Һайн жэшээ һайхан үрэ дүнтэй

Зоной ажабайдалай хүгжэлтэдэ туhатай, хэрэгтэй ажаябуулга нютаг бүхэндэ бүтэжэ, үнгэргэгдэжэ байдаг. Энэрхы сэдьхэлтэй хүнүүд иимэ буянтай үйлэ хэрэгүүдые ябуулдаг.

Тоонто нютагтаа тон дура­тай, барилгашан мэргэжэл­тэй Самбу Цыдендамбаевич Гончиков сэдьхэлэйнгээ уряагаар буян үйлэдэжэ, бусадта туhатай хэрэгүүдые эмхидхэн бүтээдэг.

Самбу Цыдендамбаевич Эгэтын-һАдагай үнэр баян гэр бүлэдэ тээли хүбүүн боложо, 1958 ондо түрэhэн. Хүндэтэ абань, 8 үхибүүдэй эсэгэ, Цыдендамба Дашабылович Гончи­ков түрэл колхоздоо олон жэлдэ барилгашадай бригадын даргаар хүдэлhэн. Малай хото хорёо, малша­дай гэр байра бариhан, бэрхэ, ша­дамар барилгашан ябаhан. Самбу хүбүүн бага наhанhаа эсэгэеэ даха­жа, ажалыень анхаржа, hонирхожо, барилгын оньhотой танилсаhан, ша­дабаритай болоhон байха.

Эсэгын жэшээ нүлөөтэй байжа, Самбу барилгашан болохо хүсэлөө бэелүүлхэ гэжэ Улаан-Yдын техно­логическа институдта ороһон бай­на. Тэрэнээ дүүргэжэ, инженер-ба­рилгашан мэргэжэлтэй болоо hэн. Олон жэлэй туршада барилгын «Вест-плюс» эмхиин инженер-ба­рилгашанаар амжалтатай хүдэлжэ, барилгын элдэб гурим, оньhо hайн шудалжа, бэрхэ хүтэлбэрилэгшэ бо­лоо. «Буряад Республикын габьяата инженер-барилгашан» гэhэн үндэр нэрэ зэргэдэ хүртөө. Ажалайнь ам­жалтануудые гэршэлhэн олон то­ото хүндэлэлэй тэмдэгүүд, баярай бэшэгүүд, бэлэгүүд бии даа. Ажал­даа тон харюусалгатай, нарин няг­та хандасатай Самбу Цыдендам­баевич хүдэлhэн жэлнүүд соогоо хэды олон үндэр байшан гэрнүүдые барилсаhан байнаб!

Буянтай үйлэ хэрэгүүдые ябуул­даг хүнүүд буянша нэрэтэй болодог. Буянша болохо ябадал эхитэй, за­хатай. Хайрата эжынь Мидыгма Цы­жиповна номшо, бурхан шажанай түүхэ, буян хэшэг тухай үхибүүдтээ хөөрэдэг, заадаг байhан. Һайн жэшээ hайхан үрэ дүнтэй ха юм. Буян оло­хо арга олон байдаг гэжэ сэдьхэлдээ хадууhан Самбу Гончиков олонии­тын буянтай ажаябуулгада хам орол­сон, туhатай хэрэгүүдые бүтээлсэжэ ябадаг hайхан заншалтай.

Урагшаа hанаатай, уужам сагаан сэдьхэлтэй, сэсэн мэргэн бодолтой Самбу Цыдендамбаевич «hанаhан хэрэгээ бү орхи, hарбайhан гараа бү тата» гэhэн арадай мэргэн үгэнүүдые баримталан, hанаhан хэрэгүүдээ хүсэлдүүлжэ, мүнгэн туhаламжа хүргэжэ, ажалаа ябуулдаг.

Һанаамгай, hонор ухаандань эл­дэб hонин түсэбүүд түрэдэг. Сэдь­хэлдэнь таарама бодолнуудынь «проект» болон мүндэлдэг. Сугтаа hураhан үетэн нүхэдөөрөө хамта тэ­рэнээ хэлсэжэ, зүб шиидхэбэри аба­жа, ажалаа эбтэйгээр бүтээдэг. Түрэл hургуулиин суута 14-дэхи түгэсхэлэй hурагшад (1958 оной хүбүүд, ба­сагад) нэгэ гэр бүлын гэшүүд мэтэ нэгэ үгэтэй. Олон хүбүүдынь инженернүүд, электригүүд. Уда­марша Самбу Цыдендамбаевичай үүсхэл, проект hайшаажа, дэмжэжэ, хамтадаа мүнгэн гаргашыень даажа, ажалаа эмхидхэдэг. Иимэ буянтай хэрэгүүдтэ бултадаа эбтэй хабаада­даг даа.

Буянтай хэрэгэй түрүүшын алхам - Шулуута Буурал Баабай – манай обоо тахилгата нангин газар. Эндэ ламанарай номоо уншаха hайн ху­шалтатай hарабша гэр буряад ма­ягтайгаар бариhан. Нютагтамнай сүлөөтэ барилдаанай hэеы гэрэй маягтай түхэреэн байшан арадай барилгын аргаар баригдаа. Энэ бу­янтай хэрэгтэ Самбу Цыдендамбае­вич эдэбхитэй хабаадалсажа, хэрэг­тэй хэрэгсэлнүүдые асаржа үгэhэн, үетэн нүхэдөөрөө хамта горитойхон мүнгэн туhаламжа хүргэhэн байна.

2022 ондо Эгэтын дасанай Зан­дан Жуу Бурханай ордоной хажууда Зулын гэр бодхоогдоо hэн. Самбу Цыдендамбаевичай түсэлэй ёhоор уужам hаруул гэрхэн бүтэжэ, Зула хуралай үедэ мянган зулануудые ба­дарааха хэрэгтэ тон туhатай, буянтай ажал бэелүүлэгдээ бэлэй. Олон зо­ной hайшаал магтаалда хүртөө, да­санай шэрээтэ Амгалан Дармабаза­рович Дашицыренов баярай бэшэг, бэлэгүүдые барюулаа. Энэ ажалда булта 14-дэхи түгэсхэлэй хүбүүд, ба­сагад (мүнөө үедэ 67 наhатайшуул) эмхи гуримтай хүдэлөө, түрэлхидэй зүгhөө баhа туhаламжа үзүүлэгдэhэн. Мүнгэн гаргашыень «hарбайhан га­раа бү тата» гэhэн үгөөр, булта даажа абадаг заншалаа алдаагүй.

2023 он – нютагай түүхэтэ жэл. Эгэтын-Адаг тосхоной тогтоhоор, мүн дунда hургуулиин 95 жэлэй ойн баяр тэмдэглэгдээ һэн. Эдэ hайндэрнүүдые угтуулан, 14-дэхи түгэсхэлэй hурагшад Шулуута Буу­рал Баабайнгаа обоо тахилгата га­зар шэнэлхэ, шэмэглэхэ проектын ёhоор ехэ ажал эмхидхэжэ, олохон үдэрэй туршада хүдэлжэ, саг соогоо дүүргэжэ үрдиhэн байна. Томо hалхин хүрдэ hуулгагдаа, Хориин 11 эсэгэнэрэй сэргэнүүд болон тугууд шэнээр бодхоогдоо, хии моридоо хиидхүүлхэ үндэр модод hууритай болоо, томо сагаан «Ом маани бад­май хум» үзэгүүдээр талмайнь шэ­мэглэгдээ. Обоо тахиха үдэртэ олон зон сугларжа, энэ ехэ ажал сэгнэжэ, баяр баясхалангаа мэдүүлээ, нюта­гай гулваа Цыден-Еши Цыренжа­повичай болон арад зоной зүгhөө баярай бэшэгүүд, бэлэгүүд дамжуулагдаа. Энэ буянтай хэрэгтэ ню­тагай залуу хүбүүд хабаадалсажа, өөhэдынгөө хубитаяа оруулаа, буян хэшэгэй ажал hайн ябуулалсаа юм.

Самбу Гончиковой зохёоһон хүшөө

14-дэхи түгэсхэлэй hурагшад түрэл hургуулияа дүүргэhээр 50 жэ­лэй ойн баяр угтаа. Энэ дэмбэрэл­тэ үдэр, майн 25-да, булта сугларжа, түрэл hургуулидаа бэлэг болгон, түрүүшын багша Балмасу Пыловна Мухасановагай гэрэлтэ дурасхаал­да зорюулhан болон классайнгаа гимн-дуун, уряа (девиз) харуулhан хоёр хуудаhатай номой түхэлтэй гоё hайхан хүшөө hуулгаа. Энэ удхатай, олоной hайшаалда хүртэһэн хүшөө hургуулиин талмай шэмэглээ, ха­жуудань амаржа hууха зохид тааруу hандали hуури ба сэргэ тодхогдоо. Энэ баhа Самбу Цыдендамбаевичай проект – зохёол болоно. Мүнгэнэй гаргаша ехэ юм ааб даа, заншалаа алдангүй, мүнгэеэ хамта суглуулаа. Горитой хуби буяншын гарhаа дул­дыдадаг.

Самбу Гончиковой үүсхэлээр угаймнай обоо тахилгата газар шэнэ­лэгдээ, шэмэглэгдээ. Тэрэнэй дүүнэр, аха эгэшэнэр туhа хүргэлсэдэг, хамhалсадаг. Самбу Цыдендамбае­вичай үүсхэhэн, бүтээhэн ажал хэ­рэгынь сэгнэшэгүй ехэ. Харин түрэл нютагтаа буянтай ажаябуулгань шу­хала гэжэ тэмдэглэжэ, энэ зураглал – найруулгада харуулагдаба гээшэ.

Самбу Цыдендамбаевич Гончи­ков – жэшээтэ гэрэй эзэн, Слава, Саян баатар хүбүүдэй эсэгэ, жаргал­тай үнэншэ хани нүхэр, табан ашана­рай хүндэтэй хүгшэн аба. Наhанайнь нүхэр Альбина Матвеевна урин налгай зангаараа урма зоригыень бадаруулжа, хэhэн ажалыень дэм­жэжэ, түшэг тулгуури боложо, гал гу­ламтаяа hайнаар тахижа, ашанараа эрхэлүүлэн хүмүүжүүлжэ, амгалан тэ­нюун hууна даа.

Гэр бүлынгөө дүхэригтэ

Нютагайнгаа эрхим хүбүүдэй нэгэн Самбу Цыдендамбаевичай hайхан эрмэлзэл, хүсэл, найдал, буян хэшэгэй ажал үндэрөөр сэгнэжэ, омогорхожо, зондо туhатай, буянтай үйлэ хэрэгүүдые бүтээжэ, саашаа үшөө олон амжалтатай хэрэгүүдые бүтээхыень үреэе даа!

Түрэл нютагайнь арад зоной ду­радхалаар, үетэн нүхэдэйнь дэм­жэлгээр «Буряадай түрүү хүнүүд» конкурсын «Буян хэшэг» гэһэн но­минацида энэ зураглал бэшэгдэ­бэ. Түрүү хүнүүдэй нэгэн болохонь дамжаггүй.

Нютагай олон зоной зүгhөө Гыма Базаржаповна ЦЫРЕНЖАПОВА бэшэбэ

Эгэтын-Адаг, 2025 он