Шэнэ ном: «Отошо мэргэн заяан»

Цындыма Дашиевна Бабуева энэ ном соогоо Буддын шажанай нангин hургаал, түбэд эмнэлгын арга боломжонууд, аргалагдадаггүй олон үбшэниие аргалха эди шэдитэй эрдэмтэ эмшэ ламанарай хэhэн, бүтээhэн ажал хэрэгүүд тухай, мүн Буряадай ехэ эмшэн Чимитдоржи Дугаров ламын эрдэм бэлиг, абьяас зориг, нигүүлэсхы hайхан сэдьхэл, ажал тухайнь бэшээ.

Ниигэм 13 jan

Эхэ-геройн алтан үгэ

Байгша оной декабриин 17-до Улаан-Үдын эхин класста бэлэдхэлэй «Амар мэндэ» һургуули соо Пагма Жигжитовна Цыдыповагай «Улаан нараяа угтанаб» гэһэн шэнэ номтой танилсалга Бүхэдэлхэйн эхэнүүдэй һайндэртэ дашарамдуулагдан, багшанарай, һурагшадай болон олон уншагшадай хабаадалгатайгаар үнгэрөө.

Ниигэм 13 jan

Богонихон хөөрөөн: «Түрэл нютагтаа хүдөө табиха гэжэ ябанаб»

Нэгэтэ нэгэ нютагай зон xoтohoo автобусоор хабарай хагсуу һалхитай хүйтэн үдэр нютагаа бусажа ябабад. Автобус соо дүүрэн зон һуунхай, өөһэд хоорондоо шэбир-һабир хөөрэлдэнэд. Хориин тала уужам даа, автобус доошоо уруудана, удаань яда-бодо хада өөдэ хайратайгаар уухилан гарана.

Ниигэм 13 jan

Шалгарһан номой сан

Баргажан голой уран гуурһатанай «Боолон-Түмэр» нэгэдэлэй 50 жэлэй ойн баяр тэмдэглэлгэндэ ошоходоо, түрэл Гаарга нютагайнгаа номой сангай ударидагша Ирина Николаевна Цыбановатай уулзаабди. “Нютагаарнай юун һонин болоноб?”- гэжэ асуудалһаа хөөрэлдөөнэй һабагша эхилээ һааб даа. «Ажал хэр ябанаб?» - гэжэ асуухадамни, нёдондоной дүнгөөр «Жэлэй эрхим соёлой эмхи» мүрысөөндэ шалгараабди гэжэ дуулгаа бэлэй.

Ниигэм 13 jan

Зархайн шэдитэ онтохонууд

2022 оной декабрь һара соо Эгэтын-Адагай дунда hургуулида РСФСР-эй ба СССР-эй арадай гэгээрэлэй отличник, Буряад Республикын габьяата багша, уран бэшээшэ Цырен-Ханда Жамсуевна Жамьяновагай 80 жэлэй ойдо зорюулагдаhан «Зархайн шэдитэ үльгэрнүүд», «Эдир Зархай» гэhэн хүүгэдэй театральна студинуудай мүрысөөн, «Табан сэсэн» гэһэн оюун ухаанай наадан Яруунын аймагай үхибүүдэй хоорондо үнгэрөө. Энэ хэмжээ ябуулга «Яруунын аймагай нютагай засагай байгууламжын 2022-2025 онуудта буряад хэлэ сахилга ба хүгжөөлгэ» гэhэн муниципальна программаар бэелүүлэгдэбэ.

Ниигэм 12 jan

Эдиршүүлые эдэбхижүүлхэ замаар

1992 ондо Сурхайта нуурай эрьеһээ эхиеэ абаһан Буряадай Эдир сэдхүүлшэдэй эблэл мүнөө дээрээ һургуулинуудай 100-гаад хэблэлнүүдые, студинуудые нэгэдүүлнэ. Буряадай бүхы аймагуудта олондо мэдээсэлгын шэглэлээр ажалаа ябуулжа байһан багшанарые, һурагшадые эдэбхижүүлнэ.

Ниигэм 12 jan

Монголдо зуд ерэбэ

Аха дүү Монгол ороноймнай малша арад зондо ехэ хэсүү байдал хүрэжэ ерээд байна. Ушарынь гэхэдэ, энэ жэл ехэ саһатай байжа, бэлшээриин малда эдихэ хоол дуталдана. Монголой аяар 70 хуби талмайнь саһан хүнжэлөөр хушаатай. Тиигэжэ 13 аймагай 160 сомоной ажаһуугшадта малаа бэлшүүлхэнь бэрхэтэй болоод байна.

Кремлиин ордондо – ойн баяр

Республикын байгуулагдаһаар 100 жэлэй ойдо зорюулагдаһан уран һайханай түрүүшүүлэй бэлдэһэн «Буряад орон. Алтан зуун жэл» тоглолтын Кремлиин ордон соо табигдаха үдэрынь тодоруулагдаа. Энэ жэлэй мартын 2-ой ба 3-ай үдэрнүүдтэ Эхэ ороноймнай эгээ ехэ тайзан ерэхэ баяр ёһололдо үгтэхэ болоо. 2020 ондо Кремль соо үнгэргэгдэһэн Сагаалганай удаа уласай Толгойлогшо Алексей Цыденовэй найдуулһаар, Буряад орон дахин Москвада ехэ гэгшын тоглолто харуулхань.

Ниигэм 12 jan

Yльгэрэй шэдитэ орондо

Янгинама хүйтэн үбэлэй hүниин мүшэтэ огторгойдо «Долоон үбгэд» гэhэн аймаг ододой тусхай hаруул элшэ гэрэлээр ялалзан элшэтэжэ эхилхэдэ, урдын Буряад орондо ёhото эди шэдитэ үльгэрэй байдал тогтодог байhан түүхэтэй. Талын hалхинай хүүеэтэй, хүлэг моридой турьяатай морин хуурай хүгжэм доро урдын домогто баатарнуудай солые дуудаhан үльгэрнүүд түүрээгдэдэг заншалтай hэн ха.

Арбан жэлдэ арадаа баясуулна

«Амар Сайн» бүлгэм «Түрэл дайда, магтан дууланаб шамайгаа» гэжэ нэрлэгдэһэн 10 жэлэйнгээ дэмбэрэлтэ ойн баярта зорюулагдаһан аргагүй зохидхон үдэшэ үнгэрэгшэ оной декабрь һарада үндэр хэмжээндэ үнгэргэбэ.

Такси дуудаа һэн гүт?

Гүрэнэй Дүүмын һунгамалнууд 2022 оной декабриин 29-дэ такси тухай шэнэ хуули абаба. Шэнээр абтаһан хуули 2023 оной сентябриин 1-һээ хүсэндөө орохо юм. Ямар шэнэ хубилалтанууд оруулагдаба гээшэб гэжэ хаража үзэбэбди.

Ниигэм 11 jan

Алас холуур тараадаг «Ахын Һэбшээн»

Ахын аймагай Өөрлигэй дунда һургуулиин шабинар өөһэдынгөө хүсөөр һуралсалайнгаа гуламтын бүхы һонинуудые бэлдэнэ, түрүү һурагшадтай хөөрэлдөө эмхидхэнэ. “Буряад Уласай эрхим багша” гэһэн хүндэтэ нэрэ зэргэдэ хүртэһэн Арюна Буяндылгыровна Ивановагай хүтэлбэри доро эндэхи медиа-түб хэдэн жэлэй хугасаада эршэтэйгээр хүдэлжэ байдаг.

Ниигэм 11 jan

Байгалай эрьедэхи барилга

Дэлхэйн эрдэни зэндэмэни гүүлэһэн Байгал далайн эрьедэ, тодорхойлбол, «Безымянная» шадар амаралтын томо нэгэдэлэй түрүүшын халаан 2025 ондо баригдажа дүүргэгдэхээр хараалагдана. Энэ түсэлдэ 11 млд түхэриг гаргашалагдаха юм байна.

Хүсэлнүүдэй хасуурихан

Буряад орондо тэдхэмжэ үзүүлэлгын «Хүсэлнүүдэй хасуурихан» гэһэн хэмжээ ябуулганууд үнгэрэгшэ оной ноябрь һарада эхилээ һэн. Хэмжээ ябуулга Юрэнхылэгшын «Росси – арга шадалнуудай орон» платформын Бүхэроссиин «Намтай хүсэлнүүдээ нэгэдүүл» гэһэн түлэбөөр эмхидхэгдээ.

Удаан хүлеэһэн гэрнүүд

Буряад Уласай Толгойлогшо Алексей Цыденов шэнэ гэрнүүдтэхи байрануудые хаража, эзэдыень амаршалаа. Үнгэрһэн жэлэй эсэстэ Улаан-Үдэдэ удаарһан гурбан барилга ашаглалгада тушааха зүбшөөлнүүд абтаа. Хүнүүдэй хубиин хамжалгатай 15 һаатаһан барилгын 14-иинь бэлэн болоо.

Ниигэм 11 jan

Сагаан Үбгэмнай - Москвада

Эхэ ороноймнай ниислэл Москвада «Путешествие в Рождество» гэһэн фестиваль эмхидхэгдэжэ, 13 можо нютагһаа Жабар Үбгэд сугларбад. Тэндэ манай Сагаан Үбгэн хүрэжэ, амжалтатай хабаадалсаба.

Түрэл хэлээрээ түрүү зэргэдэ

Буряад Уласай Толгойлогшын шанда хүртэхын түлөө «Үндэһэн хэлэнэй үлзы хэшэг» гэжэ урилдаан 2022 ондо дахин эмхидхэгдэжэ, шангай жаса 3 сая түхэриг хүрэтэрөө нэмэгдээ. Тус хэмжээ ябуулгын дүнгүүд 20 шэглэлээр согсологдоо һэн гээд һануулая. “Буряад Уласай эрхим аймаг” гэһэн хүндэтэ нэрэ зэргэдэ Хэжэнгын аймаг хүртэһэн байна. Жэшээтэ болоһон ажалайнь дүй дүршэлтэй танилсуулха һанаатайбди.

Ниигэм 29 dec

Одо заяатай одхон хүбүүн

Буряадай гүрэнэй Оперо болон баледэй театрай гол хатаршан Булыт Раднаевай зохёохы үдэшэдэ «Ая гангын орон» гэжэ комплекс болбол бага үзэсхэлэнөө сугларагшадта дурадхан дэлгээгээ юм.  

Урматайгаар урлаһан бэлэгүүд

Хадхууртайхан хасууриин нааданууд сэсэрлигүүдтэ болон һургуулинуудта хаа-хаанагүй үнгэрнэ. Ходорон ошожо байһан жэлээ үдэшэжэ, шэнэ, 2023  он угтаха сагай болотор 5 үдэр үлэбэ. Үльгэрэй Жабар үбгэн Саһан хүүхэн зээ басагантаяа арад зоноо амаршалхадаа, заатагүй гарай бэлэгүүдые, амтатайхан шэхэр барюулдаг. Эгээл эдэ бэлэгүүд тухай - манай  зураглал соо.

Ниигэм 29 dec
Үшөө харуулха