Ниигэм 1 sep 2025 718

Буряад-монгол зурхай сентябриин 1-һээ 7 болотор

Сентябриин 1, гарагай 2, буряад-монгол литээр 9.

9-дэ замда гарахада, адуу мал номгоруулхада, һургахада, хубсаһа хунар эсхэхэдэ, аралжаа наймаа ябуулхада һайн. Адуу малай нооһыень хайшалхые, адуу мал хүнгэлхые, эд бараа, адуу мал худалдан абахые, хурим түрэ наадахые, хүүр залахые тэбшэ­хэ.

Амгалан тайбанай, таряанай, баялигай, малгайн, гуталай, хубсаһанай хэшэг даллага абахада; гахай, хонин, туулай жэлтэй хүнүүдтэ хии мориёо хиидхэ­хэдэ һайн үдэр.

“Үхэлэй” үүдэн нээгдэнэ: наһа барагшын хэрэг үйлэдэхэгүй.

Энэ үдэр харгыда гарахада, урда зүг руу муу, бэшэ тээшэ һайн.

Нохой жэлтэндэ һанаһанаа бүтээхэдэ урагшатай, хонин жэлтэнэй буянай гараг.

Үһэеэ абхуулхада – үбшэндэ.

Сентябриин 2, гарагай 3, буряад-монгол литээр 10.

Бадмасамбавын дүйсэн үдэр.

10-да хубсаһа хунар эсхэхэдэ, газар хахалхада, та­ряа ногоо тарихада, адуу малай нооһо хиргахада һайн. Замда гарахые, бэриин хэрэгүүдые бүтээхые, эд бараа, адуу мал худалдажа абахые тэбшэхэ.

Амгалан тайбанай, баялигай хэшэг даллага аба­хада; хулгана, луу, бишэн жэлтэй хүнүүдтэ хии мо­риёо хиидхэхэдэ һайн үдэр.

“Ниитын” үүдэн нээгдэнэ: суглаа зарлахагүй, шу­хала уулзалга эмхидхэхэгүй.

Энэ үдэр харгыда гарахада муу, илангаяа баруун зүг руу муу.

Морин, могой жэлтэнэй урагшатай үдэр; хулгана, гахай жэлтэнэй буян үйлэдэхэ гараг. Тахяа, бишэн жэлтэндэ муу үдэр, һэргэг ябаха хэрэгтэй.

Үһэеэ абхуулхада – жаргалда.

Сентябриин 3, гарагай 4, буряад-монгол литээр 11.

11-дэ шэнэ гэр байшан бодхооходо, адуу мал һургахада, хүнгэлхэдэ, газар хахалхада, таряа но­гоо тарихада, хурим түрэ наадахада һайн. Адуу мал худалдан абахые, малай үһэ нооһыень хайшалхые, дэгэл хубсаһа эсхэхые тэбшэхэ.

Амгалан тайбанай, мориной хэшэг даллага аба­хада; бар, морин, нохой жэлтэй хүнүүдтэ хии мориёо хиидхэхэдэ һайн.

“Айлшанай” үүдэн нээгдэнэ: айлшадые урихагүй.

Энэ үдэр харгыда гарахада, баруун зүг руу муу, бэшэ зүгүүд руу һайн.

Хулгана, гахай жэлтэнэй һайн гараг; үхэр, луу, но­хой жэлтэнэй буян үйлэдэхэ үдэр. Морин, могой жэлтэн һэргэг байхые оролдог.

Үһэеэ абхуулхада – ухаан хурсадаха.

Сентябриин 4, гарагай 5, буряад-монгол литээр 12.

12-то айраг тараг бүрихэдэ, тушаалда дэбжүү- лэгдэхэ зарлиг тунхаглахада, газар хахалхада, та­ряа ногоо тарихада, мал хүнгэлхэдэ һайн. Эд бараа, адуу мал худалдажа абахые, дэгэл хубсаһа эсхэхые, адуу малай үһэ нооһыень хайшалхые, замда гара­хые тэбшэхэ.

Амгалан тайбанай, хүүгэдэй хэшэг даллага абаха­да; тахяа, үхэр, могой жэлтэй хүнүүдтэ хии мориёо хиидхэхэдэ һайн.

“Наймаанай” үүдэн нээгдэнэ: олзын хэрэг эр- хилхэгүй.

Энэ үдэр “морин үхэхэ, эмээл хухарха” ушарһаа харгыда гарахада муу, илангаяа зүүн зүг руу.

Бар, туулай жэлтэнэй урагшатай үдэр, харин та­хяа, бишэн жэлтэнэй буян үйлэдэхэдэ һайн. Үхэр, луу, хонин, нохой жэлтэн һэргэг ябахые оролдохо.

Үһэеэ абхуулхада – уйдхар гашуудалда, аминда харша.

Сентябриин 5, гарагай 6, буряад-монгол литээр 13.

13-да гал тахихада, гэр байшан бодхооходо, адуу малай үһэ нооһо хайшалхада, газар таряанай хэрэгүүдтэ, гүү барихада, замда гарахада һайн. Дэгэл хубсаһа эсхэхэдэ, түрэ хурим наадахада, эд ба­раа, адуу мал худалдан абахада, худалдахада муу.

Амгалан тайбанай, хониной хэшэг даллага абаха­да һайн.

“Хүбүүнэй” үүдэн нээгдэнэ: хүүгэдэй шухала хэ­рэг үйлэдэхэгүй, үһыень абахагүй, гэрһээ холо ябуулхагүй.

Энэ үдэр харгыда гарахада, зүүн зүг руу муу, бэшэ тээшэ зүглэхэдэ һайн.

Хонин, тахяа, бишэн жэлтэнэй урагшатай һайн үдэр; морин, бишэн жэлтэнэй буянай үдэр. Бар, туу- лай жэлтэнэй чисаа гараг – һэргэг ябаха хэрэгтэй.

Үһэеэ абхуулхада – жаргалда.

Сентябриин 6, гарагай 7, буряад-монгол литээр 14.

14-дэ шэнэ гэр байшан бодхооходо, эд бараа, адуу мал худалдан абахада, худалдахада, малай үһэ нооһыень хайшалхада, замда ябахада һайн. Нүүхые, дэгэл хубсаһа эсхэхые, адуу мал хүнгэлхые, таряа ногоо тарихые тэбшэхэ.

Амгалан тайбанай, илангаяа таряанай хэшэг даллага абахада һайн. Бар, морин, нохой жэлтэй хүнүүдтэ хии мориёо хиидхэхэдэ һайн.

“Сэрэгэй” үүдэн нээгдэнэ: сэрэг хүдэлгэхэгүй, заргалдахагүй.

Энэ үдэр харгыда гарахада, зүүн зүг руу муу, бэшэ зүгүүд руу һайн.

Үхэр жэлтэнэй урагшатай гараг; бар, туулай жэл­тэнэй буян үйлэдэхэ үдэр. Хулгана, гахай жэлтэндэ урагшагүй үдэр, һэргэг байха.

Үһэеэ абхуулхада – баялигта.

Сентябриин 7, гарагай 1, буряад-монгол литээр 15.

Абида бурханай дүйсэн үдэр.

15-да шэнэ гэр байшан бодхооходо, газар хахал­хада, таряа ногоо тарихада, эд бараа, адуу мал ху­далдан абахада, худалдахада, мал гаргахада, үһэ нооһыень хайшалхада һайн. Нүүхые, дэгэл хубсаһа эсхэхые, адуу мал хүнгэлхые, наһа барагшын, бэриин үйлэнүүдые бүтээхые тэбшэхэ.

Амгалан тайбанай, эдеэнэй, баялигай хэшэг дал­лага абахада һайн.

“Түрэлнүүдэй” үүдэн нээгдэнэ: түрэл гаралнууд­таяа найрлахагүй.

Энэ үдэр харгыда гарахада, урда зүг руу муу, бэшэ зүг руу гэмгүй.

Луу жэлтэй хүнүүдэй урагшатай үдэр.

Үһэеэ абхуулхада – үлзытэй гэбэшье, һүнэһэн толгойдо оршоно.

Жаргал лама ДУГДАНОВ бэлдэбэ

Фото: Анна Огородник