Һурагшын илалта
Ульяновск хотодо «Жэлэй hурагша-2022» гэhэн Бүхэроссиин урилдаанай түгэсхэлэй хуби үнгэргэгдэбэ.
Ниигэм
19 oct
Ульяновск хотодо «Жэлэй hурагша-2022» гэhэн Бүхэроссиин урилдаанай түгэсхэлэй хуби үнгэргэгдэбэ.
2022 оной октябриин 13-да Д. Банзаровай нэрэмжэтэ Буряадай гүрэнэй ехэ һургуулиин Буряад хэлэнэй болон уран зохёолой дээдын hургуулиин үдэр һаяхана үнгэрбэ.
Монгол ороной ниислэл Улаан-Баатар хотодо «Чингис хаан» музейн нээлгын баяр ёһолол болобо. Музей нээлгын баярта Монголой Юрэнхылэгшэ Ухангийн Хүрэлсүх, Агууехэ гүрэнэй Хуралай Түрүүлэгшэ Г. Занданшатар, Премьер-министр Л. Оюун-Эрдэнэ гэгшэд, мүн Засагай газарай түлөөлэгшэнэр хабаадаһан байна.
Буряадаймнай ТОС-ууд Украинада сэрэгэй тусхай операцида хабаадажа байһан баатарнуудта 70 сая түхэриг эльгээхэнь.
Байгша оной октябриин 4-7-ой үдэрнүүдтэ Ханты-Мансийск хотодо Уласхоорондын “Гар гараа барилсая, нүхэд! ” гэһэн үндэһэн соёлой конкурс-фестиваль үргэн дэлисэтэйгээр үнгэрөө. Тэмсээнэй түрүүшын шата онлайн аргаар үнгэрһэн байна. Эндэ 49 нютаг можоһоо 2000 хабаадагшад байба.
Октябриин 31-дэ Буряад драмын театрай тайзан дээрэ «Уянгата шүлэг дуунай үдэшэ» гэhэн hайндэртэ хэмжээн үнгэргэгдэхэ. Эмхидхэгшэ –Буряадай Уран зохёолшодой холбоон.
Нүгшэһэн хүнэй һэе хайлуулха гэхэдэ, арад түмэн нэгэ гайхангяар гэхэ гү, али болгоомжотойгоор хандана. Хайлуулһан бэеын үнэһэ гэртээ хадагалжа гү, али хоёр тээшэнь хубаажа болохо гү? Эдэ бүхы асуудалнуудта Буряад Уласта һаяхана байгуулагдаһан крематоридо харюу абаха аргатайт. Тэрэ Тарбагатайн аймагай Николаевский тосхон ошоһон харгын зүүн талада оршодог.
…Хара Турлааг гэжэ Буряадай багахан тосхон. Тэндэхи сагдаагай албанда хүдэлдэг Александр Воронов угаарнь дамжан ерэһэн бөөгэй удха хэрэглэн, урдань хэнэйшье таажа шадаагүй онсо орёо хэрэгүүдые элирүүлнэ. Ада шүдхэртэ хорлогдоһон амиды зониие, мүн хэн нэгэниие дахажа, үһөөгөө абахые һэдэһэн хии юумэнүүдыешье ойлгодог болоһон Александр бөө болохо замдаа элдэб бэрхэшээлтэй ушарна. Тиигэжэ дүтынгөө хүнүүдые алдаха туйлдаа хүрэхэдөө, эхилһэнээ дүүргэхэ гү, али энэ замаа саашань үргэлжэлүүлэнгүй тогтохо гү гэжэ шиидэхэ баатай болоно. Харин урда тээнь Александр агууехэ удхатай түрөө гээшэ гүб, али аймшагтай ехэ хараалда хүртөө гүб гэжэ нэн түрүүн өөрөө ойлгохо ёһотой...
Энэ хадаа Оросой мэдээжэ «1-2-3 Production» гэжэ студиин буулгаһан «Шаман» гэжэ сериалай гол удхань болоно. Энэ кинодо хэдэн буряад зүжэгшэд наадана. Тэдэнэй нэгэн - Владимир Ширапов – энэ ажал тухайгаа хөөрэхэһөө гадна, бусадшье асуудалнуудаар һанамжа бодолнуудаараа хубаалдаба.
Улаан-Үдэ хотын 84-дэхи “Снегурочка” сэсэрлигтэ буряад хэлэнэй габшагай һарада зорюулагдаһан һонирхолтой хэмжээ ябуулганууд олоор эмхидхэгдэнэ. Бага эрхэтэниие буряад хэлэндэ һургаха гэһэн һайхан заншал тус сэсэрлигтэ үнинэй тогтоогдонхой.
Үнгэрэгшэ долоон хоногто Улаан-Үдэ хотодо Буряадаймнай мэдээжэ ирагуу найрагша Даша Дамбаевай музей соёлой ажалшадай, гуурһа нэгэтэнэй, ургажа ябаһан улаан бургааһадай болон түрэлхидэйнь, мүн нютагайнь зоной хабаадалгатайгаар үүдэеэ сэлижэ, түрүүшын айлшадые угтаба.
Байгша оной сентябриин 21-hээ сэрэгэй албанда таталгын эхилхэдэ, Россиин ажаhуугшадай Казахстан, Грузи, Финлянди, Монгол г.м. гүрэнүүд руу гаража ошоhон тухай мэдээнүүд дуулдана.
Тэдэнэй хэдынь миин аяншалжа, хэдынь зугадажа, хэдынь байраар зɵɵжэ ошооб гэжэ тодорхойлхын аргагүй. Жэшээнь, Казахстан руу гараhан зоной зариманиинь тэндээ үлɵɵд, бусадынь саашаа ондоо гүрэнүүд руу шэглэн гаража ошоо гэhэн һураг бии. Хүршэ Монголой хилые дабажа гарагшадай олонхинь манай Буряад ороной эрхэтэд гэжэ эли.
«ДоброДом» гэжэ нɵɵсэлэлгын түбэй волонтёрнууд тусхай операцида байhан сэрэгшэдтэ туhаламжа үзүүлһээр. Февраль hараhаа 160 гаран тонно эд бараан ДНР-эй, ЛНР-эй ажаhуугшадта болон сэрэгшэдтэ эльгээhэн байна. Мүнɵɵ «ДоброДом» нɵɵсэлэлгын түбтэ hая татагдаhан сэрэгшэдтэ мүн туhаламжа үзүүлэгдэнэ.
Буряад Уласай ниислэл хотодо Эсэгын үдэртэ зорюулагдаhан баяр ёhололнуудай бэлэдхэлнүүд ябуулагдана.
Буддын шажанай заншалта Сангхын түб Ивалгын дасанай дэргэдэ арһа элдэлгын цех бүри үргэдхэгдэжэ, эршэтэйгээр ажаллажа эхилбэ. Һаяхана аха дүү монгол мэргэжэлтэдэй туһаламжаар арһа элдэдэг хэрэгсэлнүүд шэнэлэгдэжэ, шэнээр тодхогдожо, ашаглалгада тушаагдаба.
Һүүлэй хэдэн жэлэй туршада хүүгэдэй сэсэрлигтэ үхибүүгээ үгэхэнь яһала бэрхэшээлтэй болонхой, илангаяа Улаан-Үдэдэ. Үхибүүнэйнгээ түрэхэтэйнь сасуу сэсэрлигтэ орохо ээлжээндэ табидаг гээшэбди.
Хорон хамшагтай тэмсэлдэ алдалан унаһан эмнэлгын ажалшадта зорюулагдаһан хүшөө Улаан-Үдэдэ, хотын 1-дэхи поликлиникын дэргэдэ нээгдээ. Тэрэниие мэдээжэ архитектор, Россиин урлалай Академиин гэшүүн Вячеслав Бухаев болон уран барималшан Матвей Макушкин гэгшэд бүтээбэ. Улаан хэрээһэнэй түхэлтэй хүшөөдэ маскатай эмшэдэй дүрэнүүд тобойлгоотой, «Эмшэдэй баатаршалгада», «Viva vita» (Ами наһан мандаха болтогой!) болон Гиппокрадай тангариг бэшээтэй.
Хүшөө Санкт-Петербургда бүтээгдэбэ.
Уг болбол хүнэй гарбал, унги, эхин. Уг унгияа мэдэхэ, шудалха хэрэгтэй. Угай бэшэгэй хуудаhа иража, нагаса баабайн ехэ угай түүхэ залуу үeтэндэ жэшээ, наhанайнь хэрэгтэ туha, түшэлгэ болон үлэг гэhэн зорилго табинаб.
Буряад зон хэр угhаа хойшо нагасашни хэн бэ гэжэ заабол hурадаг, наранда адли нагаса, набшаhанда адли зээ, нагасаhаа ехэ түрэл үгы, нагасын уг зээдэ гэжэ haнуулдаг байгаа.
Уг нагасанарай бүтээhэн ажал хэрэгүүдыень hанан, омогорхон, саашань үргэлжэлүүлжэ ябаһан, ябадагшье үри haдаhад олон.
Санагын дасанда гэбшэ лама байhан Жалсанов Бандан Жигжитович хуушан монгол хэлэн дээрэ угайнгаа бэшэг бэшэhэн гэжэ мэдээжэ байһан юм. Тэрэ блокнодынь нэгэ үе үгы болоод, олдохо найдалгүй байтараа, гайхалтайгаар БНЦ-дэ олдожо, бидэ Бандан таабайн ашанар, гушанар тэрээнииень ном болгожо хэблүүлхэ ажал ябуулжа байнабди.
Холо ойгуур Буряад ороноо суурхуулһан Сэлэнгын ябаган сэрэгэй полкын 225 жэлэй ой үргэн дэлисэтэйгээр эмхидхэгдэхэнь. Ойн баярай хэмжээ ябуулганууд 2021 оной һүүл багаар үнгэргэгдэхэ байһан аад, мэдээжэ шалтагаанһаа болзорынь хойшолуулагдаа һэн.
Үндыжэ байһан үри хүүгэдээ бүри нялха нарайһаань бүхы юумэндэ һурган хүмүүжүүлхэдэ, тэдэнэр һайнаар хадуужа абадагынь мэдээжэ. Зүблэлтэ засагай үедэ Эхэ орондоо дуратайгаар, дайсанай орожо ерэбэлнь, гэр бүлөө, тоонто нютагаа өөрынгөө ами наһа хайрлангүй аршалха гэхэһээ эхилээд, хүүгэдэй сэсэрлигһээ һургадаг бэлэй. Һүүлэй хэдэн 10-аад жэлэй туршада сэрэгэй эхин мэдэсын хэшээлнүүдшье һургуулида үнгэргэгдэнэгүй. Мүнөө дэлхэй дээрэмнай ехэ хүлгөөтэй саг хүрэжэ ерээд байһыень хүн бүхэн ойлгожо байна. Энээнһээ уламжалан, эгээл иимэ хэшээлнүүд тон хэрэгтэй болоод байна ха юм. Үнгэрэгшэ амаралтын үдэрнүүдтэ «Пионер» гэһэн худалдаа наймаанай түбэй талмай дээрэ «Эхэ орондоо үнэн сэхэ байлга» гэһэн фестиваль эмхидхэгдээ. Хотын дунда болон дээдэ һургуулинуудай шабинар, оюутад олоороо тус нааданда хабаадаа. Тэдэнэй урда тамирай элдэб зүйлнүүдээр бэеэ һоридог эдиршүүл арга шадалаа харуулаа. «Эхэ орондоо үнэн сэхэ байлга» гэхэдээ, та юун гэжэ ойлгонобта? Ургажа ябаһан улаан бургааһадаа яажа һурганат гэжэ тэндэ хабаадаһан зонһоо асуубабди.
Үшөө харуулха
