Ёһо заншалай хүсэн ехэ

Эрхүүгэй можодо, илангаяа Усть-Ордын Буряадай тойрогто һээр шаалганиие хүгжөөгшэдэй нэгэн хадаа Баграт Меружанович Чобанян болоно. Тэрэ тамиршадтай холо ойгуур мүрысэхэһөө гадна залуу халааниие бэлдэнэ.

Баграт Меружанович болбол Усть-Ордын Буряадай тойрогой Оһын аймагай «Буряад Енгүүдэй» гэһэн нютагай засагай байгууламжын сомон дарга юм. «Абамни армян угтай, эжымни буряад», - гэжэ абаһаар лэ тэрэ мэдүүлнэ. Тиимэһээ үндэһэн наадануудта дуратай байһаниинь гайхалгүй.

Сомон даргын хүтэлбэри доро «Оһын бүргэд» болон «Хатан Уула» команданууд байгуулагданхай.

- Оһын бүргэд гэжэ булта мэдэнэбди. Харин Хатан Уула гэжэ юун бэ гэжэ асууха дуратайшуул олон. Аймагнай Оһо голой нэрэ абаа. Оһо голнай манай Янгадай тала дайдаһаа эхи абадаг. Эгээл тэндэ нютагаймнай ехэ үргэл мүргэлтэй Хатан Уула оршодог. Бүхы арад зон тиишээ ошожо мүргэдэг заншалтай. Нангин хада уулынгаа нэрээр командаяа нэрлэхэдээ, бэеэ аршалнабди. Тиигэжэ командын гэшүүн бүхэн Хатан Уулынгаа һахил доро ябанабди гэжэ ойлгоно. Хараад үзэхэдэ, лигэдэ оролсоһон бүхы команданууд нютаг нугануудайнгаа нангин газарнуудай нэрэтэй болонол даа, - гэжэ Баграт Чобанян ойлгуулна.

Хэдэн жэлэй саана «Игры предков» гэһэн нааданууд эмхидхэгдээ. Худалдаа-аралжаанай бэшэ эмхинүүдтэ үгтэдэг грантын мүнгэн энэ хэмжээ ябуулгада гаргашалагдаа. Баграт Чобанянай үүсхэлээр мүнгэнэй зарим хуби үндэһэтэнэй хубсаһа оёлгодо дамжуулагдаа. Тиигэжэ нюргандань гоёор «Оһын бүргэд» гэжэ бэшээтэй буряад маягтай хубсаһаарнь Оһын һээршэдые хүн бүхэн танидаг болонхой.

- Элдэб мүрысөөнүүдтэ гэрһээ гаража ошоходоо, заал һаа үндэһэн хубсаһаяа үмдэнэбди. Бүхы харгыдаа тэрэнээ тайлангүй ябаха гэжэ оролдонобди. Ушар гэхэдэ, спортын хубсаһа үмдэхэдөө,  тамиршанда адли болонош,гоё һайхан костюм, сагаан самса, галстук үмдэхэдөө, наряар бэеэ абажа ябахаяа оролдонош. Харин өөрын арадай хубсаһа үмдэһэн хүнүүд гоё һайханаар харагдана бшуу. Арад зон шамайе алдангүй шэртэнэ. Ехэнхи хүнүүд дуратайгаар харана, тон үсөөниинь шамайе буруушаана. Тиимэһээ зүбшэһэн харасыень бэедээ шэнгээнэш. Иигэжэ үндэһэн заншалаа дээшэнь үргэжэ ябаһандаа баяртай үлэнэ ха юм ши, - гэжэ Баграт Меружанович һанамжаараа хубаалдана.

Үндэһэн хубсаһан тухай сомон дарга залуушуулда һорилго бэлэдхэлгын үедэ ойлгуулна. Эгээл тэндэ һээр хухалгын заншалнуудтай танилсана. Тайзан дээрэ гараад, яагаад бэеэ барихаб гэжэ мэдэжэ абана.

- Мүрысөөнэй үедэ зарим тамиршад һээр хухалжа шадаагүйдөө, тэрээнээ шэдэжэрхинэ, дахин-дахин сохёод, сухалаа гаргана. Иигэжэ огто болохогүй. Эдэ бүгэдэ заншалнуудые үхибүүдтэ ойлгуулха гэжэ оролдоноб. Мүн үндэһэн хубсаһан тухай хэшээл бүхэндэ хөөрэлдэнэбди. Хоёрдохи һорилгомнай тамирай талаар хүсэ шадалай бэлэдхэл болоно, - гэжэ Б. Чобанян хөөрэнэ.

Сомон дарга мүнгэ алта абаашьегүй һаа, суббото бүхэндэ һээр шаалганай һорилго хэнэ. Һүүлэй байдалаар тэндэ 36 үхибүүн ябана. Яһала һайн дүнгүүдые харуулдаг тамиршад хүмүүжүүлэгдэнэ. Оһын аймагай Сурхарбаанай абарга бүхэ Дмитрий Николаев, Оһынгоо аймагай наадануудта шалгарһан шангай һууринуудые эзэлһэн Дмитрий Собенников, Артур Иванов, Анвас Иванов болон бусадые нэрлэмээр. Мүн Бэлшэр һууринһаа гарбалтай Дмитрий Рыков түрүүшүүлэй тоодо оролсоно.

Баграт Меружановичай буянта хэрэгые Оһын аймагай захиргаанай хүтэлбэрилэгшэд дэмжэнэ. Аймагай мэр Борис Михайлович Хошхоев өөрөөшье һээр хухалжа туршадаг, олон мүрысөөнүүдтэ хабаадаһан байна. Эрдэм һуралсалай таһагай дарга Александр Михайлович Дамбуев эгээл түрүүн Оһын һээршэдые мэдээжэ “Алтан Мундарга” гэһэн фестивальтай танилсуулжа, харгы нээһэн намтартай. Гэхэтэй хамта Карл Павлович Хамагаевые онсолон тэмдэглэмээр. Тэрэ Оһын түрүүшын һээршэн болоно гээд хэлэлтэй, Баграт Чобанянда өөрынгөө дүршэл дамжуулаа.

Эдэ үдэрнүүдтэ Оһын табан һээршэн Хитадта уласхоорондын хэмжээнэй мүрысөөндэ хабаадахаяа ошонхой. Бусад тамиршад мартын 21-22-то үнгэргэгдэхэ “Алтан Мундаргада” хабаадахаяа бэлдэжэ эхилэнхэй.