Буряад Уласай ба Улаан-Үдэ хотын гуа һайхан басагадай элдэб урилдаануудые эмхидхэгшэ, «Ая ганга» гэһэн үхибүүдэй хүгжэлтын түбэй түрүүлэгшэ, олзын хэрэг эрхилэгшэ Руфина Дугаровна Уюинагай хуби заяан ялас гэмэ илалтануудаар, үзэсхэлэнтэ һайхан дангина басагадай ба гуа сэсэн хатадай миһэрэлээр дүүрэн, эрдэнитэ шэмэглэлнүүдэй туяатай, энэрхы сэдьхэлэй элшэ гэрэлтэй юм.
Бүгэдэ Буряадай үндэһэн соёлой эблэлэй VII съездын үнгэргэгдэһөөр, түхэреэн жэл үнгэршэбэ. Эгээл тэрээн дээрэ тус олониитын хүдэлөөнэй ударидагшаар Чимит Бальжинимаев һунгагдаа һэн. Һаяхана тэрээнтэй уулзажа, ВАРК-ын шэнэ бүридэлэй жэл соо хэһэн ажалай дүнгүүдые зүбшэн хэлсэбэбди.
«Ажал хэжэ атаржаха, хүдэлмэри хэжэ хүдэржэхэ» гэһэн оньһон үгэ хэзээдэшье, ямаршье сагта гүнзэгы удхаяа алдахагүй. Буряад арадайнгаа заншалта мал ажал эрхилхэ дуратайшуул олоншье һаа, зүрхэлнэгүй, мүн олонхинь ямар захаһаань захалхаяа ойлгожо ядадаг. Харин һанаһанаа нэтэрүү үсэдөөр бэелүүлхэ дуратайшуул хэзээ нэгэтэ ехэ ажалай урдань орохол байха. Оршон үедэ хооһон газарта ажахы байгуулха гээшэ тиимэшье бэлэн хэрэг бэшэ байһыень хуу булта ойлгожо байнабди. Хажуу тээһээш дүмэхэ зоной байгаа болобол, ажал урагшалдаг жаматай. Саяан хадын үбэр түшэһэн, Түнхэнэй аймагай Далахай нютагай түрүү бэрхэ хүбүүдэй нэгэн Андрей Зайгановай ажал хүдэлмэри тухай жэшээ болгон хөөрэхэ хүсэлэнтэйбди.
Замбуулинай мүнхэ эрьесын жама ёһоор модон хүхэ Луу жэлнай табаран үнгэржэ, хоёр хара мэнгэтэй модон хүхэгшэн Могой жэлнай мартын 1-дэ мүндэлжэ, Сагаалган ехэ найрнай ерэжэ, Сагаан һайхан һарамнай гарахань гэжэ хүн бүхэмнай хүлеэшэнхэй, түлэг дундаа бэлдэжэ байнабди.
Алдарта Байгал далайнгаа эрьедэ нэмжыһэн, үзэсхэлэн һайхан байгаалитай, холо ойрын аяншалагшадай дура татадаг Кабанскын аймагай түүхэ домогоор баян Корсаково нютагта айл аймагтаа хүндэтэй, ажалша бэрхэ Халюевтанай гэр бүлэ ажаһуудаг юм. Сергей Петрович, Намсалма Будаевна Халюевтан 10 үхибүүдэй аба, эжы юм. Хэр угһаа буряад арад үнэр баян бүлэнүүдые ехэ хүндэлдэг, үри бэеэ эгээл ехэ баялиг гэжэ тоолодог гээшэ.
2016 ондо ЮНЕСКО-гэй шиидхэбэреэр нашан харсагаар (сокол) агнаха хэрэг эрхилхэ хэрэг хүн түрэлтэнэй соёлой уг залгамжын баялиг гээд соносхогдоһон. Чингис хаанай үеын сэрэгшэдые нюдэ сабшаха зуура абарха гэһэн убадистай Сүлдэ гэһэн һахюуһан дээрэ Юһэн Далха бурхадай, монгол үүлтэрэй банхар нохойн хажууда нашан харсагын дүрсэ һиилэгдэдэг байһан заншалтай.
Буряад Уласай үхибүүдэй клиническэ больницын хирургиин таһагай эмшэдэй гайхамшагта амжалтанууд тухай мэдээсэлнүүд һүүлэй жэлнүүдтэ үргэлжэ бэшэгдэдэг. Оршон сагай оньһото техникээр хангагдаһан эмнэлгын газарай мэргэжэлтэд ехэ орёо, хүндэ операцинуудые үндэр хэмжээндэ үнгэргэжэ, олон үхибүүдэй ами наһа абардаг, бэеын энхэ элүүрые бусаадаг аша габьяатай. Буряадай үхибүүдэй хирургнууд Москва хотын эрдэмтэ аргашадтай бүхэ холбоотойгоор хүдэлжэ, тэдэнэй үндэр сэгнэлтэдэ хүртэжэ омогорхуулдаг. Мүнөө Буряад Уласай үхибүүдэй клиническэ больницын ахамад врачай хирургическа туһаламжын талаар орлогшо, дээдэ шатын хирург Бато Михайлович Дондоков манай сурбалжалагша Баярма Баторовагай асуудалнуудта харюусаба.
Буряад Уласай Арадай Хуралай анхан байгуулагдаһаар Захааминай аймагһаа һунгагдаһан Михаил Семёнов, Бато Семёнов гэжэ арадаймнай түрүү хүбүүд аша үрэтэйгөөр хүдэлһэн гэжэ мэдээжэ. Тэдэнэй хэрэгые мүнөөнэй һунгамалнууд урагшатайгаар үргэлжэлүүлнэ. Мүнөөдэр дорюун ДОРЖИЕВ, зоригтой ГЕННАДИЙ гэжэ зоной дунда алдаршаһан арадай һунгамал Геннадий Юрьевич Доржиев, тэрэнэй ажал хэрэг тухайнь, хүн зондоо туһалһанииень хөөрөөгөө дэлгэхэмнай.
Ивалгын дасанай дэргэдэхи һайн дуратанай эдэбхи ехэтэй волонтёрнуудаймнай «Бадма сэсэг» бүлгэм Хитад ороной Үбэр Монголой автономно аймагаар айлшалаад, тэндэ үнгэргэгдэһэн нүүдэлшэ арадуудай соёлой уласхоорондын «Минии наадам» гэһэн фестивальда урагшатай урматайгаар хабаадажа ерээ. Иимэ ехэ уласхоорондын нааданда хабаадажа, буурал эхэ Буряад ороноо түлөөлһэн ехэ баяраараа «Буряад үнэнэйнгөө» уншагшадтай хубаалдыт гэжэ манай сурбалжалагша «Бадма сэсэгэй» гэшүүдтэ хүндэтэйгөөр хандаа.
Буряадай ажаһуугша Элихан Батоцыренов «Алас Дурна - уршагта ябадалнуудай газар» гэжэ конкурсдо Ахын аймагай хадын ябаган харгыгаар үбэлэй сагта аяншалһан тухай видео-буулгабари эльгээбэ. Ролик дотор Нүхэн дабаан гэжэ нангин газар руу ошоһон зам харуулагдана. Авто-унаануудай ябаха харгын баригдахын урда энэ зам Аха нютагые «ехэ газартай» холбодог байһан юм.
Ага тойрогой Зугаалай нютагта ажаһуудаг уран бэшээшэ, Буряадай Уран зохёолшодой холбооной гэшүүн Гомбо- Дугар Болотовой шэнэ шүлэгүүдые толилхо зуураа, «Һээр шаалган», «Шагай наадан» гэжэ шүлэгүүдынь дуун болохоор түсэблэгдэнхэй гэжэ мэдүүлэе.
Мүнөө жэл манай элинсэгүүдэй үндэһэн заншалта литын ёһоор, арбан долоодохи рабжуунай 2151 он мүндэлбэ.
Шэнэ жэлэй эхин - янгинама хүйтэн январь һара гэгшэ бэлэй. Харин һүүлэй үедэ үбэлэй хаһа яһала зөөлэнөөр үнгэрдэг шэнги боложо байна. Гэбэшье үбэл хадаа үбэл! Үбһэ түлеэн бэлдэгдэхээрээл бэлдэгдэнэ, үхэр мал хотологдохоороол хотологдоно. Зэдын үргэн Борьёогой талада түбхинэһэн малша айл Леонид Дмитриевич Ванчиковтан яһала һайнаар ондо орожо байна. Эрхилдэг ажал тухайгаа гэрэй эзэн эхэнэр Серафима Элбэновна Дармаева хөөрэжэ үгэбэ.
Тэбхэр 55 жэлэй туршада багшын ажалда амжалтатай хүдэлхэ үедөө тоогүй олон шабинарые һурган хүмүүжүүлһэн, эдирхэн хүүгэдэй заяанайнь залуур болоһон дээдэ гарай багша Людмила Будажаповна Доржиева эдэ үдэрнүүдтэ 75 наһанайнгаа ойн баяр угтажа байна. Аяар 30-аад жэлэй саада тээ Эдир сурбалжалагшадай нэгэдэл байгуулаад, бэлигтэй хүбүүд, басагадые һургажа эхилһээр, мүнөө болотор ажалаа таһалгаряагүй ябуулһаар. Гансал хэшээлээ үнгэргөөд ябадаг бэшэ, харин өөрын онол арга хэрэглэжэ, зохёохы уран аргаар үхибүүн бүхэндэ өөрын «түлхюур» оложо, һурган хүмүүжүүлдэг бэлигтэй багша юм. Людмила Будажаповна бүхы наһаараа гол ажалайнгаа хажуугаар олониитын хүдэлмэри үрэ дүнтэйгөөр эрхилжэ ябаа, ябанашье.
Элүүрые хамгаалгын бүхэдэлхэйн эмхиин баталһанай ёһоор, дунда зэргын тоо баримтануудаар алибаа үндэһэ яһатанай нэгэ түлөөлэгшэ жэлэй туршада 7-8 литр спирт уудаг һаань, тэрэ үндэһэтэн хосорон һалаха туйлдаа хүрэдэг. Мүнөөдэрэй Орос гүрэнэй ба Буряад Уласай эгээл шухала бэрхэшээлнүүдэй нэгэн архи үлүү хэтэрмээр уулгатай ба архиһаа дулдыдалгатай тэмсэл болоно. Буряад Уласай наркологическа диспансерэй ахамад врач Константин Цыренович Эрдынеев манай сурбалжалагша Баярма Баторовагай асуудалнуудта харюусаба.
Улаан-Үдэдэ бодхоогдожо байһан “Байгал” театрай зосоохи болон газаахи оршон байдал ямар байхаб гэжэ “Буряад үнэн” сонин хөөрэнэ.
Мэргэжэлтэ эмшэн, жоодшо лама Аставир Эрдынеев тухай зураглал
Декабриин 24-дэ Үндэһэтэнэй номой санда «Буряад үнэн» Хэблэлэй байшангай «Буряадай түрүү хүнүүд» гэһэн заншалта урилдаанай дүнгүүд соносхогдобо. Баяр ёһололой оршондо Буряадай эрхим түрүү, ажалша бүхэриг, оюун бэлигтэй хүнүүдые хүндэлэлэй ба шагналгын хэмжээн үнгэргэгдэһэн байна. Угсаата арадайнгаа омогорхолоор ба найдалаар олондо жэшээ харуулжа, байдалай шэмэгээр заяанай зам гэрэлтүүлдэг эрхим түрүү хүнүүдэйнгээ алдар солые дуудая!
Үнгэрэгшэ зуун жэлэй 90-ээд онуудта Бүгэдэ Буряадай үндэһэн соёлой эблэлэй үүсхэлээр буряад арадай морин үльгэр «Гэсэрэй» 1000 жэлэй ой тэмдэглэгдээ бэлэй.
«Алтан гуурһан» гэһэн харалга Буряад ороной талаан бэлигтэй, хурса гуурһатай эдир сэдхүүлшэдые дахяад суглуулба. Заншалта энэ конкурсын дүнгүүд һаяхана согсологдожо, эрхимүүдынь Улаан-Үдын Хүүгэдэй уран һайханай ордондо шагнагдаба.
Үшөө харуулха
