Буряад-монгол зурхай сентябриин 8-һаа 14 болотор

Сентябриин 8, гарагай 2, буряад-монгол ли­тээр 16.

16-да анда нүхэр, багша, шаби болоходо, дэ­гэл хубсаһа эсхэхэдэ, газар хахалхада, таряа но­гоо тарихада, аралжаа наймаа хэхэдэ, худалдаа наймаа ябуулхада, адуу малай нооһо хайшал­хада, хүнгэлхэдэ һайн. Барилгын ажал хэхэгүй, агнахагүй, заргалдахагүй, замда гарахагүй.

Амгалан тайбанай, малгайн, гуталай, хубсаһанай хэшэг даллага абахада; гахай, хонин, туулай жэлтэй хүнүүдтэ хии мориёо хиидхэхэдэ һайн.

«Хэрэмэй» үүдэн нээгдэнэ: гэрэй һуури татахагүй, гэр байра заһабарилхагүй, зөөлгэхэгүй.

Энэ үдэр харгыда гарахада муу, илангаяа ба­руун зүг руу муу.

Нохой жэлтэнэй урагшатай һайн үдэр; хонин жэлтэнэй буян хэшэгэй үдэр.

Үһэеэ абхуулхада – үбшэндэ.

Сентябриин 9, гарагай 3, буряад-монгол ли­тээр 17.

17-до замда гарахада, хубсаһа хунар эсхэхэдэ, газар хахалхада, таряа ногоо тарихада, аралжаа наймаа ябуулхада, наһа барагшын үйлэнүүдые бүтээхэдэ һайн. Адуу мал худалдажа абахые, адуу малай нооһыень хайшалхые, хүнгэлхые, бэ­риин хэрэгүүдые үнгэргэхые тэбшэхэ.

Амгалан тайбанай, илангаяа баялигай хэ­шэг даллага абахада; хулгана, луу, бишэн жэлтэй хүнүүдтэ хии мориёо хиидхэхэдэ һайн.

«Бэриин» үүдэн нээгдэнэ: хурим түрэ наадахагүй.

Энэ үдэр харгыда гарахада, баруун зүг руу муу, бэшэ тээшэ гэмгүй.

Морин, могой жэлтэнэй урагшатай үдэр; хул­гана, гахай жэлтэнэй буян үйлэдэхэ гараг. Тахяа, бишэн жэлтэндэ муу үдэр, һэргэг ябаха хэрэгтэй.

Үһэеэ абхуулхада – шэг шарай, нюдэнэй хараа муудаха.

Сентябриин 10, гарагай 4, буряад-монгол литээр 18.

Амгалан жаргалантай Дашинима (Үлзытэ) үдэр абишиг (Ваан) хайрлахада, һайтар бай­гуулхада (рамнай үргэхэдэ), бурханай тахилга хэхэдэ һайн.

18-да гал тахихада, айраг тараг бүрихэдэ, адуу малай нооһыень хайшалхада, хүнгэлхэдэ, газар хахалхада, таряа ногоо тарихада һайн. Замда ябахые, дэгэл хубсаһа эсхэхые, эд ба­раа, адуу мал худалдан абахые, наһа барагшын хэрэгүүдые бүтээхые тэбшэхэ.

Амгалан тайбанай, илангаяа мориной хэ­шэг даллага абахада; бар, морин, нохой жэлтэй хүнүүдтэ хии мориёо хиидхэхэдэ һайн.

«Айлшанай» үүдэн нээгдэнэ: айлшадые урихагүй.

Энэ үдэр харгыда гарахада муу, илангаяа зүүн зүг руу муу.

Хулгана, гахай жэлтэнэй һайн гараг; үхэр, луу, нохой жэлтэнэй буян үйлэдэхэ үдэр. Морин, мо­гой жэлтэн һэргэг байхые оролдог.

Үһэеэ абхуулхада – гарза гараха.

Сентябриин 11, гарагай 5, буряад-монгол ли­тээр 19.

Риха одон яларба.

Энэ жэл Риха сентябриин 11-һээ 17 болотор яларха: энэ долоон хоногто уһан эмтэй домтой болоно.

19-дэ харгыда ябахада, шэнэ гэр бодхоохо­до, газар хахалхада, таряа ногоо тарихада һайн. Адуу малай нооһыень хайшалхые, эд бараа, адуу мал худалдан абахые, бэриин, наһа барагшын үйлэнүүдые бүтээхые тэбшэхэ.

Хүүгэдэй хэшэг даллага абахада; тахяа, үхэр, могой жэлтэй хүнүүдтэ хии мориёо хиидхэхэдэ һайн.

«Үхэлэй» үүдэн нээгдэнэ: хүүр залахагүй.

Энэ үдэр харгыда гарахада, зүүн зүг руу муу, бэшэ тээшэ зүглэхэдэ һайн.

Бар, туулай жэлтэнэй урагшатай үдэр, харин тахяа, бишэн жэлтэнэй буян үйлэдэхэдэ һайн. Үхэр, луу, хонин, нохой жэлтэн һэргэг ябахые оролдохо.

Үһэеэ абхуулхада – Бурхан багшын һургаал дэлгэрхэ.

Сентябриин 12, гарагай 6, буряад-монгол литээр 20.

Риха үдэр.

20-до эд бараа, адуу мал худалдажа абаха­да, худалдахада, дэгэл хубсаһа эсхэхэдэ, газар хахалхада, таряа ногоо тарихада, адуу малай үһэ нооһыень хайшалхада һайн. Бэриин үйлэ бүтээхые, замда ябахые тэбшэхэ.

Амгалан тайбанай, илангаяа хониной хэшэг даллага абахада һайн үдэр.

«Ниитын» үүдэн нээгдэнэ: суглаа зарлахагүй, шухала уулзалга эмхидхэхэгүй.

Энэ үдэр «морин үхэхэ, эмээл хухарха» ушарһаа харгыда гарахада муу, илангаяа зүүн зүг руу муу.

Хонин, тахяа, бишэн жэлтэнэй урагшатай һайн үдэр; морин, бишэн жэлтэнэй буянай үдэр. Бар, туулай жэлтэнэй чисаа гараг – һэргэг ябаха хэрэгтэй.

Үһэеэ абхуулхада – үлэсхэлэндэ, ангалга­да. .

Сентябриин 13, гарагай 7, буряад-монгол литээр 21.

Риха үдэр.

21-дэ эд бараа, адуу мал худалдан абахада, газар таряанай хэрэгүүдые бүтээхэдэ, замда ябахада һайн. Бэриин хэрэгүүдые үнгэргэхэдэ, дэгэл хубсаһа эсхэхэдэ, адуу малай үһэ нооһо хайшалхада, халуун уһанда ороходо муу.

Амгалан тайбанай, илангаяа таряанай хэшэг даллага абахада һайн. Бар, морин нохой жэлтэй хүнүүдтэ хии мориёо хиидхэхэдэ һайн.

«Айлшанай» үүдэн нээгдэнэ: айлшадые урихагүй.

Энэ үдэр харгыда гарахада, урда зүг руу муу, бэшэ тээшэ зүглэхэдэ һайн.

Үхэр жэлтэнэй урагшатай гараг; бар, туулай жэлтэнэй буян үйлэдэхэ үдэр. Хулгана, гахай жэлтэндэ урагшагүй үдэр, һэргэг байха.

Үһэеэ абхуулхада – халдабарита үбшэндэ.

Сентябриин 14, гарагай 1, буряад-монгол литээр 22.

Риха үдэр.

22-то бэшэг номдо, зурхайда, урлаха арга­нуудта һурахада, шэнэ гэр байшан бодхооходо, газар хахалхада, таряа ногоо тарихада, эд бараа, адуу мал худалдан абахада, һургахада, гаргаха­да, үһэ нооһыень хайшалхада һайн. Замда гара­хые, дэгэл хубсаһа эсхэхые, наһа барагшын, бэ­риин үйлэнүүдые бүтээхые тэбшэхэ.

Энэ үдэр амгалан тайбанай, эдеэ унданай, баялигай, адуу малай хэшэг даллага абахада һайн.

«Наймаанай» үүдэн нээгдэнэ: олзын хэрэг эрхилхэгүй.

Энэ үдэр харгыда гарахада муу, илангаяа ба­руун зүг руу муу.

Луу жэлтэнэй урагшатай һайн гараг.

Үһэеэ абхуулхада – эдеэ, ундан элбэгжэхэ.

Жаргал лама ДУГДАНОВ бэлдэбэ