Сэдьхэлыемнай хужарлуулба, шэхэнэй шэмэг болобо

Буряад арадай хүгжэмтэ зэмсэгүүд буян хэшэг асардаг

Гурбан хүгжэмшэдэй фортепиано дээрэ гүйсэдхэдэг “Далёкая серенада” гэһэн Дж. Энескугэй серенадые оюутан А. Цынгеевагай иочинда, мо­рин хуурта болон форте­пианода тааруулһан хүг- жэмые өөрөө Адиса Цынгее­ва (иочин), Святослав Данза­нов (морин хуур) Ольга Васи­льева багшатаяа (фортепи­ано) суг наадажа, үнгэрһэн сагаймнай байдал һануулаа, урасхал болон урдадаг уйд­харта ажабайдалай һүүлдэ заабол хүхихэ, баярлаха үе, найдамтай ерээдүй дахан тогтодог шуу гэжэ зураглан хөөрөө, ерээдүйн эдир ар­тистнууд хүгжэмөөрөө шаг­нагшадтаа дамжуулжа ша­даа. А.Пьяццоллын “Кафе 1930” гэһэн флейтэ болон гитара дээрэ наададаг хүгжэмтэ зохёолые (“Исто­рия танго” гэһэн сюита, II хуби) баһал Адиса Цынгее­ва иочин, харин Святослав Данзанов морин хуур дээ­рэ шадамар бэрхээр наада­жа, халуун альга ташалгаар үдэшэгдэбэ. Монгол ком­позитор З.Одонтунгалагай найруулһан «Үншэн сагаан ботогон» гэжэ буряад ара­дай мэдээжэ дуунай аялга­нуудые гүйсэдхэһэн Адиса Цынгеева Ольга Васильева багшатаяа гуниг түрүүлмэ, уянгата хүгжэм дамжуулһан юм.

Ухаангүй ульгам түргэ- нөөр, ульһа хүсэтэйгөөр ханхинама “түмэрхэнүүдые” тусхай модонуудаараа сохи- һон, иочин дээрэ бэрхээр наадаһан (“Венгерская рап­содия №2”, Б.Шаравай “Кон­церт для иочина”) Адиса Цынгеевада баглаа сэсэгүүд барюулагдаа.

БНЦ-гэй суута шэнжэлэг­шэ, түүхын эрдэмэй доктор Булат Зориктуевай шэнжэ­лэн олоһон, анханай буря­адуудай тоонто нютаг Наян Наваа хадаа Иранда бэшэ, харин Хитадай Сагаан тала дайдада, Цайдам нуурай эрьедэ гэжэ гэршэлээ. Тиин нёдондо намар болоһон “Тоонто” гэһэн арадай ан­самблиимнай (Улаан-Үдэ хотын захиргаанай соёлой ко- митет) байгуулагдаһаар 35 жэлэй ойн хүндэлэлдэ эмхидхэгдэһэн тоглолтодо бэ­лигтэй эрдэмтэ уригдаа бэ­лэй. Юундэб гэхэдэ, энэл ур­данай дуугаар (“Наян Наваа”) манай тоглолто эхилһэн байха юм. Энэ колледжын оюутан Дари Бадмаева “Наян Наваае” ехэ зохидоор дуулажа, тиин бэлигтэй за­луушуул Адиса Цынгеева, Святослав Данзанов гэгшэд хүгжэмыень дэмжээ.

Багаһаа залуушуулнай за­литай, дээшээ ургаха үргэн далитай, бэлиг талаантай даа. Бүри зааханһаа аялга хүгжэмдэ абьяас бэлигтэй, олон тоото конкурсын, фе­стивальнуудай мэдээжэ лау­реат, композитор Лудуп Очи­ровай “Посвящение” (энэ хүгжэмые өөһэдынгөө хүгжэмтэ зэмсэгүүдтэй) гэһэн аялгата зохёолоор тэдэнэр шагнаг­шадта һайшаагдаба.

Морин хуур - ЮНЕСКО-гэй гайхамшагта баялиг

“Моисей в Египте” гэһэн Дж.Россиниин оперын темээр Н. Паганиниин зохёоһон вариацинуудые бэрхэ оюутан Святослав Данзанов концертмейстер Виктория Вейнстэй сугтаа гоёор наа­дажа, олоной баяр, бахархал болоо, халуунаар угтагдаа. Ехэ хүшэр хүндэ сагта хүнэй гүн бодолые хүмэрюулдэг ехэ ухаан бодолтой, ерээдүйнгөө наһые, баян намтарые Па­ганиниин аялга хүгжэмөөр зураглаһан, дамжуулһан вариацинууд, досоомнай уянгата хүгжэм, инаг ду­ранай дурасхаалай гуниг түрүүлһэн К.Дебюссиин “Более чем медленный вальс” (Л.Рокесой скрип­кэдэ болон фортепиано­да тааруулһан хүгжэм), ал­дар суута М.Растроповичто зорюулагдаһан А.Пьяццолын суута “Большое танго” за­луу хүгжэмшэд бэрхээр гүйсэдхэбэ, шагнагшадай халуун альга ташалганда хүртэбэ. Бэлигтэй компози­тор Виктор Усовичой чаанзада тааруулһан “Скер­цо” (Е.Данитовагай най­руулга) иочин дээрэ наададаг оюутадай ансамбль (хүтэлбэрилэгшэнь - Буряад Уласай соёлой габьяата хүдэлмэрилэгшэ Е.И. Данито­ва, концермейстер - Юлия Си­нюк) ехэ зохидоор наадаба.

Тоглолтые хүтэлэгшэ Сарана Бадмаевагай хэлэһэнэй удаа “лимбэ, сууха хуур, бөөнэрэй ямаан хуур урдан­даа ехэ элбэг байгаа. Түнхэнэй аймагта хоморой сууха хуур олдоо” гэжэ мэдэбэбди.

Удаань «Уран сэтгэмж» гэһэн монгол арадай дуунай аялгануудые (Мэнд- Амарай найруулга) олондо мэдээжэ болоһон, уласхоорондын, бүхэроссиин мүрысөөнүүдэй лауреат Буряад Уласай Залуушуулай морин хууршадай ансамбль (хүтэлбэрилэгшэнь - багша Э.Б. Дымбрылов) аргагүй гоёор гүйсэдхэжэ, «браво», «гоё» гэһэн оог хашхараагаар уг­тагдаба, нүүдэлшэ арадайм- най харгын хани болодог мо­рин эрдэни магтагдаба, хур­дан моридой түбэрөөн, ин­сагаалхань дуулдаба... Б.Шаравай “Сэрсэн тала” гэһэн огсом дорюун хүгжэмтэ зо­хёолые хоёр ансамбль суг гүйсэдхэжэ, энэ тоглолтые түгэсхэбэ.

Баяр баясхалангай ду­лаан үгэнүүдые тус коллед­жын директор Б.Б. Турбя­нов түгэсхэлдэнь хэлэхэдээ: «ЮНЕСКО-гэй мэдээсэлээр бүхэдэлхэйн эрдэни зэндэ­мэни, угай ехэ баялиг боло­хо морин хуурта, мүн ара­даймнай бусад хүгжэмтэ зэмсэгүүдтэ һургажа байһан мүнөө үеын багшанар­та, анхан зааһан, энэ тан­хим соо һууһан һурган хүмүүжүүлэгшэд болохо А.В. Аносовто, Д.С. Балдановада, Виндарья Цыденовада, бу­садта баяр хүргэнэбди. Ок­тябрь һарада морин хууршадайнгаа тоглолтодо та бүгэдэниие, хүндэтэ шаг­нагшадаа, уринабди», - гэжэ баясан мэдүүлээ. Бэрхэ баг­ша, Буряад Уласай соёлой габьяата хүдэлмэрилэгшэ В.Н. Шамбеевагай бэлигтэй оюутад олоороо хабаадаба. Тус тоглолтын найруулгада режиссёр Эржена Мартыно­ва, харин абяа ябуулагша ре­жиссёр Саян Бабуев гэгшэд хүдэлбэ.