэдэг, тэрэнь аймшагтай мэдэрэлнүүдые түрүүлдэг. Үйлын үри хадаа, нэн түрүүн, хүнэй урдахи наһанай ба ябадалнуудай хэрэг үйлэнүүдтэй холбооной үзэгдэл. Тиимэһээ хүн бүхэнэй байдал өөрһөөнь дулдыдадаг.
Энэ үедэ зарим хүнүүдэй һанаа бодолдо “Ажалдамни намайе сэгнэдэггүй, туйлай ехэ хүсэ шадалаа зорюулаад, орондонь гансал багахан хашарһа мүнгэ олодогби”, - гэһэн мэдэрэлнүүд түрэжэ магадгүй. Харин нүгөө зарим зон ажалдаа дэмжэлтэтэй байһанаа мэдэржэ, шэнэ ехэ түсэл түсэбүүдые бэелүүлжэ эхилхэ юм.
Зурхайшадай һэргымжэлһээр, энэ үедэ ажалһаа гараха, олзын хэрэгээ хаажа болюулха, ондоо ажалда орохо г.м хүсэлнүүдэй түрэбэл, айхабтар гүнзэгы һайнаар бодожо үзэхэ хэрэгтэй. Үгы гэбэл, нэгэ хэды һарын үнгэрхэдэ, ехээр шаналжа магадгүйт.
Фото: Shutterstock/FOTODOM









