Бүтээлнүүдынь мүнхэ

2023 оной апрель һарада мэдээжэ поэт Даша Цыретарович Дамбаев амиды мэндэ ябаа һаа, 85 наһа гүйсэхэ һэн. Бүхэли жэлэй хугасаада Буряад Улас дотор ойн баярай хэмжээ ябуулганууд үнгэргэгдэнэ гэжэ сонинойнгоо хуудаһанууд дээрэ дуулгаа һэмди. Һаяхана Номой дугыланай үедэ ирагуу найрагшада зорюулагдаһан ехэ удхатай үдэшэ болоһон байна.

Хада мэтэ хамгаалагша байгаа

Ами наһаяа хайрлангүй, эгээл һүүлшынгээ үдэр болотор Эхэ орондоо алба хааһан Жаргал Гомбоевой гэр бүлэдэнь Ород Уласай Геройн «Алтан Одон» барюулагдаба. Капитан Жаргал Гомбоев сэрэгэй тусхай хэмжээ ябуулгада мотострелково взводой ахалагша байһан юм.

Буряад хэлэнэй һургуули - Номгон далайн эрьедэ

Үнгэрэгшэ долооной эсэстэ түби дэлхэйн захада, агууехэ гүрэнэймнай аяар зүүн хилэ дээрэ оршодог Камчаткын хахад аралда буряад хэлэ үзэхэ амаралтын һургуули хизаарай номой санда нээгдэбэ. Тыва Уласайхидтай хамтараад, тэндэ түбхинэһэн нютагаархиднай Буряад Уласайнгаа байгуулагдаһаар 100 жэлэй ойн баярта зорюулжа, Сурхарбаан эмхидхээ.

Эмнэлгын колледжын шэнэ байшан

Улаан-Үдэ хотодо Э.Р. Раднаевай нэрэмжэтэ Эмнэлгын колледжын шэнэ байшан нээгдэбэ. Буряадай Толгойлогшо Алексей Цыденов ерээдүйн элүүрые хамгаалагшадые амаршалба.

«Наһанай алтан хаһа»

Иимэ гаршагтай фестиваль октябриин 13-да Улаан-Үдэ хотын ФСК соо үнгэргэгдэхэнь. Буряад Уласай 100 жэлэй ойн баярта зорюулагдаһан энэ фестивалиие Буряадай Толгойлогшо, Засагай газар болон «Байкал Экспо» компани дэмжэнэ.

Сагтаа таарама найруулга

Буряад театр орожо ерэхэдэ, фойе соонь сэрэгэй байдал зохёогдонхой. «Үүрэй хираан эндэ аалин-аалин» гэһэн зүжэгтэ хүгжэм бэшэһэн Дарья Коркина фортепиано дээрэ наадажа угтана.

Тамир. Тобшо һонин

Барилдаан. Минск. Уласхоорондын «Медвежонок» гэһэн мүрысөөндэ 17 наһа хүрөөдүй тамиршад суглараа. Буряадай басагад эндэ шалгаржа, дүрбэн медальтай гэртээ бусаба. Должон Цынгуева чемпион боложо тодороо. Аяна Цыренжапова болон Ирина Цыдеева гэгшэд мүнгэн медаляар шагнагдаа. Оксана Гараева шангай 3-дахи һуури эзэлээ.

Талын нүүдэлшэдэй эмнэлгэ

Yльгэр домогто Агууехэ Талын үнгэрhэн сагай таабаринуудай нэгэн – арадай эмнэлгын нюусанууд. Хониной зүрхэн могойн хоро татажа гаргадаг, хүхэбтэр боро зүhэтэй хониной хоргооhон халзан толгойдо үhэ ургуулдаг, халуун шулуунай жэн «хүйтэнэй» үбшэнгүүдые үлдэдэг г.м. урдын гайхамшагта арганууд олон зуунуудай туршада урагшатайгаар хэрэглэгдэжэ ябаhан түүхэтэй.

Буряадай суута уран зурааша Зандан Дугаровай халуун амин таһарба

Буряад Уласай габьяата уран зурааша Зандан Дугаров сагhаа урид наһа бараба. Буряадай соёл урлалай, мүн тиихэдэ буряад арадай хубида асари ехэ хохидол ушарба.

Дасан тухай дурсалгануудһаа - 2

(Санкт-Петербург хотын Хуушан Деревниин анханай ажаһуугшадай нэгэн В.А. Ивановой хөөрөөн. А.И. Андреевэй «Храм Будды в Северной столице» гэһэн номһоо).

Буряад-монгол зурхай октябриин 2-һоо 8 болотор

Түбэдэй дууша аяганууд

Бүхы юртэмсэ – абяан, харагдахагүй долгинуудай сууряан… Талын сэсэгүүд, тайгын нарhад, шулуунууд, уhан далай, хүнэй зол жаргал, зоболон гашуудал – булта өөр өөрын тусхай долгиной сохидолтой. Абяанай холисолдоон – газар түбиин дуун. Тэдээн сооhоо Түбэдэй нангин дууша аяганууд эгээл ехэ нюуса таабаритай.

Хүхэ мүнхэ тэнгэриин тамга

Монгол, буряад, хальмаг, тува, яхад, хакас, япон, солонгос яhанай ба Хойто Америкын индейцүүдэй хүүгэд «монголой хүхэ толботой» түрэн мүндэлдэг. Мүн хааяа Европын зондо (Болгарида яhала олон - 0,6%) тиимэ толботой хүүгэд түрэжэ, ехээр hүрдөөн сошоодог. Тэндэхи зон «монголой толботой» түрэhэн үхибүүе арhанай аймшагтай үбшэнтэй хүүгэд гараба гэжэ тоолоно ха юм.

«Би буряадби»

Түрэһэн, гараһан нютагтаа туһатай ябаарай гэһэн үгэнүүд энэ залуу хүбүүндэ, Батуев Жаргал Сультимовичта, тон таарамжатай байна. Энэ хүн тухай иимэ үгэнүүд дэмы хэлэгдээгүй. Бидэ нарайhаань, түрүүшын алхамhаань, түрүүшын үзэг бэшэгтэ орохоhоонь, айлайхи болохоhоонь мэдэхэбди. Анханhаа hүбэлгэн, оршон байгаалитай холбоотой, үзэсхэлэн hайханиие хаража, сэгнэжэ шадаха хүн.

Һанаһандаа хүрэбэгүй

Үнгэрһэн долоон хоногой үдэрнүүдтэ Серби гүрэнэй ниислэлдэ барилдаагаар дэлхэйн чемпионат үнгэргэгдэбэ. Тус мүрысөөндэ Парижда болохо Олимпиин наадануудта ямар гүрэнэй түлөөлэгшэд хабаадахаб гэжэ элирүүлэгдээ. Ородой суглуулагдамал командын дүрбэн лэ гэшүүд иимэ арга боломжотой болоо.

Дасан тухай дурсалгануудһаа - 1

«В буддийской тишине лежит мощеный дворик, и снится кирпичам заоблачный Тибет». Иигэжэ Санкт-Петербургын дасан тухай ирагуу найрагша С.В. Петров бэшэһэн байдаг. Эдэ мүрнүүдыень шада-яда оршуулжа, уншагшадайнгаа һонорто хүргөөшье һаа гэхэдэ, ородоороо байһаниинь улам уншастай, шэмэ шүүһэтэй шэнгеэр һанагдаа. Юрэдөө, Орос гүрэнэй баруун хэсэгтэ дэлхэйн бүмбэрсэгэй зүүн талаар ажаһуудаг арад түмэнүүдэй соёлой гэршэ боложо баригдаһан Санкт- Петербургын дасанай түүхэ онсо һонин. Тэрээгүүр нэгэтэ бэшэ ябаһан, гайхамшаг һүртэйень бэе дээрээ мэдэрһэн, түүхыеньшье шудалаад үзэһэн хадаа һонирхолтой гэжэ бодоһон зарим баримтануудые толилхо гэжэ шиидэгдэһэн байна. Дасанай түүхэ гүнзэгыгөөр шэнжэлһэн үсөөн тэды эрдэмтэдэй нэгэн Александр Иванович Андреевтэй уулзажа сурбалжалха үедэмни намда «Храм Будды в Северной столице» гэжэ номоо бэлэглэһэн юм. Тэрээн доторнь дасанай оршоһон Хуушан Деревниин анханай ажаһуугшадай нэгэн В.А. Ивановой дурсалганууд түрүүшынхиеэ хэблэгдэһэниинь һонирхол татана. Тэндэһээнь хэһэг хэһэгээр оршуулжа, «Буряад үнэнэйнгөө» уншагшадай анхаралда дурадхая.

Хайрата багшадаа зорюулнаб

Сэлгеэхэн Буряадтаа суурханхай сэнгүүхэн Сэлэнгын сэбэрхэн басагад Зинаида Доржиевна Рыбдылова (Данзанова), Ханда Цыретаровна Дамбаева гэгшэд үндэһэн Буряадай шэмэг болохо манай Хори нютагта багшаар ажаллаһан түүхэтэй юм.

«Дуунуудыем, нүхэдни, дурасхаал болгон дурдажа, дуулан ходо ябаарайт»

Эдэ үгэнүүдээр Буряадай мэдээжэ уран зохёолшон Даша Дамбаев «Захяа» гэһэн шүлэгөө эхилһэн байна. Оройдоол 37 наһатай байгаад, наһа барахадань, нэрыень мүнхэлхэ талаар эгэшэнь Ханда Цыретаровна тон ехэ ажал ябуулаа. Мүнөө сагта эжынгээ эхилһэн энэ буянта хэрэгые басаганиинь Людмила Александровна Банзаракцаева саашань үргэлжэлүүлнэ.

Бүхэроссиин хэмжээндэ

Үнгэрһэн долоон хоногто Түнхэнэй аймагай Аршаанай болон Хэрэнэй дунда һургуулинуудай суглуулагдамал команда Москва хотодо үнгэргэгдэһэн бүхэроссиин мүрысөөндэ 5-дахи һуури эзэлжэ шалгарһан байна.

«Бурхан баабайн үршөөлөөр»

Сентябриин 29-дэ Түнхэнэй аймагта арадай соёлой түсэл бэелүүлгэдэ хабаатай түхэреэн шэрээ эмхидхэгдэхэнь. Мүнөө жэлдэ «Бурхан Баабайн үршөөлөөр» гэһэн түсэл Буряад Уласай Толгойлогшын ба Буряад Уласай Засагай газарай Захиргаанай үндэһэ яһатанууд хоорондын харилсаанай ба эрхэтэдэй үүсхэл хүгжөөлгын хорооной тусхай грантда хүртэһэн байна.