Үүргэ нүлөөнь сэгнэшэгүй

1935 оной июлиин 4-дэ Ле­онид Васильевич По­тапов Буряад-Монгол АССР-эй Баун­тын аймагай Уакит тосхондо ажалша айлай бүлэдэ түрэhэн намтартай. Тэ­рэнэй үбгэ эсэгэнэр шэмээшэг угтай байһан. Эсэгэнь Василий Лукьяно­вич уурхайн ажалшан, удаань ангуушан ябаһан хүн. Уурхайда хүдэлжэ байха үедөө тэрэ Эсэгэ ороноо хам­гаалгын Агууехэ дайнда мордожо, 1946 ондо бусаһан юм.

Дайнай эхин багта Леонид Пота­повай эжынь гурбан үхибүүдээрээ Аргада зөөжэ ерэһэн юм. Һүүлдэнь энээн тухай: «Буряадууд бидэниие туража үхэхэһөөмнай аршалаа», - гэжэ Буряадай түрүүшын Юрэнхы­лэгшэ һанадаг һэн.

Леонид Потапов Түмэр замай инженернүүдые бэлдэдэг Хабаровскын дээдэ hургуули дүүргэжэ, нюта­гаа бусаад, Улаан-Үдын ЛВРЗ-дэ мэргэжэлээрээ ажаллажа эхилһэн. Тэн­дэ мастераар хүдэлжэ эхилээд, 1967 ондо заводойнгоо ахамад инжене­рээр томилогдоһон юм. 1976 онһоо КПСС-эй обкомой үйлэдбэриин та­лаар таhагай даргын тушаалда то­милогдоо, удаань Буряадай обкомой секретаряар ажаллаhан намтартай. 1987 ондо тэрэ Туркменистан уриг­дажа, Марыйска можын исполкомой түрүүлэгшээр амжалта түгэс хүдэлөө. Удангүй Туркменскэ ССР-эй Верхов­но Соведэй түрүүлэгшын орлогшоор томилогдоhон юм. 1990 ондо Леонид Потапов Буряад нютагаа бусажа, за­сагай дээдын тушаалнуудта ажаллаа, тэрэ тоодо Федерациин Соведэй гэшүүнээр hунгагдажа, Аграрна по­литикын талаар хороондо хүдэлөө. 1994 оной зун Леонид Потапов арад түмэнэй дэмжэлтээр hунгалтада диилэжэ, Буряадай түрүүшын Пре­зидент боложо томилогдоо. Энэ тушаалда тэрэ 13 жэл ажаллаа.

Июлиин 4-дэ Буряад Уласай За­сагай газарта эмхидхэгдэhэн оло­ниитын суглаанда Толгойлогшо Алексей Цыденов, Арадай Хуралай Түрүүлэгшэ Владимир Павлов болон бусад уригдажа, Леонид Василье­вичай Буряадай байгуулалтада, саашанхи хүгжэлтэдэ оруулhан асари ехэ үүргэ нүлөө тэмдэглээ.

- Леонид Васильевич тухай хэлэ­хэдээ, гүрэнэй ажаябуулагша гэжэ хэлэхэ байнаб. Гүрэнэй түүхын, бай­гуулалтын, эдэй засагай, политикын хубилжа байһан эгээл хүшэр сагта тэрэ уласаа хүтэлбэрилөө. Тэрэ үедэ зүб шиидхэбэринүүдые абахань ехэ хүндэ байгаа, бүхы гүрэн иимэ бай­далда ороод байгаа. Тиихэдэ манай улас хилэ шадарай үндэһэтэ республика гэһэн онсо илгаатай һэн. Үндэһэтэнэй асуудалнууд нэгэнтэ бэшэ гараха, Үндэһэн хуули абахадаа, ехэ нарин байха хэрэгтэй һэн гэжэ һананабди. Юундэб гэхэдэ, үндэһэтэ арадуудайнгаа онсо шэнжэнүүдые хараадаа абан, хэр угһаа хойшо ара­дуудай хоорондохи хани нүхэсэл, нэ­гэдэл зандань үлөөхэ шухала байгаа. Гансашье Буряад Улас дотор бэшэ, харин бүхы РСФСР, Росси гүрэн до­тор хубилалтанууд болоо. Бүхы энэ ажал Леонид Васильевич Потапов даажа гараа. Мүнөө тогтонижоһон байдал хадаа Леонид Васильевичай оролдолго болоно. Хэдышье хүндэ байгаа һаань, эшэ үндэһэн, бааза са­хин хамгаалагдаһан байгаа, мүнөө уласнай хүгжэхэ аргатай, - гэжэ Алек­сей Цыденов хэлээ.

Гүрэн түрэ hандараад, ехэ хүндэ үе саг тохёолдоод байгаа, Леонид Потаповай ударидалга доро Буряад Уласай байгуулалта, хүгжэлтэ тухай хуулинууд шэнээр зохёон баталагдаа гэжэ Буряад Уласай Арадай Хуралай Түрүүлэгшэ Владимир Павлов тэм­дэглээ.

- Шэнэ оршон байдалда тааруу гурим хуулинуудые абаха бэлэн бэшэ ажалда Леонид Васильевич хам оролсожо хүтэлэлсэhэн. Ле­онид Потаповай 13 жэл Буряадаа хүтэлбэрилхэ болзорто Арадай Ху­ралда гурбан зарлал hэлгэгдээ. Тэрэ үеын hунгамалнууд засагай хоёр да­лиин эбтэй эетэйгээр, арад зондоо аша үрэтэйгөөр хүдэлдэгые дулаа­наар дурсадаг. Энэ хадаа Леонид По­таповай орёо ушар байдалнуудые шиидхэхэ сэсэн мэргэн харасатай байhые гэршэлнэ, - гэжэ Арадай Ху­ралай Түрүүлэгшэ Владимир Павлов тэмдэглээ.

Леонид Потаповай Буряадаа үргэhэн үүргэ сэгнэшэгүй ехэ. Хооhо нойтон, салин хүлhэ болон пенси, бу­сад тэдхэмжэ түлбэринүүдые хэдэн hараар үгэдэггүй тэрэ сагта ажами­даралаа гарзагүй хангаха аргагүй ехэ ажал ябуулагдаа.

Хуралдаанай хэмжээндэ Леонид Потапов болон тэрэнэй Оросой, Бу­ряадай түүхэдэ оруулһан хубита ту­хай хэлсэгдэхэһээ гадна, совет үеын болон тэрэнэй һүүлээрхи жэлнүүдтэ Орос гүрэнэй Зүүн зүгэй хубилалта­нуудай талаар элидхэлнүүд хэгдэһэн байна. Улаан-Үдэ, Москва, Новоси­бирск, Хабаровск, Эрхүү, Кызыл хото­нуудай болбосоролой болон эрдэм ухаанай эмхинүүдэй наяад эрдэмтэд 70 элидхэл бэлдээ.

Тиихэдэ Засагай газарта болон Монгол шудалалгын, буддологи бо­лон тибетологиин институдта Бу- ряад Уласай гүрэнэй архивай бэл- дэһэн «Леонид Васильевич Потапов. Буряад Уласай Юрэнхылэгшэ» гэһэн 90 жэлэй ойдо зорюулагдаһан ар­хивна дансануудай болон гэрэл зу­рагуудай үзэсхэлэн дэлгэгдээ.