Һуралсалай жэл угтуулан

Эдир һурагшадай дадалга

Һургуулиин богоһо һаял алхажа ороһон 1-дэхи классай үхибүүдэй хэшээлнүүдэй саг бүридхэгдэбэ. Багашуулай шэнэ оршон байдалда түргөөр дадахын тула нэмэлтэнүүд абтаба. Мүн бусад классуудта хэды саг соо хэшээлнүүд болохоб гэһэн дурадхал оруулагдаа.

Сентябрь, октябрь һарануудта 1-дэхи класста хэшээлнүүд 35 мину­тын хугасаада үргэлжэлхэ ёһотой. Үдэртөө ганса гурбан хэшээл боло­дог байха. Ноябрь, декабрь соо хэшээлнүүдтэ табан минута нэмэг­дэжэ, багашуул 40 минута соо һууха баатай болохо. Мүн үдэртөө дүрбэн хэшээл хэхэ аргатай. Һуралсалай жэлэй хоёрдохи халаанда энэл һубарил үлэхэ. Физкультурын болохо үдэр байбал, табаншье хэшээл табиг­дахаар хараалагданхай.

Бусад классуудта хэшээлнүүд 45 минутын хугасаада үргэлжэлхэ. Һүүлэй үедэ эрэмдэг бэетэй үхибүүд юрын һургуулида һурадаг болонхой. Ямар бэ даа класста иимэ үхибүүдэй байбал, хэшээл 40 минута соо болохо ёһотой. 2-4-дэхи классуудта 5 хэшээл, 5-6-дахи классуудта – 6 хэшээл, 7-11- дэхи классуудта – 7 хэшээл нэгэ үдэр болохоор түсэблэгдэхэ ёһотой.

Орос гүрэнэй Болбосоролой яаманай дурадхалаар, 1-дэхи, 5-дахи, 9-11-дэхи ангиин һурагшад ганса үглөөнэй халаанда һурадаг болонхой. Класс соо эрэмдэг бэе­тэй хүүгэдэй байбал, тэдэ баһа үглөөнһөө һураха болоно. Бусад классууд хоёрдохи халаанда һураха аргатай.

0-й хэшээл, гурбадахи халаан һуралсалай гуламтануудта байха ёһогүй.

Журамда анхарал

Багшынгаа үгэ дууладаггүй, ааша­тай, шууяатай үхибүүд һургуулида дайралдадаг гээшэ. Тиимэһээ жура­май талаар сэгнэлтэ бусаагдахань. 2025-2026 онуудай һуралсалай жэлдэ Орос гүрэнэй 89 һургуулида энэ нэмэлтэ туршагдаа. Мүнөө сентябриин 1-һээ бүхы һуралсалай гуламтануудта иимэ сэгнэлтэнүүд 2-11-дэхи классуудай һурагшадта табигдажа эхилхэ. Энэ ушараар «жэшээтэ журам», «болгоомжотой журам» ба «болохогүй журам» гэһэн сэгнэлтэнүүд табигдахаар хараалаг­дана.

- Журамай сэгнэлтэнүүд хэшээлнүүдэй сэгнэлтэдэ һаад ушаруулхагүй. Энэ үхибүүн һайнаар һурабашье, муу журамтай гээд һуралсалайнь сэгнэлтыень ото доошолуулха хэрэггүй, мүн гүрэнэй шалгалтануудта оруулгада нүлөөлхэ ёһогүй, - гэжэ Орос гүрэнэй Бол­босоролой яаманда дурадхалнууд бэшэгдэнхэй.

Энэ хадаа һурагшын харюусалгатайгаар ябахын, өөрын хүгжэлтэдэ һайн нүлөөтэйгөөр хүмүүжүүлэгдэхын түлөө иимэ сэг­нэлтэ бусаагдаа гээд хэлэбэл, алдуу болохогүй.

Шэнэ номуудаар

Һуралсалай жэлэй эхиндэ номуудай федеральна бүридэл шэнэлэг­дэбэ. Эндэ оруулагдаагүй номуудаар һуралсал үнгэргэгдэхэгүй болоно. Ушар гэхэдэ, хэдэн жэлэй хугасаада олон тоото номуудаар үхибүүдые һургадаг болоод байһаниие хүн бүхэн һайн һанана ёһотой. Тэрээн соонь ехэ олон алдуунууд, буруу мэдээнүүд үгтэдэг болошоод байгаа.

Хуулиин мэдээсэлэй сайт дээрэ шэнэ бүридэл тухай зарлиг үгтэнхэй. Орос гүрэнэй бүридэлдэ һүүлэй жэлнүүдтэ ороһон шэнэ можо хиза­арнуудай түүхын баримтануудтай номууд оруулагдаа. «Обществоз­нание: базовый уровень» гэһэн һуралсалай ном колледж, техникум­дэ дурадхагдана.

- Гүрэнэй нэгэдэмэл һуралсалай талмай зохёон байгуулга үргэлжэлһөөр. 5-9-дэхи классуудай түүхын ном бүхы субъектнүүдтэ һурагшад үзэхэ болобо. 9-10-дахи классуудта обществознаниин хэшээлнүүдтэ зааха нэгэдэмэл ном бэлдэгдээ. Бусад номууд баһа нэгэ стандарттай байха ёһотой гэжэ һайн ойлгонобди, - гэжэ Орос гүрэнэй болбосоролой сайд Сергей Кравцов хэлэһэн байна.

Һүүлэй байдалаар Краснодарска хизаарай, Марий Эл, Адыгей, Буряад, Чуваш, Мордови, Ингушети Уласуу- дай, Сахалинай можын 5-7-дохи классуудай үзэхэ түүхын номууд энэ бүридэлдэ оруулагдаа. Түрэл хэлэнүүд дээрэ номууд, пособинууд бүридхэгдэнхэй.

Гэхэтэй хамта ород хэлэнэй ба уран зохёолой, хари хэлэнүүдээр, хими, биологи, алгебра, геометри, информатика, географи болон бусад предмедүүдээр нэгэдэмэл номууд бэлдэгдэжэ, бүридэлдэ оруулагдаа.

«Обществознани» тухай хэлээ һаа, мүнөө жэлдэ шэнэ номууд хэблэг­дэжэ, һургуулинуудаар тараагдаба. Ганса 11-дэхи классуудай һурагшадай үзэхэ ном хуушан хэбээрээ үлөө. Тиимэһээ шэнэ номоор зааха багша­нарта тусхай һуралсал эмхидхэгдэ- хээр хараалагданхай.

«Духовная нравственная куль­тура России» гэһэн шэнэ предмет һуралсалай гуламтануудта үзэгдэжэ эхилхэнь. Энээниие багшанар ДНК гэжэ гоёор нэрлэнхэй.

- Иимэ хэшээлнүүд ерэхэ январь һараһаа үзэгдэжэ эхилхээр хараа­лагдана. Эндэ ном үшөө бэлдэгдэн хэблэгдээгүй, харин үзэгдэхэ про­грамма баталагданхай. Мүнөө 2026- 2027 оной һуралсалай жэлдэ ганса 5-дахи класс ДНК үзэхэ. Хахад халаан соо 17 часай хугасаада хэшээл боло­хоор хүлеэгдэнэ. Энэмнай долоон хоногто нэгэ час болоно. 2027-2028 онуудһаа 6-7-дохи классууд ДНК үзэдэг болохоор түсэблэгдэнэ, - гэжэ БРИОП-ой ахамад багша Аюна Дан­занова мэдүүлнэ.