Мэдээжэ сурбалжалагша, найруулагша, кино буулгагша, актёр, «Үндэр» гэһэн видеостудиин ударидагша сагһаа урид хада гэртээ бусаба. Буряад арадайнгаа түлөө ходол һанаагаа табижа, түрэл хэлэн, уран зохёолдо анхаралаа хандуулжа ябадагынь мэдээжэ.
Буряад-Монголой АССР-эй байгуулагдахада, Верхнеудинск хотодо Агаарай флодой нүхэдүүдэй ниигэм гэһэн бүхэроссиин холбоондо дуратайшуул олоор орожо эхилээ. СССР гүрэнэй можо хизаарнуудта иимэ эмхинүүд хүдэлжэ, Верхнеудинск хотодо хүрөө. 1923 оной октябриин 17-до эмхидхэлэй түрүүшын суглаан болоһон байна. Түрүүшын хүтэлбэрилэгшөөр Михей Ербанов томилогдоо бэлэй. Эгээл энэ үдэр Буряадай Агаарай флодой түрэһэн үдэр гээд тоологдоно.
Хура бороо ехээр орожо, уһа мүрэнэй эрьеһээ гарахадань, Монголой 17 аймагуудай 53 нютаг үертэ абтаһан байха юм. Аяар 200 гаран ажаһуугшад өөрынгөө гэрһээ гаража, ондоо тээ ошоод, уһанай буухыень хүлеэжэ байгаа. Байгаалиин усалһаа боложо 14 хүн наһанһаа нүгшөө, 4-ниинь - Улаан-Баатар хотынхид юм.
Буряад Уласай ажаһуугшад сентябриин 12-һоо һамар нөөсэлхэ аргатай.
Августын гурбадахи амаралтын үдэр тэмдэглэгдэдэг Агаарай флодой үдэртэй дашарамдүүлан үмэнэ «Байгал» гэһэн уласхоорондын аэропортын юрэнхы захирал Дмитрий Гармаевтай уулзажа, ажая-буулгатайгаа танилсуулхыень дурадхаабди.
Эртэ урдын Персиин Рашид-ад-Динэй түүхэ бэшэгүүд, «Монголой нюуса тобшо» гэжэ номой баримтанууд ба Россиин эрдэмтэдэй шэнжэлэлгэнүүд дэлхэй доhолгогшо агууехэ Чингис хаанай Үбэр Байгалай хизаарта түрэhэн тушаа гэршэлнэ. Тэрэнь Ононой аймагта гү, али Агын тойрогой дэбисхэр дээрэ гү?
Олон тоото тамиршадай, һоригшодой дунда онсо хараа бодолтой, ажалдаа харюусалгатай, дуратай зон байдаг. Тиимэ зон бусадай хээгүйе хэһэн байха. Тэдэнэй дундаһаа илгаруулан нэрлэбэл, Даши-Нима Раднаевич Эрдыниев. Энэ жэл мэдээжэ мэргэн харбагша 90 наһанайнгаа ойн баяр тэмдэглэхэ байгаа.
«Буряад үнэн» Хэблэлэй байшанай шэнжэлхы удхатай аяншалга.
Байгалай хатарай фестивалиин үедэ августын 12-то «Байгалай хатар. Буряад орон» гэһэн далайн эрьеын тоглолто үнгэрөө. Онсо һонин түлэб республикын ажаһуугшадта болон айлшадта хатарай баяр баясхалангай оршондо шунган хабаадаха арга олгоо.
Августын 13-най Нима гарагта «Дружба» КСК-да Уласхоорондын буддын шажантанай хуралдаанай үедэ Россиин Буддын шажанай заншалта Сангха Сагаан Дара эхын һургаал дэлгээ. Энэ һургаалда 1500 гаран хүн хүртөө, мүн баһа бүри олон хүнэй хүртэхөөр Буряад Уласай Засагай газарай ВКонтакте аккаунтда сэхэ дамжуулга эмхидхэгдээ юм.
Үни урдын сагһаа зүүн зүгэй арадууд эбэртэ бодо малай хатаһан шабааһа – аргал үргэнөөр хэрэглэдэг байһан. Гуламтын галай түлишэ, арюудхалгын сан, эм домто хэрэгсэл гээд, аргал үндэрөөр сэгнэгдэдэг хадаа баян түүхэтэй. Аргалай гайхамшагта шанарнуудые мүнөөнэй эрдэмтэдэй шэнжэлгэнүүд гэршэлдэг. Японой, Энэдхэгэй, Англиин, Монголой гэхэ мэтын гүрэнүүдэй элитэ эрдэмтэд аргалые шэнжэлжэ, олон тоото нээлтэнүүдые хэһэн байна.
Бүхэроссиин фестиваль Улаан-Үдэдэ гурбадахи жэлээ удаа дараалан эмхидхэгдэһэн байна. Августын 4-һөө 6 болотор (хура бороотой үдэрнүүдтэ) Буряадай ниислэлдэ Эрхүүгэй, Кемеровскэ можонуудай, Красноярска, Краснодарска хизаарнуудай, Буряад Уласай 120 гаран команда уулзаба.
Хүнэй наhан… Хүнэй наhан үнгэрбэшье, хэжэ ябаhан ажалынь, абари зангынь, түхеэржэ байhан ажабайдалынь нютагай зоной сэдьхэл зүрхэн соо үни удаан хадуугдажа, сагай ошохо бүри урин дулааханаар hанагдадаг.
Монгол Уласай Ехэ Хуралда 76 һунгамал тоологдоно, тэдэнэй нэгэн - Чинбатын Ундрам. Монголой арадай партиин гэшүүн болохо бүһэгүй депутат мүнөө Болбосорол, соёл шэнжэлхэ ухаанай ба экономическа хороонуудта ажал хэнэ. Тэрээн тухайнь асуубабди.
Зэдын аймагай дэбисхэр дээрэ оршодог байгаали хамгаалгын Борьёогой заказнигта шубуудые шэнжэлдэг эрдэмтэд хүдэлжэ байна. Буряадай гүрэнэй дээдэ һургуулиин оюутадтай хамта тэдэ тохорюунуудай хойноһоо харана.
Иимэ нэрэтэй түсэл Буряад Уласай Соёлой яаман, уласай Уран бэлигтэнэй түб бэелүүлжэ эхилбэ. Буряад угсаатанай хатарай заншал һэргээхэ талаар энэ хэмжээн үнгэргэгдэнэ гэжэ эмхидхэгшэд мэдүүлнэ.
Буряад ороной Толгойлогшо Алексей Цыденов түлэблэлгын «ПроГород» (Группа ВЭБ) офисой түлөөлэгшэдтэй уулзажа, үндэһэн «Аяншалга ба угтан абалгын хүндэлэл» түлэбөөр Буряад Уласай дэбисхэртэ аяншалгын «Байгал» гэһэн мастер-түсэб зохёон байгуулхые хэлсээ.
Валерий ЗОРИКТУЕВ: «Монголой хүдөө ажахын хүгжэлтэдэ олон буряад зон хабаадаһан, сэгнэшэгүй ехэ хубитаяа оруулһан. Үлзытэ багшатай эдэ хүнүүд тухай баримтануудые суглуулжа, хэблэлдэ бэлдэхэ түсэбтэй һэмди. Монгол журналһаа энэ зураглал Үлзытэ багшын оршуулжа, түрүүшын намтар бэшэһэниинь тэрэл хэбээрээ үгтэхэнь. Бошогто дарханай зээ басаган Дэнсэмаһаань энэ түүхэ дуулаһанби – жэнхэни хэлээрээ одоол үльгэртэл байгаа һэн».
Амарсана Улзытуев Москва хотодо ажаhуудаг, А.М.Горькиин нэрэмжэтэ литературна институдай уран hайханай оршуулгын танхимай ахамад багшын тушаалда хүдэлдэг. Тэрэнэй хажуугаар үргэн ехэ ниитын ажаябуулгануудые эмхидхэхэ уялгануудтай. Россиин Уран зохёолшодой холбооной гэшүүн, Буряад Уласай уран зохёолой талаар Гүрэнэй шангай лауреат, уласхоорондын Пен-Түбэй Ородой таhагай гэшүүн, «Образ. Ленинск-Кузнецкий» гэжэ Россиин альманахай редакциин, «Байкал» хэблэлэй редколлегиин, Бүхэроссиин залуу уран шүлэгшэдэй П.А.Филатовай нэрэмжэтэ фестивалиин жюриин гэшүүн, Этигылов хамбын уласхоорондын фестивалиин уран шүлэгшэдэй мүрысөөнэй жюриин түрүүлэгшын хүндэтэ үүргэтэй.
Үшөө харуулха
