Ниигэм 2 sep 2026 355

Ном уншажа һургаха

Ном уншажа һургаха

Үндэһэтэнэй номой сан бүхэроссиин томо түсэлдэ хабаадажа, «Номой поезд» гэһэн хэмжээ ябуулгада оролсоно. Энэ түсэлэй гуримаар һонирхолтой хоёр хэмжээ ябуулга номой сан олоной анхаралда дурадхана.

Сентябриин 5-14-эй үдэрнүүдтэ «Номой поезд» Орос гүрэнэй хэдэн хотонуудаар яба- хаар түсэблэгдэнэ. «Книжные мая­ки России» гэһэн нэгэдэл соёлой гэгээрүүлгын иимэ түсэл гурбада­хи жэлээ бэелүүлнэ. Гэр бүлэнүүдтэ ном бусааха гэһэн хэмжээнэй гол зорилгонуудай нэгэн болоно. Орос гүрэнэй 80 процент ажаһуугшад жэ­лэй хугасаада 12 ном уншадаг боло­хо гэһэн эрид ехэ эрилтэ табигдана.

«Номой поезд» Санкт-Петербург хотоһоо ябажа эхилхэ, Москва, Нижний Новгород, Казань, Волго­град, Ульяновск, Сочи хотонуудта хүрэхэ юм. Зогсоһон газартать олон һонирхолтой хэмжээнүүд болохоор хараалагдана. Поездын харгыда дайралдаагүй бусад можо хизаар­нуудай хэмжээнүүдтэй сугларагшад танилсаха аргатай. Тэрэ тоодо Буряад Улас болоно гээшэ.

Энэ түсэлэй ёһоор үнгэрһэн амаралтын үдэрнүүдтэ Үндэһэтэнэй номой санда шухала хөөрэлдөөн эмхидхэгдэбэ. Хүүгэдые яагаад уншуулжа һургахаб гэһэн хэмжээндэ уран зохёолшод, номой сангуудай мэргэжэлтэд, түрэлхид хабаадаһан байна.

«Заахандаа уншаһан ном бүхы наһан соо хадуугдаха», - гэжэ мэдээ­жэ уран зохёолшо Сергей Михалков хэлэһэн байгаа. Энэ юрын үгэнүүд бэшэ, бага наһанһаань үхибүүдые номуудые уншажа һургаха гэжэ сугларагшад нэгэн дуугаар дэмжээ.

- Номой сангуудта ошоод һурашаха гээд һууха хэрэггүй. Аба эжы хоюулаа хүүгэдтэеэ ном уншаһанаа хөөрэлдэжэ, үхибүүгээ дурлуулжа байбал, ехэ һайн. «Һанана гүш, һургуулиин ябахадаа, тэрэ ном бидэ классаараа буляалдажа байгаад уншагша һэмди», - гэхэ мэтэ һонирхолтой ушарнуудые хөөрэхэдэ, хүбүүд, басагад һонирхожо эхилхэ. Түрэлхидэй жэшээ ухаа бодолдонь орохо. Уншаһан ном тухайгаа үхибүүдтэ хөөрэжэ үгэхэ хэрэгтэй. Ном соохи эгээл һонирхолтой ушарнууд дээрэ заал һаа тогтожо, дэлгэрэнгыгээр хөөрэбэл, муу бэшэ, - гэжэ Бабасан Абидуевай нэрэмжэтэ хүүгэдэй номой сангай мэргэжэлтэн хэлэнэ.

Уран зохёолшо, Оросой Уран зохёолшодой холбооной гэшүүн Татьяна Григорьева ганса һүүлэй жэлнүүдтэ үхибүүдтэ шүлэгүүдые бэшэдэг болоо.

- Үхибүүдтэ зорюулжа, шүлэгүүдые, рассказуудые, басни болон бусад зохёол бэшэхэ гээшэ бэлэн хэрэг бэшэ. Ехэ харюусалга­тай. Үхибүүдтэ бэшэхэһээнь урид уран зохёолшо өөрыгөө шэмхэ­жэ үзэхэ болоно. Түрүүшынгээ шүлэг һургуулиин ябаад бэшээб. Дайралдаһан һонирхолтой ушар­нуудые, хараһанаа өөрын дэбтэртэ оруулжа бэшэхэ һайн заншалтай байгааб. Уран зохёолшо болоод ябахадаа, тэдэнээ хаража, шэнээр бүридхэжэ, шүлэгүүд болгооб. Уншагшын, илангаяа хүүгэдэй ажа­байдалда тохёолдоһон танил ушар­нуудаа һонирхожо уншадаг, - гээд, Татьяна Григорьева хөөрэнэ.

Уулзалгада ерэһэн нэгэ уншаг­ша оройдоол 30 наһа гүйсэжэ, Лев Толстойн агууехэ «Война и мир» хүсэд уншаһанаа хөөрэбэ. Һургуулиин ябахадаа, ганса хре­стомати сооһоо абаад, хэшээлдээ хөөрөөд үгэгшэ һэн. Иимэ ушартай хүн бүхэн дайралдаһан байгаа. Уншагшын һанамжаар, һургуулиин үхибүүдтэ хүндэ, эдир ухаанда таарахагүй бүтээлнүүд уран зохёо­лой хэшээлнүүдтэ үзэгдэнэ. Тэрэл «Война и мир», Фёдор Достоевски­ин «Преступление и наказание», Иван Тургеневэй «Отцы и дети», Михаил Булгаковай «Мастер и Мар­гарита» гэһэн хүндэ зохёолнуудые нэрлээ.

Үндэһэтэнэй номой сангай ВКонтакте сүүлжээнэй хуудаһанда «Номой поезд» гэһэн түсэлдэ хабаа- тай һонирхолтой уулзалга дурад­хагдаха. «Кяхтинский листок: взгляд в прошлое» гэһэн хөөрөө урайни хуушан номуудай таһагые даагша Роза Жаргалова дэлгэһэн байна.

- 2027 ондо Хяагта хото байгуулагдаһаар 300 жэлэйнгээ ойн баяр тэмдэглэхэнь. 1860-аад онуудта тэндэ «Кяхтинский листок» гэһэн газетэ хэблэгдэжэ байгаа һэн. Манай мэргэжэлтэд тэдэниие дахинаа уншажа, тэрэ үеын түүхэтэ барим­тануудтай танилсуулна. «Номой поездын» зогсоһон газарнуудта хүн бүхэн энэ хөөрэлдөө хараха, шаг­наха аргатай байха. Мүн хүүгэдые ном уншуулжа һургаха тухай манай хөөрэлдөөн бүхэроссиин түсэлдэ хабаадагшадта дурадхагдаха, - гэжэ Үндэһэтэнэй номой сангай захирал Аюна Дашинимаева хэлэнэ.

Орос гүрэндэ боложо байһан Арадуудай эб нэгэдэлэй жэлдэ, Владимир Далиин 225 жэлэй ойдо, Михаил Салтыков-Щедринэй 200 жэлэй ойдо – иимэ ушарнуудта түсэл зорюулагдана.

Автор: Борис БАЛДАНОВ

Фото: Авторай гэрэл зураг