Бадма-Хандын бууза
Мэдээжэ дуушан Бадма-Ханда Аюшеева дуу дуулахаһаа гадна бууза хэжэ эхилхэ гэжэ шиидэбэ. Бултанай дуратай дуушанай гараар бэлдэһэн бууза Улаан-Үдын зон захил хэжэ абаха аргатай болобо.
Ниигэм
3 feb
Мэдээжэ дуушан Бадма-Ханда Аюшеева дуу дуулахаһаа гадна бууза хэжэ эхилхэ гэжэ шиидэбэ. Бултанай дуратай дуушанай гараар бэлдэһэн бууза Улаан-Үдын зон захил хэжэ абаха аргатай болобо.
2022 ондо Турунтаево һууринда роллердром баригдажа эхилхэнь.
Дугарма Батоболотова
Буряад ороной ажаһуугшад олоороо хари газар ошожо, ажал хээд, алта мүнгэ олоно гэжэ хэндэшье мэдээжэ
Буряадтамнай 3-дахи үдэрөө 1500 дээшэ зон короновирусаар үбдэнэ
Мухар-Шэбэрэй аймагай Подлопатки һууринһаа холо бэшэ малшадай бууса дээрэ хара тамхинай зүйлнүүдые сагдаанар олобо
Агын тойрог.
Һаяхана Могойтын түбэй больница өөрын тусхай кислородно станцитай болобо. Энэ хэрэгтэ хизаарай мүнгэнэй санһаа 14, 8 сая түхэриг һомологдоо.
Усть-Ордын тойрог.
Ородой залуушуулай бүлгэмүүдэй урилдаанда шалгарһан “Это Этно” гэһэн түсэл Эрхүү можодо бэелүүлэгдэжэ эхилхэнь. Түрүүшын шата Эхирид-Булагадай аймагта февралиин 19-дэ нэбтэрүүлэгдэхэ.
Буряадай хүдөө аймагуудай ажаһуугшад нютагаа орхижо, олоороо хото зөөжэ ерэнэ
Ехэ Сагаалганай үдэр нэн түрүүн аха захатанаа, эжы абаяа золгодог һайхан заншалтайбди. Тиихэдээ бэлэг сэлэгүүдые барюулнабди. Үнэтэ бэлэг болгон, “Үнэн” сониноо захил хыт гэжэ дурадханабди.
Мүнөөдэрэй байдалаар буряад хэлэмнай хосоржо, бэрхэтэй байдалда ороод байһаниинь, бултанда мэдээжэ. Энэ шухала асуудалда олон тээһээ онсо анхарал хандуулагдажа, арга шадал соогоо зүб тээшэнь шиидхэхые оролдодог, арад зоной дунда түрэлхи хэлэнэйнгээ удха шанартайе ба хэрэгтэйень сэгнэдэг зоной һанамжануудта шагнаархахаар.
Тогтор хуасай омогой Абидын Батажаргалай Сэрсэгма багша Шэнэхээн нютагта 1945 ондо түрэһэн юм. 1994 ондо элинсэг эхэ эсэгын нютаг болохо Буряад ороноо бусажа, түрэл буряад арадайнгаа түүхэ домог, дуу хүгжэм, ёһо заншал, аман зохёол һэргээхэ, хойто үедөө хадагалан дамжуулха хэрэгтэ абьяас бэлигээ, оюун ухаагаа, ажал хэрэгээ зорюулаа бэлэй. Багшанарай һургуулиин оюутадта хуушан монгол хэлэ заадаг һэн. Зохёоһон шүлэгүүдынь дуун болоод зэдэлжэ байдаг. Уранаар оёһон буряад дэгэлнүүдыень мүнөөшье хүнүүд гоёжо үмдэдэг. Буряад Уластаа сагай богонихон хугасаа соо ажаһууһаншье һаа, буряад арадай соёл гэгээрэлдэ ехэхэн хубитаяа оруулһан Батажаргалай Сэрсэгмаагай Сагаалган тухай үгүүлэл уншагшадтаа хүргэе.
Бар жэлнай бардаастайхан байхань гү?
Ерээдүйдэ юун боложо болохоб гэжэ зурхайн номоор ойлгохобди. Муу һайнһаа яажа мултархаб, гай баршадые хайшан гэжэ дабахаб? Эдэ бүгэдые шиидхэхэ арга мүрынь бэдэрнэбди, дасан дугандаа, лама багшанартаа ханданабди. Үйлэ бүхэн заяагаатай, үйлын үреэр лэ болоно бэзэ гэжэ һаналтагүй. Будаадын шажанай һургаалаар бүхы юумые заһажа, зүб мүртэнь оруулжа болохо юм.
Амитадые хамгаалдаг ниитын эмхинүүдэй түлөөлэгшэд Саха (Яхад) Уласһаа зольбо нохойнуудые Буряад нютагтаа асарха ажал ябуулна гэһэн мэдээсэл таража, ажаһуугшадые ехээр хүлгүүлбэ
Сагаан һара угтуулан
Россиин Буддын шажантанай заншалта Сангхын дасан дугангуудта мүнөө ехэ бэлэдхэл боложо байна. Сагаалганаа угтуулан, ехэ хуралнууд хурагдадаг. Шэнэ жэлээ угтахын урда лама санаартан заншалта ёһоор жэлээ үдэшэдэг юм. Арад зон гэрээ сэбэрлэдэг, дасанаа ошожо, сэдьхэлээ тэгшэрүүлдэг, тусхай хуралнуудта һуудаг. Теэд мүнөө тохёолдоһон байдалда лама санаартан һүзэгшэдые дасан ерэнгүй, утаһаар гү, али интернедэй аргаар хуралнуудта захил хэхэ аргатайт гэжэ һануулна.
Цыцыгма Бальжинимаевна Будожаповагай шууданай ажалда ороһоор 50 жэл болошобо. Энэ сагай хугасаада Цыцыгма Бальжинимаевна хэды олон сонин сэдхүүлнүүдые, дуулгалга болон бэшэгүүдые ажаһуугшадта тараагаа хаб? Январиин 20-до тэрэ 70-тай болобо.
Үбэлэй һарануудта Буряадаймнай хэдэн аймагуудта үхэр малай дунда һүжэрһэн халдабарита үбшэн хүдөө ажахын хэдэн бэрхэшээлнүүдые харуулба. Малай эмшэд тон ехээр дуталдана гээшэ. Гол шалтагааниинь - бага салин болоно ха юм. Хэды тиигэбэшье Михей Ербановай нэрэмжэтэ Буряадай аграрна колледжын оюутад һуралсалайнгаа гуламта дүүргэжэ, дутуу һууринуудые эзэлхээр бэлэн байһанаа мэдүүлнэ. Дары түргэн муухай тахал үбшэн дарагдаа. Уласаймнай бүхы аймагуудта иимэ түхэлэй үбшэн хүрэхэгүйн түлөө мал тарилга эмхидхэгднэ. Буряадаймнай ветеринарнууд хэды үсөөншье һаа, үдэр һүнигүй баатарлигаар хүдэлжэ, ажалаа бүтээгээ. Мүнөө үедэ тэдэнэй салин дээшэлүүлхэ тухай асуудал табигданхай.
Үбэлдөө янгинама хүйтэн, нажартаа ааяма халуун. Зарим жэлнүүдтэ зундаа дуһалшье бороон үгы байбал, гандажа, ургамалаа шатаадаг. Үгы гэбэл хур бороон ехээр орожо, гол горхонүүд үерлэжэ, сабшалангаа дууһан уһанда оруулха. Иимэл шэрүүхэн уларилтай юм даа Хурамхаанай аймаг. Хэды тиигэбэшье үзэсхэлэнтэ байгаалитай, аршаан булагуудаар баян нютаг гээд, холо ойгуур суурхаһан юм. Хэдэн зуугаад жэлэй туршада элинсэг хулинсагууднай мал ажалаа эрхилжэ, үри бэеэ тэнжээжэ, энэ болотор хүрэжэ ерээ. Мүнөөшье нютагтаа һуугаа арад зомнай адуу малаа үсхэбэрилжэ, амаяа тоһодоһоор. Нютагай малшадай мүнөөдэрэй байдал тухай хөөрэхэ хүсэлэнтэйбди.
Буряадта һүжэрһэн тахал үбшэнһөө боложо, мяханай сэн гансата дээшэлээ. Гэбэшье мяхантай хамта бусад эдеэнэй сэн баһал ургаа. Шэнэ жэлһээ бүхы сэнгүүд нэмэгдээ гээд ажаглахаар. Илангаяа эдеэнэй дэлгүүртэ сэнгүүдэй ургалта бүри эли. Бүхы олзо оршынгоо хэды хубииень эдеэндээ гаргашалнабта? Сэнгүүдтэй хамта салинтнай нэмэгдээ гү? Иимэ асуудалнуудтай танилнуудтаа хандабабди.
Булам нютагай Алексей Цыбенов «Хориин аймагай түрүү адуушан» гэһэн нэрэ зэргэдэ хүртэбэ.
Үшөө харуулха
