Владимир Путин – Улаан-Үдэдэ

Гүрэнэй Юрэнхылэгшэ үргэн оронойнгоо можо нютагуудта олониитын унаа тээбэри хүгжөөхэ зорилготойгоор Гүрэнэй Зүблэлэй президиумэй суглаа үнгэргөө.

Албанай хэрэгүүд дулаахан уулзалгаһаа эхилээ гэжэ Буряадай Толгойлогшо Алексей Цыденов Макс хуудаһандаа толилоо. Долоон хоног урид 13 наһатай Вячеслав Казекин «Большая перемена» гэһэн мүрысөөнэй түгэсхэлэй шатын үедэ гүрэнэй Толгойлогшые Буряад орон руу уриһан байна.

Мүнөө нютагтаа Вячеслав Владимир Путинтай уулзаһанай удаа сурбалжалагшадтай һанамжануудаараа хубаалдаа.

- Уулзалга дулаахан оршондо үнгэрөө. Владимир Владимировичтай хөөрэлдэһэндөө ехэ баяртайб. Тэрэ намайе таняа - бидэ һая Красноярск хотодо харилсаа һэмди. Тэрэ ехэ һайн һанаатай хүн, илангаяа үхибүүдтэ. Юрэнхылэгшэтэй харилсахада ехэ зохид байгаа. Гайхалтай, баяртай мэдэрэлнүүдтэ абтааб! Минии наһанда эгээл ёһотой ехэ хубилалта болоо, - гэжэ Слава хубаалдаа.

Улаан-Үдэ хотын һүбэлгэн эдир ажаһуугша Оросой Юрэнхылэгшэдэ хүсэл тухайгаа хөөрэһэн байна.

- Пилот боложо, истребитель гэжэ агаарай онгосоор ниидэхэ тухайгаа хөөрөөб, сэрэгэй училищида ороходо туһалыт гэжэ хандааб. Энэ асуудал шиидхэхэб, туһалхаб гэжэ Юрэнхылэгшэ хэлээ. Бага байхадаа, би ниидэжэ үзөөб, намда ехэ һайшаагдаа һэн, - гэжэ Слава хөөрэбэ.

Оросой Холбоото Уласай Юрэнхылэгшэ Владимир Путин нэн түрүүн Алас Дурнын тойрогой хотонуудай мастер-түсэбүүдтэй, «Хотын таатай зохид оршон байгуулга» гэһэн холбоото уласай түсэл бэелүүлгын дүнгүүдтэй танилсаа. Владимир Путиниие хотонуудай мастер-түсэбүүдые бэелүүлгэдэ зорюулагдаһан «Алас Дурна – хотын таатай зохид оршонһоо мастертүсэб хүрэтэр» гэһэн үзэсхэлэнтэй Оросой Холбоото Уласай Алас Дурна ба Арктика хүгжөөхэ талаар сайд Алексей Чекунков, Буряад Уласай Толгойлогшо Алексей Цыденов гэгшэд мүн танилсуулаа. Алас Дурнын тойрогоор Россиин Юрэнхылэгшын бүрин эрхэтэ түлөөлэгшэ Юрий Трутнев хэмжээ ябуулгада хабаадаба.

Оросой Холбоото Уласай Барилгын ба гэр байрын ажахы шэнэлэлгын сайд Ирек Файзуллин нютаг можонуудые дэмжэлгын гол зэмсэгүүд тухай мэдээсээ. Нютаг можодо Улаан-Үдэ ба Северобайкальск хотонуудай мастер-түсэбүүдэй бэелүүлгэ тухай Буряад Уласай Толгойлогшо Алексей Цыденов хөөрэжэ үгөө.

- Юрэнхылэгшын талаһаа бидэндэ онсо анхарал хандуулагдадаг, тэрэ бидэниие дэмжэдэг. 2023 ондо Улаан-Үдэдэ Алас Дурна зүгэй хотонуудые хүгжөөхэ талаар ехэ зүблөөн үнгэргэгдэжэ, Владимир Владимирович Алас Дурна зүгэй 25 хотодо зорюулагдаһан мастер-түсэбүүдэй ехэ хэмжээнэй программада эхи табиһан байна, - гэжэ Буряадай Толгойлогшо тэмдэглээ.

Мүнөө Владимир Путин гурбан жэлэй саана абтаһан шиидхэбэринүүдэй хэр дүүргэгдэһэниие өөрөө сэгнээ. Мүнөөдэрэй байдалаар, Буряад Уласай хоёр хотын мастер-түсэбүүдэй 88 хэмжээ ябуулгануудай 24-иинь бэелүүлэгдээ, үшөө 36 объект бэелүүлэгдэжэ байна. Оршон хангалгын байгуулгануудай гол түсэлнүүд бэелүүлэгдээ, тэрэ тоодо инженернэ һужаануудые үргэн дэлисэтэйгээр һэльбэн шэнэлээ – гурбан модоной зайда дулаасуулгын һужаа һэлгэгдээ, 10 модон шахуу уһанай сорго ба сэбэрлэлгын һужаа шэнэлэгдээ. Тиихэдэ «Стеклозавод» микрорайондо шулуун нүүрһээр түлэгдэдэг дүрбэн котельни хаагдажа, 10000 гаран ажаһуугшад дулаагаар хангадаг системэдэ холбогдоо. Улаан Үдын 103-дахи микрорайондо мүнөө үеын поликлиникэ баригдаа, 15 модонһоо үлүү трамвайн зам, «Забайкалец» гэһэн тамирай комплекс һэльбэн шэнэлэгдээ, «Байгал» аэропортын шэнэ терминал баригдаа.

Северобайкальск хотын мастертүсэб бэелүүлгын хэмжээндэ бог шорой хаядаг газар һэргээгдээ, «Хойто Байгалай толон» ба «Байгал-Амарай түмэр замай түүхэ» сэсэрлигүүд болбосон түхэлтэй болгогдоо, «Подлеморье» санаториин ехэ заһабарилга хэгдээ, мүн гэр байрануудые зайн галаар дулаасуулгада холбоо, түлэблэлгын ба барилгын хэдэн ажал хэгдээ.

Энэ жэлэй дүүрэтэр түсэбэй ёһоор үшөө долоон ехэ хэмжээ ябуулга түгэсэхэ. Тодорхойлбол, зохёохы үйлэдбэринүүдэй Түбэй байрлаха байшан һэльбэн шэнэлэгдэхэ, Улаан-Үдын түбтэ һургуули баригдаха, трамвайн харгынуудай ехэ заһабарилга үргэлжэлхэ, уһанай ба абаралгын станциин модульно байшан бодхоогдохо. Стеклозавод шадар ба Шэтын гараса дээрэ түмэр харгын хоёр путепроводой барилга унаа тээбэриин инфраструктура хүгжөөлгын шухала шэглэл болоо. Ерээдүйдэ үшөө долоон путепровод баригдаха (Комушка, Горький, Онохой, Почтовый микрорайонуудта). Тэрэнэй ашаар унаа тээбэриин хүртэсэ болон хүдэлөөнэй аюулгүй горитойгоор һайжаруулагдаха.

2027 онһоо дэлхэйн хэмжээнэй «Байгал» гэһэн ехэ һургуулинуудай уласхоорондын кампусай барилга эхилхэ. Тиихэдэ 2027 ондо Алас Дурна зүгэй концессиин хэмжээндэ «Байгал» театрай болон Үндэһэтэнэй музейн барилга түгэсэхэ юм.

Дэмжэлгэ үзүүлэгдэхэ

Владимир Путин «Геройнуудай саг» гэһэн программада хабаадагша, Оросой Герой, подполковник Дашибал Мункожаргаловтай харилсаба. Офицер хотонуудай болон һууринуудай түхэл хубилгадаг гүрэнэй программануудай түлөө Юрэнхылэгшэдэ баяр хүргөөд, тэдээндэ ажаһуугшадай хабаадаха арга боломжо тэмдэглээ.

- Сэрэгэй тусхай үйлэ хэрэгүүдтэ хабаадагшадые болон тэдэнэй гэр бүлэнүүдые дэмжэһэндэтнай баяр хүргэнэб. Мүн тиихэдэ гражданска албанда бэеэ харуулха арга олгоһондотнай баяраа мэдүүлнэб, - гэжэ Дашибал Мункожаргалов хубаалдаа.

Сэрэгэй алба хаагша мүнѳѳ Баталан хамгаалгын яаманай мэдэлдэ байһан сэрэгэй хотонуудые болбосон түхэлтэй болгохо арга нютагай засагай байгууламжануудта олгохо тухай дурадхалтайгаар гүрэнэй Толгойлогшодо хандаба.

- Байгаа дүримүүдээр манай нютагай засагай байгууламжанууд гансал нютагай засагай газар дээрэ ажал хэхэ аргатай. Сэрэгэй хотонуудай газар холбоото уласай мэдэлдэ байна, Баталан хамгаалгын яаманда хабаатай. Харамтайнь гэхэдэ, манай нютагай засагай байгууламжанууд тус программаар сэрэгэй хотонуудай гэрнүүдэй шадархи болон ниитын газарнуудые болбосон түхэлтэй болгохо эрхэгүй. Иимэ арга боломжын тула Оросой Холбоото Уласай Засагай газарай Тогтоолдо заһабари оруулха хэрэгтэй, - гэжэ Дашибал

Мункожаргалов тэмдэглэбэ.

Владимир Путин дурадхал шагнаад, энэ асуудалаар дэмжэлгэ үзүүлхэ, Оросой Холбоото Уласай Хамгаалгын яамантай зүбшэн хэлсэхээр бэлэн байһанаа мэдүүлээ. Уулзалгын түгэсхэлдэ Оросой Юрэнхылэгшэ Дашибал Мункожаргаловта албанай ба баатаршалгын түлөө баяр хүргэбэ.

- Хэһэн хэрэгүүдэйтнай түлөө, Росси гээшэ юун гээшэб гэжэ бидэндэ мэдэрэл түрүүлһэнэйтнай түлөө ехэ баярые хүргэнэб, - гэжэ Оросой Геройдо Владимир Путин хандаба.

Шэнэ үйлэдбэри ажалаа эхилбэ

Оросой Холбоото Уласай Юрэнхылэгшэ Владимир Путин Буряад Уласта найман часай туршада ажалаа ябуулаа. Тиихэдэ Хэжэнгын аймагта шэнэ үйлэдбэриин ажалай эхи табиһан байна.

«Ермаковский» гэһэн комбинадай ажалаа ябуулжа эхилхэ дохёо Владимир Путин үгөө. Эндэ авиацида, замбуулинда, атомна үйлэдбэри болон үндэр технологинуудай һалбаринуудта хэрэглэгдэхэ хоморой бериллий олзоборилогдохо юм. Комбинат жэлэй туршада 30 тонно руда олзоборилжо, хоёр тонно тухай бериллиин концентрат үйлэдбэрилхэ аргатай. Тиихэдэ Буряад Уласай ажаһуугшадта ажалай 389 һуури байгуулагдахаар хараалагдана.

Гүрэнэй Зүблэлэй суглаан

Владимир Путин Гүрэнэй Зүблэлэй президиумэй суглаа Улаан-Үдэдэ үнгэргөө. Тэрэнэй шухала асуудалнуудай нэгэн хадаа олониитын унаа тээбэриин түлбэри гүрэнэй талаһаа гуримшуулга болоһон байна. Мүнөө хүнүүдые зөөдэг эмхинүүд түлбэриин сэн өөһэдөө табиха аргатай. Энэ асуудал шиидхэхэ талаар можо нютаг гү, али хото хүнүүдые зөөхэ тухай захил оруулжа, түлбэрииень, гуримыень, ямар болзортойгоор ябахаб, автобусууд ямар байхаб гэжэ тодорхойлһон системэ нэбтэрүүлхэ тухай Унаа тээбэрииин яаман дурадхана.

Тиихэдэ зарим газарта автобусууд үсөөн ябадаг гү, али оройдоо хүрэдэггүй замууд тухай хэлсэгдээ. Иимэ газарнуудта автобусуудые «эрилтээр» ябуулха тухай дурадхал оруулагдаһан байна.

Гүрэнэй Юрэнхылэгшэтэй уулзалгада Даши Намдаков хабаадалсаа. Тэрэ Владимир Путинда «Тужи» гэһэн ленд-арт-парк тухай хөөрэжэ, гүрэнэй хүтэлбэрилэгшые уриһан байна. Гэхэтэй хамта, залуу уран зураашадта зохёохы ажалаараа мүнгэ олохо арга боломжонуудые олгохо, гүрэнэй захилнуудта болон хотын шэмэглэлдэ тэдэниие хабаадуулха гэжэ Даши Намдаков дурадхаа. Владимир Путин энэ дурадхалынь дэмжэһэн байна.

Янжима ДАРМАЕВА,

Дарима АНАНДАЕВА бэлдэбэ.