Чингис Хаанай үндэрлиг
Ниигэм
15 oct
Бүһэтэй хүнэй дүрэ эрхимээр гүйсэдхэһэнэй түлөө «Болор хаб загаһахан» (Хрустальный нерпёнок) (6+) гэһэн уласхоорондын кинофестивальда тусхай шанда хүртөө.
Залуу наһандаа Евгения Даржаева “тунеядец” гэжэ нэрлэгдээд, түрэл нютагайнгаа номой санда “сүлэгдэһэн” байна. Иигэжэ саг зуура хүсөөр эльгээгдэһэн хүдэлмэринь бүхы наһанайнь ажал хэрэг боложо үгөө. Мүнөө Евгения Владимировна “Буряад Уласай соёлой габьяата хүдэлмэрилэгшэ” гэһэн хүндэтэ нэрэ зэргэдэ хүртэнхэй, Түнхэнэй аймагай Жэмһэг һууринай номой санда 39 жэл хүдэлжэ байһан дээдэ гарай мэргэжэлтэн болоно.
Июниин 24-дэ Зэдын аймагта «Борьёогой хониной мяхан» гэһэн эдеэ хоолой фестиваль (6+) үнгэрхэ.
1982 ондо Батор Цырендашиевич Вера Ринчиндоржиевна хоёр эхир басагадаа абаад, Багдарин руу зөөшэһэн юм. Баунтын баян аймаг буряад айл бүлые түрэһэн нютагһаа өөрэгүй дулаанаар угтан абаа. Эгээл тиимэһээ шуран бэрхэ Чимитдоржиевтан холын хойто нютагай хүгжэлтэдэ шармайн орожо, ажаллаһанайнгаа зэргээр үндэр нэрэ зэргэнүүдтэ хүртэжэ, наһанайнгаа амаралтада гарабашье, амтатайхан зээнэрээ харалсажа, өөдэнь болголсоо. Эдэ үдэрнүүдтэ хүндэтэ үбгэн абань 80 наһанайнгаа ойн баярые дүтын зоной дүхэригтэ угтана.
Юрэнхы дунда һургуулиин 9-дэхи болон 11-дэхи ангиие түгэсхэгшэдтэ хуби заяанайнгаа саашанхи замые шиидхэхэ харюусалга ехэтэй гол сагынь тулажа ерэбэ гээшэ. Ямар мэргэжэлдэ наһаяа зорюулхаб, тэрэнь энэ зундаа эли болохо. “Баяртай, һургуули!” - гэжэ баярлан, һүүлшын хонхын жэнгирээн соо сугтаа үндыһэн үетэн нүхэдэйнгөө дунда тэдэ жэрылдэн зогсобод. Илангаяа Улаан-Үдын һургуулинуудай шабинар майн 23-да “Һүүлшын хонхын баяр” тэмдэглээ.
Хоёр ба гурбадугаар табангуудай буряад-ород толиин гараһан тухай Ородой Буддын шажантанай заншалта Сангхын Хамба лама Дамба Аюшеев сүлжээ холбоондо мэдээсэбэ.
Май һарын наратай дулаахан үдэрнүүдые һамбаашалан, Буряад ороноймнай ажаһуугшад газаагаа огородойнгоо эдеэ һуулгажа эхилээ. Улад зон газар дээрээ гол түлэб морхооб, редискэ, һонгино, үгэрсэ, помидор болон бусад зүйлнүүдые ургуулдаг. Гэхэ зуура Улаан-Үдын болбосон түхэлтэй гэр байрануудта ажаһуудаг шуран бэрхэ зон балкон, сонхо дээгүүрээ мүн лэ багахан огород тарина. Ажаһуугшадай һанамжануудаар һонирхобобди.
Буряад ороноор тусхай аяншалгада ябаһан зон тэрэниие ехэтэ һонирхоо.
Хориин арбан нэгэн эсэгын батанай болон хүбдүүд угай буряадуудай эртэ урда сагhаа эзэмдэн hууhан Түгнын эхин дэлхэйн олон арадуудые хара түлишѳѳрѳѳ дулаасуулжа байна. Уурхайн дэргэдэхи хотын түхэлтэй Сагаан-Нуур тосхоной байрада урдандаа Олон-Шэбэр гэжэ багахан отог оршодог hэн. Yнгэрhэн зуунай эхиндэ багахан отогуудые ниилүүлжэ, совхоз болон колхозуудые байгуулха үеэр Олон-Шэбэрэй, Шара-Голой, Холбоолжоной, Намарзанай болон бусад отогуудай ажаhуугшадhаа бүридэhэн Хүсѳѳтэ нютаг мүндэлhэн юм. Урдандаа эндэхи буряадууд сагаан хүhѳѳ шулуутай газартай хадаа Сагаан-Шулуутай гээд нютагаа нэрлэдэг байгаа. Мүнѳѳ энэ нютагта 600-гаад ажаhуугшад тоологдоно. Хажуудаханань оршодог хэдыхэн үрхэтэ айлнуудhаа бүридэhэн Шэнэhэтэ нютагтаяа хамта Хүсѳѳтын нэгэ сомон байгуулна. Тэрээниие эгсэ табан жэлэй саана бүhэгүй дарга даажа абаа. Совет үедэ Холбоолжондо хонишон ябаhан Балаганай Васиин 8 үринэрэй нэгэн - Оюна БАЛСАНОВА нютагаархидай дэмжэлтээр сомон даргаар hунгагдаhан юм. Хүсѳѳтын сомон даргатай хѳѳрэлдѳѳ уншагшадтаа дурадхахамнай.
Му х а р - Ш э б э р э й аймагай Боом, Нарһата һууринуудай хоорондо Баян Хара уулын хормойдо, үзэсхэлэнтэ һайхан газарта “Амарлин” дасан оршодог. Амар амгалан байдалые үршөөһэн энэ дасанай дэргэдэ удха шанартай уулзалганууд эмхидхэгдэжэ байдаг.
Һүүлэй сагта, илангаяа сэрэгэй тусхай операциин эхилһэнһээ хойшо гүрэнэй бүхы һургуулинуудта үхибүүдые Эхэ орон тухай ойлгосотой болгохын тулада элдэб хэмжээнүүд эрхилэгдэнэ – тусхай хэшээлнүүд үнгэрнэ. Тиихэдэ сэрэгэй-патриотическа хүмүүжүүлгэдэ гол анхарал хандуулагдадаг болонхой.
Майн 11-дэ Улаан-Үдын 63-дахи һургуулиин һурагшад заншалта ёһоороо жагсаалда сэрэгшэд мэтээр алхалан урилдаба. Хоёрдохи жэлээ 8-дахи “Б” ангиин һурагшад түрүүшүүлэй тоодо оробо.
Һүүлэй үедэ байгаалимнай хүн зоноо һонирхуулһаар. Газаамнай хабарай орожо ерээшье һаа, май һарада хэды дахин саһан оробо. Урда долоон хоногой һүүл багаар хэдэн аймагуудта хүбэн сагаан хүнжэлөөр газар дайда хушагдаа. Хүн зон урилдажа байжа, эртэ үглөөнһөө зурагуудаа сүлжээ холбоондо толилнод.
Буряад Уласай 100 жэлэй ойдо зорюулагдаһан волейболой тэмсээн эдэ үдэрнүүдтэ Монголой ниислэл Улаан-Баатар хотодо болобо. Тэрээндэ хоёр уласай ахамад тамиршадһаа бүридэһэн зургаан команда хабаадалсаа. «Буряад үнэн» Хэблэлэй байшан тус хэмжээ ябуулга үүсхэжэ, Монголой Волейболой холбооной, Улаан-Баатар хотын Чингэлтэй дүүрэгэй Бэеын тамирай, спортын хорооной дэмжэлгээр үнгэргэбэ.
Саяан хадын үбэр түшэһэн Аршаан һайхан нютагта ажаһуужа байгаа Дашима Гылыковна Дамдинова эдэ үдэрнүүдтэ 60 наһанайнгаа баярта үдэрөө тэмдэглэбэ.
Баруун тээ һүжэрһэн дүлэн руу бараг-бараг хүбүүднай ошожо, нютагаархидтаа туһаламжа үзүүлнэ гээд дуулдажал байна. Цырен-Пунсэк Тумэнович БУДАЕВ тиишээ ошожо, сэрэгшэдтэ сэнтэй 2 унаа абаашаад ерээ. Тэрээн тухайгаа, мүн мүнөө хэжэ байһан ажаябуулга тухайгаа “Буряад үнэн” һонин уншагшадта дуулгаба
Аян замдаа хэhэн богонихон тэмдэглэлнүүдые уншагшадтаа дэлгээжэ, Хальмаг оронтой танилсуулха хүсэл түрөө. Юундэб гэхэдэ, буряадуудшье, хальмаг арадшье бэе бэеэрээ ехэ hонирхоно, ябалсана. Буряад орон руу аяншалха хүсэлтэйшүүл олон. Тэнигэр сагай болоходо, заатагүй самолёдууд агаараар ниидэжэ, Буряад Улас Хальмаг Улас хоёрой хоорондохи замай харгы дүтэ ойро болохо гээд hанагдана, хүлеэгдэнэ.
Буряадай эгээл ехэ тайзан дээрэhээ Сашаяа хаража, сэдьхэлээ ханаажа үрдингүй хада гэртээ харишаhан эжынь hанагдаадхина… Тонирма Владимировна Сашаяа дахуулаад, Улаан-Yдын гудамжаар, Хэблэлэй байшангааршье ябагша hааб даа. Эдэ хоёртой уулзахатаяа сасуу Хоца Намсараевай «Yүрэй толон» романай Ямаахан хүгшэн Цыремпил хоёр юундэшьеб нюдэндэм харагдаhан мэтэ болоодхидог hэн.
Нарата һайхан Буряад орондомнай хабарай хангал һайхан үе түлэг дундаа. Үдэр ута боложо, хүн зон һуралсалай, ажалай удаа дуратай али нэгэ юумэ хэхэ аргатай болонхой. Тиихэдэ оршон тойронхи Эхэ байгаалиин һалбаржа, сэсэглэжэ байһан энэ үедэ эхэнэрнүүд, басагад мүн лэ бэеэ өөдэнь татахые оролдоно.
Буддын шажантанай заншалта Сангхын бүридэлдэ ородог бүхы дасангуудай шэрээтэнэрэй хабаадалгатай ехэ сугун¬ды Хамбын хүрээ Ивалгын дасанай дэргэдэ 2 үдэрэй туршада үнгэрбэ.
Үшөө харуулха
3759
