Ниигэм 15 sep 2025 548

Буряад-монгол зурхай сентябриин 15-һаа 21 болотор

Намарай эхин хүхэ бишэн һара

Сентябриин 15, гарагай 2, буряад-монгол литээр 23.

Риха үдэр.

23-да гал тахихада, дэгэл хубсаһа эсхэхэ­дэ, замда гарахада, газар хахалхада, таряа ногоо тарихада, адуу мал худалдан абахада, үһэ нооһыень хайшалхада, шэнэ гэр бод­хооходо һайн. Адуу мал худалдахагүй, худаг малтахагүй, нүүхэгүй.

Амгалан тайбанай, баялигай, малгайн, гу­талай, хубсаһанай хэшэг даллага абахада; га­хай, хонин, туулай жэлтэй хүнүүдтэ хии мори­ёо хиидхэхэдэ һайн үдэр.

«Хүбүүнэй» үүдэн нээгдэнэ: хүүгэдэй шуха­ла хэрэг бүтээхэгүй, үһыень абахагүй, гэрһээ холо эльгээхэгүй.

Энэ үдэр харгыда гарахада, баруун зүг руу муу, бэшэ тээшэ зүглэхэдэ һайн.

Нохой жэлтэндэ һанаһанаа бүтээхэдэ ураг­шатай, хонин жэлтэнэй буянай гараг.

Үһэеэ абхуулхада – баялигта.

Сентябриин 16, гарагай 3, буряад-монгол литээр 25 (24 таһарба).

Риха үдэр.

Хандамаанарай дүйсэн үдэр.

25-да гал тахихада, хубсаһа хунар эсхэхэдэ, шэнэ гэр бодхооходо, газар хахалхада, таряа ногоо тарихада, малай нооһо хиргахада, мал гаргахада, эд бараа, адуу мал худалдажа аба­хада, аралжаа наймаа хэхэдэ, наһа барагшын хэрэгүүдые бүтээхэдэ һайн.

Амгалан тайбанай, баялигай хэшэг даллага абахада; хулгана, луу, бишэн жэлтэй хүнүүдтэ хии мориёо хиидхэхэдэ һайн үдэр.

«Түрэлнүүдэй» үүдэн нээгдэнэ: түрэл га­ралнуудтаяа найрлахагүй.

Энэ үдэр харгыда гарахада, зүүн зүг руу муу, бэшэ тээшэ зүглэхэдэ һайн.

Морин, могой жэлтэнэй урагшатай үдэр; хулгана, гахай жэлтэнэй буян үйлэдэхэ гараг. Тахяа, бишэн жэлтэндэ муу үдэр, һэргэг ябаха хэрэгтэй.

Үһэеэ абхуулхада – үбшэндэ, нюдэн бүрэлзэхэ.

Сентябриин 17, гарагай 4, буряад-монгол литээр 26.

Рихын һүүлшын үдэр.

26-да айраг тараг бүрихэдэ, адуу мал һургахада, нооһыень хайшалхада, газар ха­халхада, таряа ногоо тарихада һайн. Замда гарахые, дэгэл хубсаһа эсхэхые, эд бараа, адуу мал худалдан абахые, худалдахые, аралжаа наймаа ябуулхые тэбшэхэ.

Амгалан тайбанай, мориной хэшэг далла­га абахада; бар, морин, нохой жэлтэй хүнүүдтэ хии мориёо хиидхэхэдэ һайн.

«Хэрэмэй» үүдэн нээгдэнэ: гэрэй һуури татахагүй, гэр байрануудые заһабарилхагүй, зөөлгэхэгүй.

Энэ үдэр «морин үхэхэ, эмээл хухарха» ушарһаа харгыда гарахада муу, илангаяа зүүн зүг руу муу.

Хулгана, гахай жэлтэнэй һайн гараг; үхэр, луу, нохой жэлтэнэй буян үйлэдэхэ үдэр. Мо­рин, могой жэлтэн һэргэг байхые оролдог.

Үһэеэ абхуулхада – жаргалда.

Сентябриин 18, гарагай 5, буряад-монгол литээр 27.

27-до айраг тараг бүрихэдэ, замда гара­хада, газар хахалхада, таряа ногоо тариха­да, хүүр залахада һайн. Бэриин үйлэнүүдые бүтээхые, шэнэ гэр бодхоохые, адуу малай үһэ нооһыень хайшалхые, дэгэл хубсаһа эсхэхые, эд бараа, адуу мал худалдажа абахые тэбшэхэ.

Амгалан тайбанай, хүүгэдэй хэшэг дал­лага абахада һайн. Тахяа, үхэр, могой жэлтэй хүнүүдтэ хии мориёо хиидхэхэдэ һайн.

«Бэриин» үүдэн нээгдэнэ: бэриин хэрэг үйлэдэхэгүй.

Энэ үдэр харгыда гарахада, урда зүг руу муу, бэшэ тээшэ зүглэхэдэ һайн.

Бар, туулай жэлтэнэй урагшатай үдэр, ха­рин тахяа, бишэн жэлтэнэй буян үйлэдэхэдэ һайн. Үхэр, луу, хонин, нохой жэлтэн һэргэг ябахые оролдохо.

Үһэеэ абхуулхада – үлзытэй.

Сентябриин 19, гарагай 6, буряад-монгол литээр 28.

28-да гал тахихада һайн. Адуу малай үһэ нооһыень хайшалхагүй, эд бараа, адуу мал ху­далдажа абахагүй, дэгэл хубсаһа эсхэхэгүй, бэ­риин, наһа барагшын үйлэнүүдые бүтээхэгүй.

Амгалан тайбанай, хониной хэшэг даллага абахада һайн.

«Үхээриин» үүдэн нээгдэнэ: хүүр залахагүй.

Энэ үдэр харгыда гарахада, баруун зүг руу муу, бэшэ тээшэ зүглэхэдэ һайн.

Хонин, тахяа, бишэн жэлтэнэй урагша­тай һайн үдэр; морин, бишэн жэлтэнэй буя­най үдэр. Бар, туулай жэлтэнэй чисаа гараг – һэргэг ябаха хэрэгтэй.

Үһэеэ абхуулхада – хэрүүл аман дэлгэр­хэ.

Сентябриин 20, гарагай 7, буряад-монгол литээр 29.

Нирманарати замбиһаа бурхад буужа, хүн зоной үйлэ хэрэгүүдые сэгнэдэг.

29-дэ дайсаниие номгодхохо, ада шүдхэр дараха, гүү бариха, мал гаргаха, агнаха хэрэгүүдтэ һайн. Бэриин, наһа барагшын хэрэгүүдтэ, дэгэл хубсаһа эсхэхэдэ, адуу ма­лай үһэ нооһо хайшалхада, эд бараа, адуу мал худалдахада, аралжаа наймаа ябуулхада муу.

Амгалан тайбанай, илангаяа таряанай хэ­шэг даллага абахада; бар, морин, нохой жэл­тэй хүнүүдтэ хии мориёо хиидхэхэдэ һайн.

«Үхэлэй» үүдэн нээгдэнэ: наһа барагшын хэрэгүүдые үйлэдэхэгүй.

Энэ үдэр харгыда гарахада, баруун зүг руу муу, бэшэ тээшэ гэмгүй.

Үхэр жэлтэнэй урагшатай гараг; бар, туу­лай жэлтэнэй буян үйлэдэхэ үдэр. Хулгана, га­хай жэлтэндэ урагшагүй үдэр, һэргэг байха.

Үһэеэ абхуулхада – һүнэһэн зайлаха.

Сентябриин 21, гарагай 1, буряад-монгол литээр 30.

Бурхан багшын дүйсэн үдэр.

30-да айраг тараг бүрихэдэ һайн. Адуу малай үһэ нооһыень хайшалхые, эд бараа, адуу мал хүнгэлхые, худалдажа абахые, дэ­гэл хубсаһа эсхэхые, наһа барагшын, бэриин үйлэнүүдые бүтээхые тэбшэхэ.

Энэ үдэр амгалан тайбанай, эдеэ унданай, баялигай, адуу малай хэшэг даллага абахада һайн.

«Ниитын» үүдэн нээгдэнэ: суглаа зарлахагүй, шухала уулзалга эмхидхэхэгүй.

Энэ үдэр харгыда гарахада, зүүн зүг руу муу, бэшэ тээшэ зүглэхэдэ гэмгүй.

Луу жэлтэнэй урагшатай һайн гараг.

Үһэеэ абхуулхада – хэрүүл аман дэлгэр­хэ, аминда харша.

Жаргал лама ДУГДАНОВ бэлдэбэ

Фото: Анна Огородник