Сентябриин 16-да «Фермерэй һургуули» гэһэн болбосоролой программын 4-дэхи халаан эхилбэ. Энэ удаа Буряад Уласта илангаяа эрилтэтэй «Мяханай үүлтэрэй мал ажал», «Һүнэй үүлтэрэй мал ажал» гэһэн шэглэлнүүдээр һуралсал эмхидхэгдэхэ.
Ахын аймагай хонгоодор угай, шуранхан яһатай Манхановтанай гэр бүлэ «Дүрбэн бэрхэ» гэһэн урилдаанда түрүү һуури эзэлжэ, гол шанда - 100 мянган түхэригтэ хүртэбэ. Энэ наадан Юрэнхылэгшын грантнуудай жасын, Буддын шажанай заншалта Сангхын, Бүгэдэ Буряадай үндэһэн соёлой эблэлэй, «Буряад ФМ» радиогой үүсхэлээр үнгэрнэ гээшэ.
Манай аба Бадлуев Шираб-Сэнгэ Бадлуевич 1924 ондо Шэтэ можын Могойтын аймагай Зугаалай нютагта түрэһэн. Өөрынь архив сооһоо бидэнэй олоһон дурсалгада иигэжэ бэшээтэй: «Сибириин ой тайгын дүүрэжэ, хизааргүй нэмжэгэр талын эхилдэг газарта, Ага нютагта, һэеы гэр соо түрэһэн хүм. Абамнай монгол бэшэг мэдэдэг зонтой зүбшэжэ, намда Шираб-Сэнгэ гэжэ нэрэ үгөө һэн (санскрит хэлэнһээ буряадшалхада, “Шираб” гээшэнь “бэлиг”, харин “Сэнгэ” – “арсалан” гэһэн удхатай юм)».
Догойн сагаангууд омогой Хожогортон угай Нанзадай Бальжинима абамни: «Уран зохёолшон Даширабдан Батожабай манай түрэлэй хүн юм», - гэжэ хэлэдэг байгаа. Тиимэ һэн тула 1966 ондо түбэгшээһээр, гайхаһаар гэртэнь ороходомни, Лхамасу абгай намайе уриханаар угтаад абаа һэн. Лхамасу Батуевна Батожабай 1924 оной сентябриин 15-да түрэһэн юм. Түрэһөөр 100 жэлэй ойдонь зорюулжа, Лхамасу абгайгаа дурсан бэшэбэб.
Санагын дунда һургуулиин багша Владимир Чимитович БАЛУЕВ олон хүн зоноор хөөрэлдэжэ, Сэлэнгэ мүрэнэй баруун тээхи эгээл томо дасан гэжэ тоологдодог байhан Санагын суута Даша-Пүнсэглинг хиидэй ехэ ламанар тухай хөөрөөнүүдые бэшэжэ абаһан габьяатай юм. Арьяа-Баалын асари ехэ хүрэгэй Санагада бодхоогдоһоор жэл гүйсэһэниие, Арьяа- Баалын хүреэлэнгэй байгуулагдаһые тэмдэглэһэн ехэ найр нааданай үмэнэ тэдэ хөөрөөнүүдэй заримыень “Буряад үнэнэйнгөө” уншагшадай һонорто дурадханабди.
Кыргызстанай ниислэл Бишкек хотодо яхад хапсагай барилдаагаар эгээл түрүүшын дэлхэйн чемпионат зунай hүүл hарада боложо үнгэрбэ. Захааминай аймагай Үлэгшэн нютаг тоонтотой Сандан Гармаев энэ тэмсээндэ алтан медальда хүртэжэ, дэлхэйн абарга боложо суурхаба. Мүн лэ Үлэгшэн нютагай Сангади Улзытуев, Мухар-Шэбэрэй аймагhаа гарбалтай Аюр Нимаев бронзо медальнуудта хүртөө.
Алтанхан намарай баян хэшэгтэй хаһа эхилбэ. Хүдөөгэй ажахынууд адуу малдаа үбһэ тэжээл, бүдүүн хоол бэлдэжэ дүүргэнтэбэд.
Ивалгын аймагай Хойто-Бэеын “Бадма сэсэг” гэһэн фольклорно бүлгэм энэ жэлэй “Алтаргана” ехэ нааданда хабаадахаяа бэлэдхэл ябуулжа байна гэжэ “Буряад үнэндөө” бэшээ һэмди. Бүгэдэ арадайнгаа найр нааданда урагшатай урматайгаар хабаадажа, Монгол һайхан ороной Булган аймагаар хүндэтэй ямбатайгаар айлшалжа ерэһэнэйнгээ хүндэлэлдэ энэ бүлгэмэйхид сентябриин 19-дэ Ивалгынгаа арад зондо тоглолтоёо харуулха гэжэ бэеэ зэһэжэ байна.
«Эсэгынгээ талын
Дара бурхандал
Энэрхы сэдьхэлээр
маниие аршалаад,
Нараар халиһан
аршаантай аягадал
Нангин зүрхэеэ
манда бэлэглээд,
Мүнхын нойроор нойрсыш даа,
Манай хүндэтэ буряад хатан!» - гэһэн мүрнүүдые Осетиин арадай уран шүлэгшэн Феликс Цаликов Ага нютагһаа гарбалтай багша Дарима Аликовагай мүнхэ дурасхаалда зорюулһан байна.
Эрэмдэг бэетэй һур харбаашад 2024 онойнгоо хаһые түгэсэбэ. Ородой чемпионадта Буряадай тамиршад долоон медальда хүртэжэ, спортдо дуратайшуулые баясуулба.
Рихын одон мандахань. Сентябриин 14-һөө уһанда орожо, бэеэ эмнэхэдэ болоно.
Һаяхана ажал ябуулгаяа түгэсхэһэн Зүүн зүгэй эдэй засагай хуралдаанай үедэ Орос гүрэндэ эгээ томо цинкын уурхайда олзоборилгын ба үйлэдбэриин ажалнуудай эхилһэн тухай албан ёһоор соносхогдобо.
Ород гүрэн дотор Буддын шажанай Бандида Хамба ламын тушаалай хуулиин ёһоор тогтоогдоһоор, 260 жэлэй ойн баяр үндэр хэмжээндэ тэмдэглэгдэбэ. Ивалгын дасанай шэнэ Согшон дуган арамнайлагдаа, Ородой II Екатерина хатан хаанда болон түрүүшын Бандида Хамба лама Дамба-Даржа Заяевта зорюулагдаһан хүшөө нээгдээ. Буряадай мэдээжэ зүжэгшэдэй тоглолто, эрын гурбан наадан энэ найрай шэмэг болоо.
Улаан-Үдэ хотын 54-дэхи дунда һургуулиин 1300 гаран үхибүүд һуралсалайнгаа шэнэ жэл эхилбэ. Тэдэнэй тоодо 120 хүбүүд, басагад анха түрүүшынхиеэ һуралсалай гуламтын богоһо алхажа ороо. Тэдэ дүрбэн класста хубаагдаа. Харин 30 үхибүүн буряад хэлэ гүнзэгыгөөр шудалхаар хараалагдана.
Жэлэй урда тээ Россиин Юрэнхылэгшэ Владимир Путин Буряад Уласай ниислэлэй хүгжэлтын мастер-түсэб һайшааһан байна. Түсэл бэелүүлгын шугамаар үргэн дэлисэтэй ажал ябуулагдана: Улаан-Үдын түбтэ зарим гэрнүүд сүлөөлэгдөө, мүнөө барилгашад хуушарһан байшангуудые задална, инженернэ һужаануудые табина, мэргэжэлтэд шэнэ объектнүүдэй түһөө түсэб зохёоно.
Багшын ажалай ветеран, олзын хэрэг эрхилэгшэ Дарижап Цыреновна Ирдынеевагай гайхамшагта хуби заяан хүн бүхэндэ сүхэршэгүй шанга хүсэл зоригой, сэдьхэлэй орьёлмо хүгжэлтын жэшээ боломоор. Тэрэ 35 жэлэй туршада hургуулида багшаар ажаллаад, өөрын хүсөөр нари үбшые саража илаhан, наhанайнгаа амаралтада гараад, эм домто хаш шулуугаар аргалдаг газар нээжэ, олон зониие эдэгээһэн аша габьяатай.
Эхэ зургаан зүйл хамаг амитаниие амар жаргуулха нигүүлэсхы сэдьхэлэй Арьяа-Баала бурханай айхабтар ехэ хүрэгэй Буряад ороноймнай баруун-урда заха холын Захааминай аймагта оршодог суугаараа үндэр, домогоороо баян, Заяа Хамбын Диваажанай орон гэжэ элирхэйлһэн Санага нютагта бүтээгдэжэ рамнайлагдаһаар, тэбхэр жэл үнгэрбэ. Энэ ехэ дэмбэрэлтэ үйлэ хэрэгтэ зорюулагдажа, аймаг дотор, илангаяа Санагада хэдэн ехэ хэмжээ ябуулганууд эмхидхэгдэнэ. Гол үйлэнүүд сентябриин 9-10-ай үдэрнүүдэй (намарай дунда тахяа һарын шэнын 6-7-ой) Дабаа, Мигмар гарагуудта үнгэргэгдэхэ юм.
Үбһэ ногоогоо хажуураар сабшаха заншалые Тооро һууринда һэргээнэ. Жэл бүри эндэ үбһэ сабшагшадай урилдаан үнгэргэгдэнэ. Нютагай “Успех” ТОС энэ урилдаае дахинаа августын 28-да эмхидхээ.
Үшөө харуулха
