Түрэһэн, гараһан нютагтаа туһатай ябаарай гэһэн үгэнүүд энэ залуу хүбүүндэ, Батуев Жаргал Сультимовичта, тон таарамжатай байна. Энэ хүн тухай иимэ үгэнүүд дэмы хэлэгдээгүй. Бидэ нарайhаань, түрүүшын алхамhаань, түрүүшын үзэг бэшэгтэ орохоhоонь, айлайхи болохоhоонь мэдэхэбди. Анханhаа hүбэлгэн, оршон байгаалитай холбоотой, үзэсхэлэн hайханиие хаража, сэгнэжэ шадаха хүн.
«В буддийской тишине лежит мощеный дворик, и снится кирпичам заоблачный Тибет». Иигэжэ Санкт-Петербургын дасан тухай ирагуу найрагша С.В. Петров бэшэһэн байдаг. Эдэ мүрнүүдыень шада-яда оршуулжа, уншагшадайнгаа һонорто хүргөөшье һаа гэхэдэ, ородоороо байһаниинь улам уншастай, шэмэ шүүһэтэй шэнгеэр һанагдаа. Юрэдөө, Орос гүрэнэй баруун хэсэгтэ дэлхэйн бүмбэрсэгэй зүүн талаар ажаһуудаг арад түмэнүүдэй соёлой гэршэ боложо баригдаһан Санкт- Петербургын дасанай түүхэ онсо һонин. Тэрээгүүр нэгэтэ бэшэ ябаһан, гайхамшаг һүртэйень бэе дээрээ мэдэрһэн, түүхыеньшье шудалаад үзэһэн хадаа һонирхолтой гэжэ бодоһон зарим баримтануудые толилхо гэжэ шиидэгдэһэн байна. Дасанай түүхэ гүнзэгыгөөр шэнжэлһэн үсөөн тэды эрдэмтэдэй нэгэн Александр Иванович Андреевтэй уулзажа сурбалжалха үедэмни намда «Храм Будды в Северной столице» гэжэ номоо бэлэглэһэн юм. Тэрээн доторнь дасанай оршоһон Хуушан Деревниин анханай ажаһуугшадай нэгэн В.А. Ивановой дурсалганууд түрүүшынхиеэ хэблэгдэһэниинь һонирхол татана. Тэндэһээнь хэһэг хэһэгээр оршуулжа, «Буряад үнэнэйнгөө» уншагшадай анхаралда дурадхая.
Сэлгеэхэн Буряадтаа суурханхай сэнгүүхэн Сэлэнгын сэбэрхэн басагад Зинаида Доржиевна Рыбдылова (Данзанова), Ханда Цыретаровна Дамбаева гэгшэд үндэһэн Буряадай шэмэг болохо манай Хори нютагта багшаар ажаллаһан түүхэтэй юм.
Эдэ үгэнүүдээр Буряадай мэдээжэ уран зохёолшон Даша Дамбаев «Захяа» гэһэн шүлэгөө эхилһэн байна. Оройдоол 37 наһатай байгаад, наһа барахадань, нэрыень мүнхэлхэ талаар эгэшэнь Ханда Цыретаровна тон ехэ ажал ябуулаа. Мүнөө сагта эжынгээ эхилһэн энэ буянта хэрэгые басаганиинь Людмила Александровна Банзаракцаева саашань үргэлжэлүүлнэ.
Сентябриин 29-дэ Түнхэнэй аймагта арадай соёлой түсэл бэелүүлгэдэ хабаатай түхэреэн шэрээ эмхидхэгдэхэнь. Мүнөө жэлдэ «Бурхан Баабайн үршөөлөөр» гэһэн түсэл Буряад Уласай Толгойлогшын ба Буряад Уласай Засагай газарай Захиргаанай үндэһэ яһатанууд хоорондын харилсаанай ба эрхэтэдэй үүсхэл хүгжөөлгын хорооной тусхай грантда хүртэһэн байна.
Борьёогой талада оршоһон Сагаан нуурта аянай шубууд дулаан ороноо бусахаяа бэлдэжэ байна. Холын харгыда гарахынгаа урда шубуун шонхорнууд тэнхээ тамираа һайжаруулдаг. Олон тоото шубуудай нуурта буужа ерэхые олон зон аалиханаар адаглаха аргатай. Зэдын аймагай захиргаан шубуудай хойноһоо адаглан хараха кабинкануудые тодхоо. Мүнөө тэндэнь һургуулиин үхибүүд олоор ерэдэг болонги.
Улаан-Үдэ хотын гудамжануудаар багтаамжатай томо ниитын шэнэ унаанууд олоор харагдадаг болоһониинь һайшаалтай. Теэд тэрэ унаанууд соо хүн зон миин ябахагүйн тула «СайнУУ» гэhэн түсэл бэелүүлэгдэнэ. Шэнэ автобусууд соо аудиогид байгуулагдана, hургуулиин байшангууд уран зурагуудаар шэмэглэгдэнэ - энэнь ниитэ-соёлой түсэлдэ ороhон шухала шэглэл болоно гээшэ.
Буряад Уласта 2018 онһоо хойшо жэл бүри, сентябриин 24-дэ, Россиин Герой Алдар Цыденжаповта зорюулагдаһан дурасхаалай хэмжээ ябуулга эмхидхэгдэдэг. Нютагаймнай эдир хүбүүнэй баатаршалга гаргаһаар 13 жэл үнгэрбэ.
Буряад Уласай, Эрхүү можын ба Үбэр Байгалай хизаарай һурагшадые буряад хэлэнэй оршондо нэбтэрүүлхэ талаар мэргэжэлэй шэглэлтэй халаан эмхидхэгдэбэ.
Алтан намарай түрүүшын һарын 25-да Улаан-Үдэ хотын түб газарта бодхоогдоһон Гэсэрэй хүшөөгэй дэргэдэ Буряадай олониитэ сугларбад. «Абай Гэсэр» үльгэртэ зорюулагдаһан хэмжээ ябуулгада арадай аман зохёолой бүлгэмүүд, олониитын ажал ябуулагшад болон сэхээтэд олоороо хүрэжэ ерээ. Арадай дуунай хүгжэм доро Абай Гэсэрэй туг намилзажа, энэ хэмжээ ябуулга эхилһэн байна.
Һүүлэй үедэ Буряад Уласые доhолгоhон хаш шулуунтай (нефридтэй) холбоотой ушар урдын түүхын үргэлжэлэл болобо.
Гомбожаб Цыбикович ЦЫБИКОВ - дэлхэй дүүрэн мэдээжэ эрдэмтэн, аяншалагша, зүүн зүг шэнжэлэгшэ. XX зуун жэлэй эхиндэ тэрэнэй Түбэдөөр аяншалха үедөө нюусаар буулгаһан фото-зурагуудынь дэлхэй дүүрэн суурхаһан. Һаяхана Буряадай Эрдэмэй түбтэ Гомбожаб Цыбиковтэ зорюулагдаһан эрдэм-шэнжэлэлгын хуралдаан арбадахияа үнгэрбэ. Энэ удаа тэрэ эрдэмтэнэй түрэһөөр 150 жэлэй ойдо зорюулагдаа.
Хэрбээ тэнгэриин үндэрһөө доошоо Байгал шадарай газар уһанай дэбисхэр шэртэн хараа бол, хада уулын, хангил хабсагайн хаяаһаа эхи абаһан Интэ, Эрхүү мүрэнүүдэй, Монголой тала дайдаһаа эхи абаһан Сэлэнгэ мүрэнэй долгилон урдаһан уһан арюухан Байгал далайдаа шудхан ороно.
Хяагтын Рабдановтанай гэр бүлэ «Энэ манай гэр бүлынхид» гэһэн урилдаанда хабаадаха. Сентябриин 1-дэ гүрэнэй Юрэнхылэгшэ Владимир Путин урилдаанай эхи табяа юм. Урилдаанда хабаадагшадые бүридхэлгэ этосемейное.рф. сайтда эхилээ.
Сентябриин 17 - ой модоной ажахын хүдэлмэрилэгшэдэй үдэр
Буряад Уласай Толгойлогшо Алексей Цыденов албанай хэрэгээр Загарайн аймагаар ябаба. Толгойлогшо ниигэмэй эмхинүүдтэ хүрэхэһөө гадна Үндэһэтэнэй «Аюулгүй шанартай харгынууд» гэһэн түсэл аймаг дотор яажа бэелүүлэгдэжэ байнаб гэжэ шалгаба.
Хархис дайсадтай тэмсэжэ ябаһан сэрэгшэдэй бэшэһэн, хүнэй зүрхэ сэдьхэл хүдэлгэһэн гуниг дүүрэн гурбалжан бэшэгүүд, сэбэр һайхан мэдэрэл түрүүлһэн мүрнүүд… Ара талын ажалда амин бэеэ хайрлангүй ажаллажа ябаһан басагадта, бэреэдтэ баяр жаргал асарһан инагай захяанууд. Олон жэлэй туршада уншагдажа, эбхэлеэгээрээ нимгэржэ, соорохо болошоһон, газаа талаһаа үнгэ зүһэеэ хубилжа шарлашаһан бэшэгүүд хэтын хэтэдэ удха шанараа алдахагүй, алта мүнгэнһѳѳшье үнэтэй үгэнүүд, аюулта дай даража, түрэһэн нютагаа амиды мэндэ бусаха сэрэгшэдэй этигэл найдалай һүлдэ тэмдэгүүд. Хэдэн үе зоной хорбоо юртэмсэһѳѳ халин ошоошье һаань, хариин дайдада баатарай үхэлѳѳр алдалан унаһан совет сэрэгшын мэндын тэмдэг хүнэй сэдьхэл хүлгүүлжэл байха! Гыдыпова Димит эгэшын ори ганса Намсарайжапов Цыренванчик хүбүүнэй аюулта дайнай агшан зуурын забһар соо заб оложо, хорон карандашаар лата үзэгѳѳр бэшэһэн бэшэгүүд хэды ехэ баяр асардаг байгааб даа!
Үшөө харуулха
