Чингис Хаанай үндэрлиг
Ниигэм
15 oct
Алтанхан намарай баян хэшэгтэй хаһа эхилбэ. Хүдөөгэй ажахынууд адуу малдаа үбһэ тэжээл, бүдүүн хоол бэлдэжэ дүүргэнтэбэд.
Ивалгын аймагай Хойто-Бэеын “Бадма сэсэг” гэһэн фольклорно бүлгэм энэ жэлэй “Алтаргана” ехэ нааданда хабаадахаяа бэлэдхэл ябуулжа байна гэжэ “Буряад үнэндөө” бэшээ һэмди. Бүгэдэ арадайнгаа найр нааданда урагшатай урматайгаар хабаадажа, Монгол һайхан ороной Булган аймагаар хүндэтэй ямбатайгаар айлшалжа ерэһэнэйнгээ хүндэлэлдэ энэ бүлгэмэйхид сентябриин 19-дэ Ивалгынгаа арад зондо тоглолтоёо харуулха гэжэ бэеэ зэһэжэ байна.
«Эсэгынгээ талын
Дара бурхандал
Энэрхы сэдьхэлээр
маниие аршалаад,
Нараар халиһан
аршаантай аягадал
Нангин зүрхэеэ
манда бэлэглээд,
Мүнхын нойроор нойрсыш даа,
Манай хүндэтэ буряад хатан!» - гэһэн мүрнүүдые Осетиин арадай уран шүлэгшэн Феликс Цаликов Ага нютагһаа гарбалтай багша Дарима Аликовагай мүнхэ дурасхаалда зорюулһан байна.
Эрэмдэг бэетэй һур харбаашад 2024 онойнгоо хаһые түгэсэбэ. Ородой чемпионадта Буряадай тамиршад долоон медальда хүртэжэ, спортдо дуратайшуулые баясуулба.
Рихын одон мандахань. Сентябриин 14-һөө уһанда орожо, бэеэ эмнэхэдэ болоно.
Һаяхана ажал ябуулгаяа түгэсхэһэн Зүүн зүгэй эдэй засагай хуралдаанай үедэ Орос гүрэндэ эгээ томо цинкын уурхайда олзоборилгын ба үйлэдбэриин ажалнуудай эхилһэн тухай албан ёһоор соносхогдобо.
Улаан-Үдэ хотын 54-дэхи дунда һургуулиин 1300 гаран үхибүүд һуралсалайнгаа шэнэ жэл эхилбэ. Тэдэнэй тоодо 120 хүбүүд, басагад анха түрүүшынхиеэ һуралсалай гуламтын богоһо алхажа ороо. Тэдэ дүрбэн класста хубаагдаа. Харин 30 үхибүүн буряад хэлэ гүнзэгыгөөр шудалхаар хараалагдана.
Жэлэй урда тээ Россиин Юрэнхылэгшэ Владимир Путин Буряад Уласай ниислэлэй хүгжэлтын мастер-түсэб һайшааһан байна. Түсэл бэелүүлгын шугамаар үргэн дэлисэтэй ажал ябуулагдана: Улаан-Үдын түбтэ зарим гэрнүүд сүлөөлэгдөө, мүнөө барилгашад хуушарһан байшангуудые задална, инженернэ һужаануудые табина, мэргэжэлтэд шэнэ объектнүүдэй түһөө түсэб зохёоно.
Багшын ажалай ветеран, олзын хэрэг эрхилэгшэ Дарижап Цыреновна Ирдынеевагай гайхамшагта хуби заяан хүн бүхэндэ сүхэршэгүй шанга хүсэл зоригой, сэдьхэлэй орьёлмо хүгжэлтын жэшээ боломоор. Тэрэ 35 жэлэй туршада hургуулида багшаар ажаллаад, өөрын хүсөөр нари үбшые саража илаhан, наhанайнгаа амаралтада гараад, эм домто хаш шулуугаар аргалдаг газар нээжэ, олон зониие эдэгээһэн аша габьяатай.
Үбһэ ногоогоо хажуураар сабшаха заншалые Тооро һууринда һэргээнэ. Жэл бүри эндэ үбһэ сабшагшадай урилдаан үнгэргэгдэнэ. Нютагай “Успех” ТОС энэ урилдаае дахинаа августын 28-да эмхидхээ.
“Хубиин түсэл” (“Индивидуальный проект”) бүхы һуралсалай гуламтануудта оройдоол хэдэн жэлэй хугасаада нэбтэрүүлэгдэнэ. Гэбэшье, сэгнэлтэнь һургуули дүүргэгшэдэй үнэмшэлгэ соо оруулагдадаг болонхой. Түнхэнэй аймагай Жэмһэгэй дунда һургуулиин багша Дарима Бимбажаповна Дармаева “Хубиин түсэлэй” үедэ буряад хэлэ болон уран зохёолоор ажалнуудые хэжэ һургана.
Сентябриин 1 – Эрдэм мэдэсын үдэр
Байгша ондо Москва хотодо Оросой Холбоото Уласай Зүблэлдэ “Тосхоной габьяа: шэнэ баатарнууд” гэһэн манай үе сагай түрүү хүнүүдтэ зорюулһан үзэсхэлэн үнгэргэгдэһэн байна. Тэндэ Захааминай аймагай “ДоброДом” гэһэн һайн дуратанай туһаламжын түбэй хүтэлбэрилэгшэ, “Буряадай түрүү хүнүүд” гэһэн шангай лауреат, Оросой Холбоото Уласай Президент Владимир Путинһаа дурасхаалта медаляар ба хүндэлэлэй тэмдэгээр шагнагдаһан Золто Жамсуев түлөөлэгдэбэ.
Агын Буряадай тойрогой олондо мэдээжэ хирург, түбэд эмнэлгын аргашан, рефлексотерапевт Мункуева Цыцыгма Цыденовна үргэн ехэ эрдэм мэдэсэтэй, мүнөө үе сагай хоморой дүй дүршэлтэй аргашан.
Холын газарта түбхинэхэ гэhэн наhанай ехэ шиидхэбэри (бэлээр үгтѳѳгүй) нажарай эхин hарын эсэс багаар абажа, Россиин ниислэл Москва ниидээб. Тиихэдээ үргэн ехэ гүрэнэймнай соёлой түб болохо Санкт-Петербург хото эгсэ хорин жэлэй удаа эрьен бусахаб гэжэ бодоогүй ябааб. Агууехэ Пётр хаанай байгуулhан Нева мүрэнэй дэргэдэ оршодог энэ хототой Буряадай гүрэнэй ехэ hургуули түгэсхэхэтэй сасуу 2004 ондо танилсаа hэмби. Тиихэдэшье, мүнѳѳшье Санкт-Петербург уринаар угтан абаал даа.
Матвей Хангаловай нэрэмжэтэ түүхын музейн дэргэдэ суута Эрмитажда хадагалаатай байһан буддын шажанда зорюулагдаһан бүтээлнүүдэй үзэсхэлэн нээгдэһэн байна. Августын 12-то энэл музейн дэргэдэ эмхидхэгдэһэн буддын шажанай урлалда зорюулагдаһан дүхэриг шэрээ олониие һонирхуулаа.
Үшөө харуулха
3756
