Мэдээжэ политигай түрэһэн үдэр, мартын 7-до, түрэл Түнхэнэй аймагтань, илангаяа Харбяангууд һууринда хэдэн хэмжээ ябуулганууд үргэнөөр эмхидхэгдэһэн байна.
Владимир Саганов хүдөөгэй юрын гэр бүлэдэ түрэбэшье, гүрэнэй үндэр тушаалнуудта хүрэжэ шадаһан намтартай. Уласые хүтэлбэрилхэ жолоо бариха үедөө аргагүй томо ехэ түсэлнүүдые бэелүүлһэн байна. Барилгын болон барилга түсэблэлгын үйлэдбэринүүдые зохёон байгуулжа, энэ һалбари бүри ехээр хүгжэжэ захалһан юм. Түмэр харгын больницын, БСМП-гэй, “Бурятия” гэһэн зошод буудалай, Улаан-Үдын аэропортын, Буряад драмын театрай байшангууд бодхоогдоо. БАМ барилгын дүтын нютагуудые эдеэ хоолоор хангахын түлөө совхозууд тогтоогдоо.
- Бага балшар наһанһаа хойшо хүндэ ажалһаа сухаридаггүй хүбүүн ябаа һэн. Тэрэ үедэ һургуулиин наһанай бүхы һурагшад колхоз совхозой ажалда хабаадуулагдадаг байһан юм. Огородой эдеэ ургуулгада, суглуулгада бидэшье ябаа һэмди. Нэгэ-хоёр жэлдэ рассада һуулгаха хайрсагуудые Владимир Бизьяевичтай хэдэг байгаабди. Томо хапууса даахагүй байһанһаа боложо, тэдэнээ түлхеэд ябагша һэмди. Эгээл иимэ ажалнуудта ехэ нэтэрүү байһан Володя. Нэгэ хэды томо болоһоной удаа Владимир Бизьяевич барилдаагаар, гиир үргэлгөөр бэеэ һорижо эхилһэн юм, - гэжэ олон жэлдэ нүхэсэжэ, хүдэлжэ ябаһан Владимир Ошорович Зайганов хөөрэнэ.
Гүрэнэй ажаябуулагша Владимир Бизьяевичай энэ дэлхэйтэй хахасаһаар 27 жэл болобошье, ажал хэрэгынь мартагданагүй. Тиигэжэ Харбяангуудай һургуулида тэрэнэй нэрэ олгогдонхой, тусхай музей ажабайдалайнь намтарые һануулна. Харин мартын 7-до бюст хүшөө табигдаа.
Владимир Бизьяевич Харбяангуудай һургуулида оройдоол дүрбэн жэл соо һураһан байна. Хэды тиигэбэшье эндэхи багшанар, һурагшад нютагайнгаа суута хүбүүнэй нэрэ һайнаар һанаад ябана, үндэрөөр үргөөд ябаха гэжэ оролдоно.
Һургуулиин дэргэдэ бюст хүшөө уран дархан Буянто Ошоров бэлдээ. Уран гартай скульптор Владимир Бизьяевичай эгэшын хүбүүн юм. Тэрэнэй мүльһөөр бэлдэһэн бүтээлнүүдые жэл бүри Улаан-Үдын ажаһуугшад Соведүүдэй талмай дээрэ Шэнэ жэлэй һайндэрнүүдэй үедэ хараха аргатай.
- Совет үеын саг мартагдаха зэргэтэй. Мүн хүтэлбэрилэгшэдые элдэбээр хэлэһэн хүнүүд үсөөн бэшэ. Өөрынгөө һанаа бодолые һэлгэнгүй, үнэн сэхээр ябажа, тогтоһон бата бэхи үзэлөө алдахагүй хүнүүдые энэ хүшөө харуулна. Эгээл иимэ хүн Владимир Бизьяевич байһан юм, - гэжэ Буянто Ошоров тэмдэглэн хэлэнэ.
Баяр ёһололой ушараар сугларагшадые Түнхэнэй аймагай засаг дарга Чингис Маншеев, аймагай Һунгамалнуудай зүблэлэй түрүүлэгшэ Надежда Далаева амаршалһан байна. Бүхы хэмжээ ябуулгануудта Владимир Сагановай аха дүүнэрэй олоороо хабаадалсаһаниинь һайшаалтай.

Бюст нээлгын удаа хүндэтэ айлшад һуралсалай гуламтын дэргэдэ дэлгэгдэһэн үзэсхэлэнтэй танилсаба. Тэндэ Владимир Бизьяевичай хубиин зөөри, ажабайдалайнь үргэн харгы зам харуулһан саарһа дансанууд, Верховно Соведэй суглаануудта хэлэһэн үгэнүүдтэй саарһанууд хадагалаатай. Москвагай үндэр айлшан, КПСС-эй ЦК-гай секретарь ябаһан Н.И. Рыжковой Түнхэнэй аймагай “Маяк” колхоздо 1984 ондо айлшаар бууһанай, 1992 ондо Борис Ельцинэй Буряадта ерэһэн фото-зурагууд музейдэ ерэгшэдые һонирхуулна.
Һургуулиин дэргэдэхи музей 2024 ондо багшанарай, үхибүүдэй болон нютагай ажаһуугшадай ашаар заһабарилагдаһан юм гээд хэлэлтэй.
“Эпоха и личность” гэһэн баяр ёһололой суглаан эмхидхэгдээ. Владимир Бизьяевичай суг хамта хүдэлһэн нэгэ һанаатан Виктор Зайганов, Геннадий Базаров дурасхаалай һайхан үгэнүүдые хэлэһэн байна. Тус хэмжээ ябуулгада Улаан-Үдэ хотоһоо үндэр айлшад зорижо буугаа. Эдэ хэд гэбэл, Буряад Уласай Засагай газарай Түрүүлэгшын орлогшо Иван Альхеев, Буряадай ниислэлдэ ажаһуудаг Түнхэн нютагаархидай “Саяны” эблэлэй түрүүлэгшэ Баир Турбянов гэгшэд болоно.
- Һаяхана манай нютагаархид Буряад драмын театр соо Сагаалганай баярые угтаһан байна. Тэрэнэй үедэ Владимир Бизьяевич Сагановта найрайнгаа нэгэ хэһэгые зорюулаабди. Манай эблэлэй үндэр наһатайшуулай нэгэн, Владимир Сагановай ударидалга доро хүдэлһэн Валерий Енжапович Гулгонов хөөрөө дэлгээ. Сугларһан арад зон, илангаяа олоор ерэһэн залуу халаан нютагайнгаа мэдээжэ гүрэнэй ажаябуулагша тухай һайнаар мэдэжэ абаа гээд һанагдана, - гэжэ Баир Турбянов хэлэнэ.
Энэ үдэр Харбяангуудта гиир үргэлгөөр Владимир Сагановай дурасхаалай мүрысөөн эмхидхэгдээ. Ушар гэхэдэ, үшөө һургуулида һуража байхадаа, тэрэ гиир үргэжэ, бэеэ туршадаг байһан. Уһанай сэрэгшэ Иван Яковлевич Бутаковай хүтэлбэри доро һорилго хэгшэ һэн. Буряадай зооветеринарна дээдэ һургуулида оюутан ябахадаа, хүндэ атлетикын секцидэ ябадаг болоо.
Харбяангуудай соёлой байшанда болоһон баяр ёһололой суглаан үнгэргэгдэжэ, Түнхэнэй аймагай, Харбяангууд һууринай артистнар сугларагшадые һайхан тоглолтоор баясуулаа. Зунай үедэ эмхидхэгдэхэ аймагай Сурхарбаанай наадан Владимир Бизьяевич Сагановта зорюулагдаха гээд хэлэгдээ.
Автор: Борис БАЛДАНОВ
Фото: Түнхэнэй аймагай захиргаанай гээрл зурагууд









