«Олон сүлөөтэ арадуудай хамтарһан орон нютагнай, мүнхэ алдаршыш!..»

Тиимэһээ гараад байгаа 2026 ониие Юрэнхылэгшэ Владимир Владимирович Путинай үүсхэлээр Арадуудай нэгэдэлэй жэл гээд согсологдоходо, ехэ удха шанартай. Буряад Уласта Сагаан һарын түрүүшын үдэр тусхай энэ жэлдэ эхин табигдаба.

Сагаан һарые угтуулһан баяр ёһололой ехэ тоглолто заншалта ёһоороо ФСК-гай танхим соо эмхидхэгдэһэн байна. Тус хэмжээ ябуулгын үедэ хэдэн удхатай үйлэ хэрэгүүд бүтээгдэбэ гээд хэлэлтэй.

Буряад Уласай Толгойлогшо Алексей Цыденов һаяхана Москва хотодо Дүгжүүбэдэ хабаадабашье, Сагаалгандаа гэртээ бусажа үрдеэ. Арад зоноо амаршалха зуураа Арадай нэгэдэлэй жэл Буряадта захалба гээд мэдүүлээ.

- Сагаан һарамнай ород угсаатанай Масленица һайндэртэй уулзаба. Хэдэн зуун жэлдэ суг хамта нүхэсэжэ ажаһууһан арадууд баярлан, дүхэриглэн найрлана, - гэжэ Алексей Цыденов ба Буряадай Арадай Хуралай Түрүүлэгшэ Владимир Павлов хоёр нэгэ дуугаар тэмдэглэн хэлэбэ.

Тиигэжэ тоглолтын үедэ олон арадуудай дуунууд зэдэлжэ, хатарнууд гүйсэдхэгдэбэ. Холо ойгуур нютаг ороноо суурхуулдаг “Забава” театршье ород арадай хүгжэмэй зэмсэгүүд дээрэ буряад аялга зэдэлүүлжэ, буряадаар дуулажа байхадань баярламаар байгаа. Мүн эвенк, хальмаг, татаар, белорус, узбек болон бусад арадуудай хатарнуудые Буряадаймнай соёлой түрүү коллективүүд сугларагшадта дурадхаа.

“Алтаргана” наада угтуулан...

2026 ондо Буряад Улас бүхэдэлхэйн Бүгэдэ буряадуудай “Алтаргана” наадые угтан абахань. Иимэ томо хэмжээн Улаан-Үдэдэ гурбадахияа болохонь гээд хэлэлтэй. 2006, 2016 онуудта үндэр хэмжээндэ үнгэргэгдөө бэлэй гээд һануулая.

“Нэгэдэлэй баяр” гэһэн тоглолтын хуби “Алтарганада” хабаатай байба. Һайндэрэй эхилтэр гэдэргээ тоололго энэ үдэр табигдаба. Буряадай Толгойлогшо “Алтарганын” эхилтэр 135 үдэр үлэбэ гээд дуулгаба.

Гүрэнэй шангууд

Сагаалганай эхиндэ Буряад Уласай Гүрэнэй шангуудые барюулга болоһон байна. Соёлой болон арадай урлалда горитой нүлөө үзүүлжэ, амжалтатайгаар хүдэлһэнэй түлөө буряад хүгжэмэй зэмсэгүүдые бүтээдэг уран дархан Баир Батомункуев, Бэшүүрэй аймагай хүгжэмэй ансамбльнуудай хүтэлбэрилэгшэ Александр Утенков гэгшэд шагнагдаба.

Хэжэнгын аймагай арадай аман зохёолой мэдээжэ “Баян Сүмбэр” ансамбль Гүрэнэй шанда хүртэбэ. Дугарма Жамсарановагай хүтэлбэрилдэг ансамблиин гэшүүд дахинаа үндэр амжалта туйлаба. Февралиин 14-дэ үнгэргэгдэһэн “Алтарганые угтуулан” гэһэн уласай шэлэн абалгын шатада эрхимлээ. “Буряад эстрадна дуун” гэһэн урилдаанда “Баян Сүмбэр” түрүүлжэ, Буряад Уласаа “Алтарганада” түлөөлхэ эрхэдэ хүртэһэн байна.

Уласай уран бэлигтэнэй түбэй “Булжамуур” гэһэн арадай хатарай жэшээтэ ансамблиие мэдэхэгүй хүн олдохогүй. Олон жэлэй хугасаада Людмила Овчинниковагай хүтэлбэрилдэг ансамбль Гүрэнэй шан абаба. Һаяхана, 2026 оной эхиндэ, Орос гүрэнэй соёлой сайд Ольга Любимовагай захиралаар “Уран бүтээлэй габьяата коллектив” гэһэн нэрэ зэргэ “Булжамуурта” олгогдобо.

“Булжамуур” арадай хатарай ансамбль

Уласай уран бэлигтэнэй түб «Үреэлнүүд, юрөөлнүүд», «Жороо үгэнүүд», «Мориной соло» гэһэн урилдаануудые жэл бүри үнгэргэдэг заншалтай. Энэшье удаа тус хэмжээндэ шалгарһан хабаадагшад бэлиг шадабарияа харуулаа. Бүхы дээрээ эдэ гурбан урилдаанда 12 аймагай 70 гаран хүн хабаадаа. Гол Гран-при шанда Сэлэнгын аймагай Дылгыр Дымбрылов хүртэһэн байна.

Дылгыр Дымбрылов

Шэрүүн сагай ерээшье hаа дэлхэйдэ,

Шинии заяан замhаа хадуурхагүйл.

Эбтэй дорюун бүлын ёhоор жаргыш даа,

Энхэ Буряад - манай нангин үлгы,

- гэһэн Буряад Уласай түрын дуулалай үгэнүүдээр гал Морин жэл үнгэрхэнь болтогой!