Хяра, орой дээрэнь шулуу, модоор тусгаар түхеэрэлгэ хэһэн гү, али дээрэ дурсагдагша зүйлнүүдые обоолһон хадануудта зун бүри обоо тахилган болодог байһан. Тэдэ хада хабсагайнуудые эзэдтэй, тэдэнь айхабтар хүсэтэй, үргэл мүргэл хэхэдэ, нютагай зоной амгалан байдалые харалсадаг, сахидаг, зөөри хэшэг үргэдэг, бороо хура оруулдаг гэжэ этигэдэг байгаа юм.
Баргажанай аймагай Хилгана һууринай Василий Балданов хониной арһаар ажабайдалда хэрэгтэй элдэб зүйлнүүдые бүтээжэ, үргэн наймаанда гаргаха түсэбтэй. Иимэ үйлэдбэри байгуулхадаа, тэрэ арадайнгаа заншалта урлал һэргээн хүгжөөхэһөө гадна нютагайнгаа зониие ажалтай болгохо.
ГАРШАГ
Москва хотодо «Уряал» гэhэн буряад соёлой ниитэ бүлгэм хэдэн арбаад жэлэй туршада урган, ехэ ажал хүдэлмэринүүдые ябуулан хүгжэнэ. Тоонто нютагhаа олон мянгаад модо холын зайда байрлаhан буряад угсаатаниие нэгэдүүлэн хамтаруулжа, томо хотын хүлгөөтэй шууяан соо таража hалангүй, буряад арадайнгаа hүр hүлдые үргэжэ, хүн бүхэнэй сэдьхэлдэ дулаахан гуламтын гал бадарааhан аша габьяатай.
Буряад ороноймнай хүдөө аймагуудай зарим ажахынуудай таряалангай талмайнууд дээрэ эртэ үглөөнһөө үдэшэ орой болотор түмэр хүлэгүүдэй хүүеэн соностоһоор. Ажалшад талха таряагаа тарижа, үшөө сүлөөгүй. Үдэрэй хэды хубилжа байдаг уларилһаа уламжалан, хабарай гол ажал унжагайруулагдаһаар. Буряад Уласай хүдөө ажахын сайдай орлогшо Булат Цыренжапов үхибүүн наһаяа дурсахадаа, нэн түрүүн Загаһатынгаа хойно добо дээрэ олон комбайнуудай тооһо бурьюулан ябахые һанаадхина. Булат Цыденовичтэй хөөрэлдөөгөө дурадхахамнай.
«Байгал», №2, 2023 г.
Хабаровск хотодо үнгэргэгдэһэн уласхоорондын мүрысөөндэ Буряадай тамиршад долоон медаль абажа, олон тоото харагшадаа баярлуулба. Илагшадай тоодо дүрбэниинь оролсожо, алтан медальнуудаар шагнагдаа.
Кремлиин Екатерининскэ танхим соо майн 23-да Россиин Юрэнхылэгшэ Владимир Путин «Гэр бүлэ бэхижүүлгэдэ, эхын удха дааһан үүргэ дээрэ үргэлгэдэ болон үхибүүдые хүмүүжүүлгэдэ аша габьяагай түлөө» Буряад ороной Людмила Бадмаевада «Эхэ-герой» гэһэн нэрэ зэргэ олгоо гэжэ уншагшаднай мэдэнэ.
Тэдэнэй нэгэн – Имескенов Содном-Жамса Аюшеевич. Энэ хүмнай 1919 ондо Түнхэнэй аймагай Нура нютагта түрэһэн, юрын лэ айлда эрэ болоһон һурагтай. Хара багаһаа хүдэлмэриин “халуун хүйтэниие долёолгоһоо” айнгүй, ябаһан газартаа бэеэ үгөөд лэ, үлүү хаража, булуу химэлжэ гараһан хүн бэшэ. Задагайн Аюушынхи гэжэ айлай хүбүүн үшөө нэгэ эгэшэтэй, тэрэнь хадамда гараад, адлил ажалша бэрхэ айл бүлэдэ оролсожо, эхэ эсэгэеэ дахаад, үмсынгөө адуу мал харалсаад ябатарнь, колхозууд бии боложо, хуу малаа хамтын болгохо гэжэ хатуу даабари буужа, эсэгэ хүбүүн хоёр сугларһан адуу хараха болобод.
Энээн тухай Ородой Буддын шажантанай заншалта Сангхын толгойлогшо – XXIV дүгээр Бандида Хамба лама Дамба Аюшеев дуулгаа.
Цырен-Базар Бадмаев (туужаһаа хэһэг).
Буряад Уласта аршаанта булагууд ёhото фонтанууд мэтэ тэhэрэн мүндэлжэ, тэдээнтэй хамта оюун бэлигтэй уран шүлэгшэд түрэн заларжа, түрэл арадайнгаа соёлой алтан абдарые шэмэглэн баяжуулна.
Сагаан-шулуутайһаа– сарюун замдаа.
Ород гүрэнэй Юрэнхылэгшэ Владимир Путин юрэнхы болбосоролой һуралсалай гуламтануудта хүмүүжүүлгын талаар захиралай зүбшэлэгшын шэнэ тушаал байгуулха тухай даабари 2022 оной хабар үгэһэн байна. 2022-2023 онуудта түрүүшын зүбшэлэгшэнэр 45 можо хизаарта хүдэлжэ эхилээ. Бүхы Ород гүрэн дотор һургуулинуудта 2023-2024 онуудта энэ тушаал нэбтэрүүлэгдэхээр хараалагданхай.
Түнхэнэй Үндэһэтэнэй хүреэлэнэй дэргэдэ “Байгаали ба хүн” гэһэн тусхай музей хүдэлжэ байдаг. Хэды тиигэбэшье энэ багахан музей Түнхэнэй аймагай нютаг нугануудай хэдэн мянган жэлэй түүхэ, эндэхи ажаһуугшадай ажабайдал харуулна гэхэдэ, алдуу болохогүй.