647
Январиин 26, гарагай 2, буряад-монгол литээр 8.
Отошо бурханай дүйсэн үдэр.
8-да адуу мал хүнгэлхэдэ, гаргахада, агнахада, тушаалда томилходо, ада шүдхэр дарахада һайн. Адуу малай үһэ нооһыень хайшалхагүй, хүнгэлхэгүй, эд бараа, адуу мал худалдан абахагүй, газар таряалангай ажал хэхэгүй, дэгэл хубсаһа эсхэхэгүй, шэнэ хубсаһа үмдэхэгүй, замда гарахагүй, бэриин хэрэг бүтээхэгүй, хүүр залахагүй.
“Үхээриин” үүдэн нээгдэнэ: наһа барагшые хүдөө табихагүй.
Энэ үдэр «морин үхэхэ, эмээл хухарха ушарһаа» харгыда гарахада муу, илангаяа зүүн зүг руу.
Амгалан тайбанай, баялигай, малгайн, гуталай, хубсаһанай хэшэг даллага абахада; гахай, хонин, туулай жэлтэй хүнүүдтэ хии мориёо хиидхэхэдэ, һайн үдэр.
Нохой жэлтэндэ һанаһанаа бүтээхэдэ урагшатай, хонин жэлтэнэй буянай гараг.
Үһэеэ абхуулхада – наһан утадаха.
Январиин 27, гарагай 3, буряад-монгол литээр 9.
Сог буянта Бальжиниматай үдэр амиды ба нүгшэһэнэй ямаршье үйлэдэ һайн. Энэ сагта Синпүн гэхэ мэтэ газарай бусад эзэдэй байгаашье гү, али үгышье һаань, согто хутаг, буян болохо.
9-дэ замда гарахада, тушаалда томилходо, адуу мал номгоруулхада, һургахада, хубсаһа хунар эсхэхэдэ, аралжаа наймаа ябуулхада һайн. Адуу малай нооһыень хайшалхые, адуу мал хүнгэлхые, эд бараа, адуу мал худалдан абахые, хурим түрэ наадахые, хүүр залахые тэбшэхэ.
“Үхэлэй” үүдэн нээгдэнэ: наһа барагшын хэрэг үйлэдэхэгүй.
Энэ үдэр харгыда гарахада, урда зүг руу муу, бэшэ тээшэ һайн.
Амгалан тайбанай, баялигай хэшэг даллага абахада; хулгана, луу, бишэн жэлтэй хүнүүдтэ хии мориёо хиидхэхэдэ, һайн үдэр.
Морин, могой жэлтэнэй урагшатай үдэр; хулгана, гахай жэлтэнэй буян үйлэдэхэ гараг. Тахяа, бишэн жэлтэндэ муу үдэр, һэргэг ябаха хэрэгтэй.
Үһэеэ абхуулхада – үбшэндэ.
Январиин 28, гарагай 4, буряад-монгол литээр 10.
Амгалан жаргалантай үлзы хутагта Дашиниматай үдэр абишиг (Ваан) хайрлахада, һайтар байгуулхада (рамнай үргэхэдэ) һайн.
Бадмасамбавын дүйсэн үдэр.
10-да тушаалда дэбжүүлхэдэ, дэгэл хубсаһа эсхэхэдэ, айраг тараг бүрихэдэ, газар хахалхада, таряа ногоо тарихада, адуу малай үһэ нооһыень хайшалхада һайн. Эд бараа, адуу мал худалдажа абахые, замда гарахые, гэр байрын барилга эхилхые, бэриин үйлэ бүтээхые тэбшэхэ.
“Ниитын” үүдэн нээгдэнэ: суглаа зарлахагүй, шухала уулзалгада муу.
Энэ үдэр харгыда гарахада муу, илангаяа баруун зүг руу.
Амгалан тайбанай, мориной хэшэг даллага абахада; бар, морин, нохой жэлтэй хүнүүдтэ хии мориёо хиидхэхэдэ һайн.
Хулгана, гахай жэлтэнэй һайн гараг; үхэр, луу, нохой жэлтэнэй буян үйлэдэхэ үдэр. Морин, могой жэлтэн һэргэг байхые оролдог.
Үһэеэ абхуулхада – жаргалда.
Январиин 29, гарагай 5, буряад-монгол литээр 11.
11-дэ тушаалда дэбжүүлхэдэ, нэрэ үгэхэдэ, шэнэ гэр байшан бодхооходо, пеэшэн табихада, үриеэ бусаахада, газар таряалангай хэрэгүүдтэ, гүү барихада, адуу мал номгоруулхада, һургахада, мал хүнгэлхэдэ, гаргахада, түрэ найр хэхэдэ һайн. Дэгэл хубсаһа эсхэхэдэ, адуу малай үһэ нооһо хайшалхада, тэдэниие һургахада, эд бараа, адуу мал худалдан абахада, ханаха төөнэхэдэ муу.
“Айлшанай” үүдэн нээгдэнэ: айлшадые урихагүй.
Энэ үдэр харгыда гарахада, баруун зүг руу муу, бэшэ тээшэ зүглэхэдэ һайн.
Амгалан тайбанай, хүүгэдэй хэшэг даллага абахада һайн. Тахяа, үхэр, могой жэлтэй хүнүүдтэ хии мориёо хиидхэхэдэ һайн.
Бар, туулай жэлтэнэй урагшатай үдэр, харин тахяа, бишэн жэлтэнэй буян үйлэдэхэдэ һайн. Үхэр, луу, хонин, нохой жэлтэн һэргэг ябахые оролдохо.
Үһэеэ абхуулхада – ой ухаан хурсадаха.
Январиин 30, гарагай 6, буряад-монгол литээр 12.
12-то айраг тараг бүрихэдэ, пеэшэн табихада, тушаалда дэбжүүлэгдэхэдэ, зарлиг тунхаглахада, газар хахалхада, таряа ногоо тарихада, һубаг малтахада, мал хүнгэлхэдэ һайн. Эд бараа, адуу мал худалдажа абахые, аралжаа наймаа хэхые, дэгэл хубсаһа эсхэхые, адуу малай үһэ нооһыень хайшалхые, замда гарахые тэбшэхэ.
“Наймаанай” үүдэн нээгдэнэ: олзын хэрэг эрхилхэгүй.
Энэ үдэр “морин үхэхэ, эмээл хухарха” ушарһаа харгыда гарахада муу, илангаяа зүүн зүг руу.
Амгалан тайбанай, хониной хэшэг даллага абахада һайн.
Хонин, тахяа, бишэн жэлтэнэй урагшатай, һайн үдэр; морин, бишэн жэлтэнэй буянай үдэр. Бар, туулай жэлтэнэй чисаа гараг – һэргэг ябаха хэрэгтэй.
Үһэеэ абхуулхада – аминда харша.
Январиин 31, гарагай 7, буряад-монгол литээр 13.
13-да гал тахихада, тушаалда дэбжүүлхэдэ, гэр байшан бодхооходо, заһабарилхада, пеэшэн табихада, адуу малай үһэ нооһо хайшалхада, газар таряанай хэрэгүүдтэ, гүү барихада, замда гарахада һайн. Дэгэл хубсаһа эсхэхэдэ, түрэ хурим наадахада, худаг, һубаг малтахада, эд бараа, адуу мал худалдан абахада, худалдахада, аралжаа наймаа ябуулхада муу.
“Хүбүүнэй” үүдэн нээгдэнэ: хүүгэдэй шухала хэрэг үйлэдэхэгүй, үһыень абахагүй, гэрһээ холо ябуулхагүй.
Энэ үдэр харгыда гарахада, зүүн зүг руу муу, бэшэ тээшэ зүглэхэдэ һайн.
Амгалан тайбанай, таряанай хэшэг даллага абахада һайн. Бар, морин, нохой жэлтэй хүнүүдтэ хии мориёо хиидхэхэдэ, һайн үдэр.
Үхэр жэлтэнэй урагшатай гараг; бар, туулай жэлтэнэй буян үйлэдэхэ үдэр. Хулгана, гахай жэлтэндэ урагшагүй үдэр, һэргэг байха хэрэгтэй.
Үһэеэ абхуулхада – жаргалда.
Февралиин 1, гарагай 1, буряад-монгол литээр 15 (14 таһарба).
Абида бурханай дүйсэн үдэр.
15-да шэнэ гэр байшан бодхооходо, газар хахалхада, таряа ногоо тарихада, эд бараа, адуу мал худалдан абахада, худалдахада, мал гаргахада, үһэ нооһыень хайшалхада һайн. Нүүхые, дэгэл хубсаһа эсхэхые, адуу мал хүнгэлхые, урьһаар абахые, үгэхые, наһа барагшын, бэриин үйлэнүүдые бүтээхые тэбшэхэ.
“Түрэлнүүдэй” үүдэн нээгдэнэ: түрэл гаралнуудтаяа найрлахагүй.
Энэ үдэр харгыда гарахада, урда зүг руу муу, бэшэ зүг руу гэмгүй.
Амгалан тайбанай, таряанай хэшэг даллага абахада һайн. Бар, морин, нохой жэлтэй хүнүүдтэ хии мориёо хиидхэхэдэ, һайн үдэр.
Үхэр жэлтэнэй урагшатай гараг; бар, туулай жэлтэнэй буян үйлэдэхэ үдэр. Хулгана, гахай жэлтэндэ урагшагүй үдэр, һэргэг байха хэрэгтэй. Луу жэлтэнэй урагшатай, һайн гараг.
Үһэеэ абхуулхада – үлзытэй, гэбэшье һүнэһэн толгойдо оршоно.
Жаргал лама ДУГДАНОВ бэлдэбэ
Фото: Анна Огородник
