Буряад-монгол зурхай мартын 18-һоо 24 болотор
Зурхай
19 mar
«Арадай алдарта аргашан» - гэһэн нэрэ солотой Дамдинай Пагма баряашан 20 гаран жэлэй саада тээ Шэнэхээнһээ элинсэгэйнгээ гарбалта Буряад орон руу нүүжэ ерэһэн намтартай.
Монголой Уласхоорондын зурхайн Академиин гэшүүн, зурхайн эрдэмэй доктор Энгельсина Михайловна Гармаевагай онсо тэмдэглэглэһээр,
XXI зуун жэлдэ буряад – монголшуудай һалбаран мандаха саг ерэбэ. «Ван Гариг» гэhэн монгол туургата арадуудай хара үнгэтэй одо гараг - планета дэлхэйдэ дүтэлбэ.
Москва хотын буряадууд Сагаалганай һайндэрые Россиин Армиин Түб академическэ театрын байшан соо һүр жабхаланта баяр ёһололой оршондо тэмдэглэбэ. Юртэмсэ дэлхэйн, байгаалиин һайндэрые, хүнэй наһанай шэнэ үеын шатые түрэл арадайнгаа ёһо заншалнуудые сахин угтахадаа, манай нютагаархин баяраар халиһан зүрхэ сэдьхэлээрээ нэгэдэн угтаһан байна.
СССР оронойнгоо малшад, таряашадые коллективизацида оруулха гэhэн түүхэтэ шиидхэбэри 1927 оной декабрь hарада ВКП(б)-гэй 15-дахи съезддэ абтаhан юм. Улад зониие колхоздо оруулаад, эд зөөрииень хамтын болгохо, юрэдөө, хүдөөгэйхидэй ажабайдалыень үндэhөөрнь хубилгаха гэhэн бэлэн бэшэ хэрэг hэн.
Буряад арадай отог обогой нэрэтэй амитадта шүтэдэг заншал үшөө бөө мүргэлэй урда тээ агы нүхэн соо байрладаг түрүүшын хүнүүдэй үедэ бии болоhон түүхэтэй. Буха ноён баабай, Хун шубуун эхэ, Гутаар загаhан эсэгэ, Бүргэд үбгэн эсэгэ г.м. амитадай hүлдэнүүд шүтэгдэдэг.
«Оросой Холбоото Уласта болбосорол тухай» гэһэн Оросой Холбоото Уласай хуулида хубилалтануудые оруулха тухай» гэһэн N 479-ФЗ Оросой Холбоото Уласай хуули 2023 оной августын 4-дэ хүсэндөө оробо. Шэнэ хуулиин ёһоор һургуулиин багшанар болон хүмүүжүүлэгшэд шабинартаа ажал хэжэ һургаха эрхэтэй болобо. Харин энэ болотор һурагшадта ямаршье ажал хүүлэхэ ёһогүй бэлэй. Үнгэрхэдөө, самбар аршуулхын тула багшанар үхибүүдэй гэртэхинһээ бэшэмэл зүбшөөл абаха ёһотой байгаа. Мүнөө шэнэ хуулиин хүдэлжэ эхилхэдэнь, һурагшад самбараа, шалаа угааха, мүн сэсэгүүдээ уһалха болобо.
Загарайн аймагай Загарай тосхондо соёлой байшан заһабарилагдажа эхилээ. Объект дээрэ ажалай хэлсээ баталһан 2 эмхи хүдэлнэ. Заһабарилгын 19 хуби мүнөө дүүрэнхэй. Хэлсээнэй ёһоор, һэльбэн шэнэ¬лэлгын хүдэлмэринүүд байгша оной октябрь һарада дүүрэхэ. Соёлой байшан 1972 ондо ашаглалгада тушаагдаһан байна. Тэрэ сагһаа хойшо байшан нэгэшье заһабарилагдаагүй.
БУРЯАДАЙМНАЙ СЭДХҮҮЛШЭД ВЛАДИМИР ПУТИНҺАА ЮУН ТУХАЙ АСУУГААБ?
Мартын 1-дэ Ивалгын аймагай Посели һууринда баярай оршон байдалда үхибүүдэй «Бэлэг» гэжэ сэсэрлиг үүдэеэ сэлибэ.
Буряадай Толгойлогшо Алексей Цыденов хилмэ үдхэдэг түрүүшын фермэ ошожо хараба. Энэ фермэ Валентин Прохоренков Сотниково һууринда нээгээ.
Иигэжэ хэлсэдэг байгаа урдань. «Дуутай тэнгэри бороогүй, суутай үхин хадамгүй» гэдэг оньһон үгэ мүн лэ манай үргэн уншагшадта һайн мэдээжэ ааб даа. Эхэнэрнүүдэй уласхоорондын һайндэрые угтуулан, мүнөө сагта ажаһуугаа эрэшүүлэй һанаанда таарахын тула бүһэгүй хүн ямар шэнжэ шанартай байха зэргэтэй гээшэб гэжэ һонирхобоб. Дээрэ үедэ, урдахи зуун жэлдэ, һаншаг сагаан эжынэр үхидтөө һургаал заахадаа, эрэ хүнэй зэмсэг зэрэдэ гар хүрэжэ болохогүй, эхэнэр хүн эрэ хүнэй «нара буляажа», урдуурнь гарахагүй, эхэнэр хүн хэды бэрхэдэбэшье, тон яндан эрын шэгшыдэньшье хүрэхэгүй юм гэжэ зохидхоноор ойлгуулдагынь минии ойндо ороодхино.
Мартын 1-дэ Буряад ороной Ивалгын аймагта Буряад Уласай Угсаата соёлой шэглэлтэй болбосоролой эмхинүүдэй эблэлэй Сагаалганда зорюулагдаһан X фестиваль үнгэргэгдэбэ.
Буддын шажанай эгээл хуушанай дасангуудай нэгэн болохо Анаа дасанай дэргэдэ Буряад Уласай Арадай Хуралай һунгамалнууд нүүдэл суглаа зарлаба гэжэ "Буряад үнэн" сонин мэдүүлнэ.
«Путинай дайшалхы буряадууд - бидэбди», - гэжэ Шэн зоригой орденой кавалер, «Донбассай арадай буряад» Владимир Анданов сурбалжалагшадтай хөөрэлдэхэдөө хэлээд, үшөө иигэжэ нэмэһэн юм: «Тиихэдэ бидэ Донбасста табан буряад хүбүүд ябаабди, зорюута тоолоо һэм. Нэгэмнайшье абынгаа нэрэ хухалаагүй, буряад арадайнгаа нэрэ хүндые бузарлаагүй».
Вахын хэлэһэн үгэнүүд 2014 ондо Донбасста болоһон ушар зураглана. Тэрэ үедэ Ород Уласай болон Буряад нютагһаа хүрэжэ ерэһэн һайн дуратан Донбассай арадые хамгаалалсаһан юм.
Февралиин 26-да Буряад Уласай Толгойлогшо Алексей Цыденов Россида Шри-Ланка гүрэнэй элшэн сайд Джанитой Лиянагетай уулзаба.
Даши, Сожилма Анчировтан 3 үхибүүдтэй. «Бүхы бүлөөрөө» гэһэн түсэлдэ олон үхибүүдтэй Буряадай бүлэнүүдтэй хамта хэмжээ ябуулгада эдэбхитэй оролсоно. Россида соносхогдоһон Гэр бүлын жэлдэ тус түсэл зорюулагдана.
Мүнөө үедэ буряад хэлэн дээрэ номууд яhала хэблэгдэнэ гэхэдэ алдуугүй. Энэнь ехэ hайшаалтай. 2024 оной эхиндэ «Угай нангин харгы» гэhэн шэнэ ном нара хараба. Тус ном Үбэр Байгалай хизаарай Агын тойрогой Согто-Хангил нютагай уран бэлигтэй шүлэгшэ Светлана Махабадаровада зорюулагдаhан байха юм. Энэ номой согсолборилогшо-автор баhал Ага нютагай мэдээжэ зохёолшо, оршуулагша Цындыма Бабуева болоно.
Үшөө харуулха
