Буряадай зүрхэндэ «Алтаргана» сэсэглээ
Бүгэдэ Буряадай удаан хүлеэһэн найр нааданһаа хэдэн хэмжээнүүдые дурадхахамнай.
Бүгэдэ Буряадай удаан хүлеэһэн найр нааданһаа хэдэн хэмжээнүүдые дурадхахамнай.
Буряад орондо хэн Пушкиниие мэдэхэгүйб даа. Хара багаһаа Александр Пушкинай зохёолнуудаар үндынэ ха юмбибди. Теэдшье Буряад орон үни холоһоо Пушкинтай холбоотой ха юм.
Бүгэдэ Буряадай «Алтаргана» нааданай үедэ шагай наадан хэзээ хэзээнэйхиһээ һонирхол татаа. Теэд Буряад Уласай тамиршад тэндэ айлшад мэтэ байһаниинь халагламаар. Юуб гэхэдэ, оройдоол нэгэ хүрэл медаль абажа шадаа бшуу. Бусад шангай һууринуудые талмайн эзэд эзэлээ.
Ага тосхоной түбэй стадионой дэргэдэхи багахан ой модонуудай һэрюундэ һээр шаагшад мүрысөө. Энэ һонирхолтой мүрысөөндэ Буряад Уласай, Эрхүү можын, Красноярскын ба Үбэр Байгалай хизаарнуудай болон Монголой 220 тамиршан хабаадаа.
Улаан -Yдын буддын шажанай «Ламрим» түбтэ Монголой үндэр түрэлтэ IX Халха Джецун Дамба Богдо – гэгээн римбүүшын заншалта шугамые залгамжалан сахигша, Монголой гол хиид – Гандан дасанай толгойлогшо, жоод hалбариие баримталагша Озер римбүүшэ ехэ уншалга бүтээлнүүдые үнгэргэбэ.
Эсэгэ ороноо хамгаалгын дайнай ветеран Бадма Очирович Баяндуев 1940 ондо Баргажанай аймагай Баянгол нютагһаа Улаан Армиин албанда татагдаһан гээд Хамгаалгын яаманай архив соо бэшээтэй.
Июлиин 23-да Түнхэн нютагай хоймор бологшо Таһархай нютагта арад зоной хүсөөр хари гүрэндэ Бурхан багша бүтээгдөөд, торгон замаар ерэжэ залараа.
Баргажанай аймаг ошодог харгы заһабарилагдажа байна.
Дэлхэйн буддын шажантанай гол һайндэрнүүдэй нэгэн - Майдарай хурал – Ородой заншалта Сангхын бүхы дасангуудта хурагдахань. Ивалгын «Хамбын хүреэн» дасанда тус хурал июлиин 31, августын 1,2-ой үдэрнүүдтэ үнгэргэгдэхэ гэжэ дуулгая.
Буряад Уласта һүүлэй хоёр долоон хоног соо коронавирусээр үбдэхэ тоо дээшээ ургажа эхилээ. Энээн тухай Буряадтахи Роспотреб хиналтын таһагые даагша Татьяна Истомина хэлэһэн байна.
Асари ехэ, 41 метр үндэртэй, 28 метр үргэнтэй Арьяа-Баалын (Авалокитешварын) хүрэг Буряад ороной Санага нютагта июлиин 13-най Һагба гарагта баяр ёһололой оршондо рамнайлагдаа гэжэ булта уншагшаднай мэдэнэ. Уншагшадаймнай олонхинь хабаадаһан байха даа. Тиигэбэшье, хүн бүхэн энэ үдэр дүүрэн үнгэрһэн бүхы хэмжээ ябуулгануудта нэгэ зэргэ байжа шадаагүйнь ойлгосотой. Тиигээдшье рамнайда зорижо ерэһэн зоной гол зорилго – гороо хэжэ, шадаал һаа Арьяа-Баалын үльмыдэ мүргэжэ, адис абаха! Наһатай зондо энэмнай бэлэн бэшэ хэрэг. Тиибэшье, олон хүгшэд үхибүүдтээ хүтэлүүлжэ, һугабшалуулжа, ааляар үгсэжэ, Бодисадын үльмыдэ хүрэжэ, үргэлөө үргэжэ, Жанрайсиг бурханһаа адис абажа, эхэ зургаан зүйл хамаг амитанай түлөө мүргэжэ, наһанай хэрэг бүтэбэ гэжэ һанаагаа амаруулаа.
Үнгэрһэн амаралтын үдэрнүүдтэ Агын тала дайдада бүгэдэ буряадуудай уулзалга эмхидхэгдэбэ. Буряад Уласай түлөөлэгшэд эндэ олоор хабаадажа, угайнгаа, элинсэг хулинсагайнгаа түрэлхидөөр уулзажа баясаһан байна.
Үүр сайхын үедэ Улаан-Үдын түбһөө Ага руу зүг бариһан хэдэн автобусууд хойно хойноһоо жэрылдэн ябана...
Аглаг һайхан Ага нютагта Буряадай уласхоорондын «Алтаргана» нааданда арадайнгаа заншалнуудые сахиха, хүгжөөхэ, уран һайханай бүлгэмүүдэй гүйсэдхэлгын ургалтые һайжаруулха, урмашуулха зорилготой «Буряад хүнэй нэгэ үдэр» гэһэн урилдаанда Монгол оронһоо, Буряад Уласһаа, Эрхүү можоһоо, Үбэр Байгалай хизаарһаа 8 бүлгэмүүд, дүн хамтадаа 150 хүн хабаадаа.
Һаяын сагта һуралсалаа үргэлжэлүүлхэ хүсэлтэй байһанаа тэрэ мэдүүлээ.
Виктория Абрамченко Буряад орондо албан хэрэгээр буугаа һэн гээд һануулая. Тиигэжэ тэрэ заатагүй Ивалгын дасан хүрэхэ хүсэлтэй байгаа.
Санкт-Петербург хотодо байгша оной июлиин 13-һаа 19 болотор үнгэрһэн Уласхоорондын “Салют талантов” гэһэн фестивалиин дүнгөөр Ивалгын аймагай “Моё тепло” гэһэн арадай хоор, “Найрамдал” гэһэн фольклорно ансамбль Алтан кубогуудта хүртэжэ, I шатын лауреадууд болон тодорбо. Уран бэлигэй тус коллективүүдые Тапхар һууринай соёлой байшангые даагша, Буряад Уласай соёлой габьяата хүдэлмэрилэгшэ Д.В.Цоктоева толгойлдог юм.
Монгол ба Росси гүрэнүүдэй хоорондо хоёр жэлэй удаа хилэ нээгдэжэ, аяншалагшад иишэ тиишээ ехэ олоор ябадаг болоод байна. Теэд зон Сүхэ-Баатар хүрэтэр автобусоор, тэндэһээ поездоор Улаан-Баатар хүрэтэр хүрэнэ. Үглөөнэй 6 саг 30 минутада Монголой ниислэл хотодо һэрюухэн байгаа. Теэд хүн зон олон, мэдээжэ юм ааб даа, булта эгээн ехэ һайндэр – Наадамдаа ошохоёо сүлөөгүйнүүд.
Июлиин 13-да Захааминай аймагай Санага нютагта буддын шажантанай түүхэдэ ехэ дэмбэрэлтэ хэрэг болоһон байна ха юм даа. Арьяа Баала бурханай дүрэ тодхогдожо, рамнайлагдаа. Энэ ехэ хэрэгые дэмжэжэ, Түнхэнэй хонгоодор угтайшуул эмээлтэ морёор Санага нютаг хүрэхэ гэжэ түсэблэжэ, июлиин 8-да Жэмһэг нютагһаа гараа. Урид 10 хүн ошохо байһан аад, энэ тэрэ шалтагһаа боложо, эмээлтэ мори унаха 7 хүн үлэшөө. Тэдэнэй дунда би оролсооб. Сэхыень хэлэхэдэ, Түнхэнһөө Захаамин эмээлтэ морёор ошохо гэжэ ухаандамнишье үгы байгаа. Гэнтэ тиимэ дурадхалай ороходонь, үшөө маргажа байһан аад, иимэ ехэ хэрэгтэ хабаадаха ушар дахин хэзээ тохёолдохоб даа гэжэ бодоод, харгыда бэлдэжэ эхилээ бэлэйб.
Сэлэнгын аймагай Юрѳѳ нютагай ажаhуугшад хоёр жэлээр хойшолуулагдаhан нангин хэрэгээ одоошье бүтээбэ - Наранай багшадаа зорюулhан нангин субаргаяа тахижа, сэдьхэлээ ханааба. Субарга тахилгые Юрөөгэй дасанай шэрээтэ Гунчен лама эхилһэн байна. «Хамбын Хүреэ» дасанай Дуйнхор дуганай Түмэр Соёл хоёр, мүн Юрөөһөө гарбалтай Балдан, Лубсан-Дарма ламанар тахилгые номой ёһоор бүтээжэ үгөө.